سد لتیان، یکی از منابع اصلی تأمین آب آشامیدنی تهران، این روزها با کاهش شدید ذخیره آب روبهروست؛ شرایطی که میتواند زنگ خطر جدی برای مدیریت منابع آبی پایتخت باشد.
تامین آب در مناطق مختلف کشورمان با چالش تراز منفی روبهرو شده است. متاسفانه این تراز منفی بخصوص در زمستان پیش رو افزایش چشمگیری خواهد یافت. بگونهای که با عدم بارش باران کافی با تشدید کاهش تولید آب با تراز منفی بیشتری در زمستان مواجهه خواهیم بود. این در حالی است که کمبود آب در آینده بالطبع، با کسری بودجه دولت و عدم سرمایه گذاری مناسب در حد بحرانی تشدید خواهد شد
پنج خطای فاجعهبار در سیاستگذاری آبی، کشور را به مرز بیآبی رسانده است. از سدسازیهای بیمحابا و چاههای غیرمجاز تا کشاورزی ناکارآمد و بیاعتنایی سیستماتیک به علم ایران را درگیر یکی از بزرگترین بحرانهای تاریخ خود کرده است
«تصاویر ماهوارهای تازه از دریاچه ارومیه، فاجعهای زیستمحیطی را به نمایش گذاشتهاند؛ پهنهای که روزگاری بزرگترین دریاچه داخلی ایران بود، امروز به بیابانی خشک و بیآب بدل شده است.»
خشکسالی در خاورمیانه، تنها ناشی از سوءمدیریت، بالا بودن جمعیت و ... نیست؛ بلکه اقلیم خشک این منطقه، عامل اصلیِ وضعیت همیشگی و مزمن کمآبی در آن بهحساب میآید.
آب در ایران دیگر یک هشدار نیست، واقعیت جلوی چشم ماست. دشتها ترک خورده، چشمهها و دریاچهها خشک شده و سفرههای زیرزمینی بیوقفه خالی میشوند. به نظرم بیشترین سهم این بحران، نه تغییرات اقلیمی، بلکه سیاستهای ناپایدار کشاورزی، سدسازی بیرویه و مصرف بیرویه آب است.
در تعدادی از مناطق و استانهای پرآب کشور که سدهای زیادی در آنها احداث شده است بعلت عدم تزریق معمولی یا مکانیزه به تالاب ها، دریاچهها و محیط زیست مشکلات زیست محیطی از جمله بروز کانونهای گرد و غبار و فرسایش خاک بروز کرده است.
مدیر سد لتیان با هشدار نسبت به کاهش ذخیره آب این سد از ۷ میلیون به ۶.۳ میلیون متر مکعب، از مردم خواست با صرفهجویی در مصرف، برای جبران کمبود آب و مدیریت بهتر منابع آبی همکاری کنند.
تصاویر تازه منتشرشده از دریاچه ارومیه، وضعیت نامطلوب و کاهش چشمگیر آب این پهنه آبی را نشان میدهد؛ نشانهای نگرانکننده از ادامه بحران زیستمحیطی که سالهاست این دریاچه و مناطق پیرامونی آن را درگیر کرده است.
درویش، فعال محیطزیست، با انتقاد از تصمیمات مخرب در مدیریت منابع طبیعی گفت: به بهانه صادرات سیب به لبنان، چشمه «ابینقشه گربهنشان» را خشک کردند؛ اقدامی که بهزعم او نمونهای روشن از بیتوجهی به زیستبومهای کشور است.
احمد خاتمی، امام جمعه تهران در خطبه نمازجمعه روز گذشته پایتخت به موضوع خشکسالی و نباریدن نزولات مطرح کرده و گفت: «در این وضعیت گناه اثر دارد که نمونه آن کفران نعمت است.
تصاویری از سد زاینده رود که در آستانه خشک شدن است و میزان ورودی آب قابل مشاهده هست. شخصی که روی این تصاویر صحبت میکند میگوید که این تصاویر متعلق به امروز ۲۳ آبان ۱۴۰۴ است.
در پی هشدار رئیسجمهور درباره احتمال تخلیه تهران در صورت تداوم خشکسالی، زهرا نژادبهرام، عضو پیشین شورای شهر، این رویکرد را «هشدارمحور و غیرکارشناسی» دانست و گفت رئیسجمهور باید بهجای اعلام بحران، محور مدیریت و هماهنگی برای حل مسئله آب باشد.
خشک شدن تنگهی زیبا و شگفت انگیز "قاسمی" واقع در شهرستان ایذه، این تنگه در چند سال اخیر فقط در فصل تابستان و در اوج گرما درگیر کاهش آب و خشکی موقت میشد، اما امسال تا کنون که در نیمههای آبان هستیم به طور کامل خشک و بی آب شده است.
در حالی که خشکسالی به یکی از بزرگترین چالشهای زیستمحیطی ایران تبدیل شده، برخی از مردم در شبکههای اجتماعی معتقدند که کشورهای همسایه در حال «دزدیدن ابرهای بارانزای ایران» هستند.
«ارتفاعات کلاردشت که همیشه در این فصل سال سفیدپوش و مملو از برف بودند، امروز چهرهای خشک و بیبرف به خود گرفتهاند؛ نشانهای از تغییرات اقلیمی و دگرگونیهای آبوهوایی که زندگی و طبیعت منطقه را تحتتأثیر قرار داده است.»
بر اساس دادههای رسمی، از حدود ۲۰۰ سد فعال کشور، ۱۹ سد بزرگ در آستانه خشک شدن کامل قرار دارند؛ به این معنا که حجم آب ذخیرهشده در آنها به کمتر از ۵ درصد ظرفیت رسیده است. این سدها عمدتاً در استانهای خشک و پرجمعیت قرار دارند و نقش حیاتی در تأمین آب شرب و کشاورزی دارند.
وزیر نیرو با تأکید بر اینکه همه مخازن کشور به شبکه آب متصل هستند، گفت برای تأمین منابع آبی لازم است بارشهای طبیعی ادامه یابد و آب از آسمان وارد مخازن شود.
سد لتیان با ظرفیت مخزن ۹۵ میلیون مترمکعبی، یکی از پنج سد اصلی تأمین آب شرب پایتخت محسوب میشود. در حالی تهران وارد ششمین سال متوالی خشکسالی شده که ذخیره سد لتیان به کمترین میزان در ۶۰ سال اخیر رسیده است.