زلنسکی در کانال تلگرامی خود نوشت: از تصمیم قاطع شورای امنیت سازمان ملل متحد برای بازگرداندن تحریمها علیه ایران استقبال میکنیم/تهران مدتهاست که درخواستهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی و جامعه بینالمللی را نادیده گرفته و نظم هستهای را تضعیف کرده است!
تحریمهای سازمان ملل متحد از نظر اقتصادی وضعیت داخلی ایران را تشدید میکند، به ویژه با توجه به کاهش مداوم ارزش پول ملی و کاهش درآمدهای نفتی که به فروش بیش از ۹۰ درصد صادرات آن به چین با قیمتهای تخفیفدار وابسته است. این تحریمها میتوانند موقعیت مذاکره تهران با پکن را تضعیف کنند و فشار غیرمستقیمی بر اقتصاد ایران وارد سازند که از تورم، بیکاری و سوء مدیریت رنج میبرد.
شکست قطعنامه روسیه و چین و بازگشت تحریمهای سازمان ملل، مرگ رسمی برجام را رقم زد. اما پایان برجام نباید به معنای پایان دیپلماسی باشد. ایران بیش از هر زمان دیگر نیازمند عقلانیت، صبر و پرهیز از ماجراجویی است. خروج از انپیتی نهتنها گرهی از مشکلات اقتصادی و سیاسی کشور باز نمیکند، بلکه بحرانهای تازهای میآفریند. در این میان، تنها کسانی که از تشدید فشارها سود میبرند، کاسبان تحریم و شبکههای غیرشفاف اقتصادیاند. مردم ایران، اما با موج تازهای از گرانی، رکود و انزوای بینالمللی مواجه خواهند شد. این لحظهای تاریخی برای ایران است؛ لحظهای که باید میان منافع ملی و سود کوتاهمدت گروههای افراطی یکی را برگزید.
مقامات ایران بارها تأکید کردهاند که سیاست فشار و تهدید نمیتواند مسیر حلوفصل مسائل هستهای را هموار کند. توافق اخیر ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در قاهره و چند بسته پیشنهادی ایران نیز نشان داد تهران همچنان به دیپلماسی و همکاری فنی با نهادهای بینالمللی پایبند است
معاون گردشگری گفت: ورود گردشگر، شاخص دارد و این شاخص هم توسط سازمان جهانی گردشگری مشخص شده است. مهری که فراجا در مبادی ورودی هوایی و زمینی و دریایی بر ویزای ورودی میزند، نشان میدهد که افرادی وارد کشور شدهاند که بیش از ۲۴ ساعت هم در کشور اقامت دارند و این مهر، میزان و معیار شاخص تعداد گردشگران ورودی کشور است.
مرتضی افقه گفت: «اکنون وضعیت این است؛ ایران یا باید مذاکره کند و یا وارد جنگ شود؛ آن هم جنگی که این بار میتواند اجماع جهانی را علیه ما ایجاد کند، بنابراین مسیر اصلی، مذاکره است. اگر برخی منتقدان مذاکره ادعا دارند که ما باید به لحاظ نظامی تقابل کنیم و میتوانیم، خب چرا به طریق اولیتر از طریق مذاکره این برتری را نباید به دست بیاوریم. یعنی آن قدر توانمند باشیم که همان طور که مدعی هستیم در نظامی توانمند هستیم در حوزه دیپلماسی نیز فریب نخوریم و مذاکره مقتدرانه را در پیش بگیریم، چرا که در غیر این صورت از هر دو طرف بازنده خواهیم بود.»
انتظار بازگشتن تحریمهای سازمان ملل، حالا جامعه ایران را درگیر نگرانی، اضطراب اجتماعی و ناامیدی کرده است. روانشناسانی مثل مجید صفارینیا، معتقدند که زندگی در تعلیق و ابهام، فشار مضاعفی ایجاد کرده و وقتی مردم منتظر تحریم یا جنگ احتمالی باشند، درماندگی روانی بیشتر میشود.
ریچارد نفیو، دیپلمات پیشین آمریکایی که خود را معمار تحریمهای ایران معرفی میکند، در مقالهای تاکید کردهاست که «ایران گزینههای بسیاری برای بازسازی دارد و احتمالاً هنوز تصمیم نگرفته است که کدام را دنبال کند»
وزارت خزانهداری آمریکا در تداوم فشارهای حداکثری واشنگتن علیه ایران، یک فرد، هفت شرکت و ۹ نفتکش را به بهانه نقش داشتن در فروش نفت تهران و دور زدن تحریمهای ضد ایرانی هدف تحریم قرار داد.
اهرم فشار اروپا، تاریخ انقضایی زودگذر دارد. در ۱۸ اکتبر، ظرفیت قانونی یک کشور اروپایی برای فعال کردن یکجانبه اسنپبک منقضی میشود و به اندک اهرم رویهای باقیمانده اروپا پایان میدهد.
بازار آشفته اقتصاد نفتزده ایران چنان در تلاطم است که هر بادی میتواند آن را تکان دهد؛ چه ایجاد تعرفههای ۵۰ درصدی آمریکا علیه هند باشد و چه فعال شدن مکانیسم ماشه که علیالظاهر نباید این دو خیلی به فروش نفت ما ارتباطی داشته باشد.
عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران میگوید: به طور کلی با چهار قطعنامه، ارتباط ما با اقتصاد جهان قطع میشود. از آنجایی هم که قطعنامه سازمان ملل است نه تحریمهای آمریکا، امکان دور زدن تحریم وجود ندارد و تمامی کشورهای عضو سازمان، فارغ از صحیح یا غلط بودن قطعنامه، موظف به اجرای آن هستند.
بهشتیپور بر این باور است که در شرایط کنونی بیش از هر چیزی ماهیت مذاکرات و تمایل ایران به رایزنیها حائزاهمیت است و همین گزاره میتواند چهرهای دیگر از دیپلماسی جمهوری اسلامی را به جهان نشان بدهد. این کارشناس مسائل بینالملل مذاکرات را ابزاری ضروری برای دیپلماسی کشور دانست و همچنین مواضع عباس عراقچی را فرصتسازی جهت بازگذاشتن روزنه برای تعامل و دیپلماسی در دنیا خواند.
تنشها میان ایران و کشورهای غربی شدت گرفته و احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه بیش از هر زمان دیگری مطرح شده است؛ سازوکاری که در صورت فعال شدن، میتواند تمامی تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را که پیش از توافق هستهای برجام لغو شده بودند، بدون نیاز به رای گیری مجدد در شورای امنیت، دوباره برقرار کند. در صورت فعال شدن این ساز و کار، شش قطعنامه تحریمی بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ دوباره فعال خواهند شد.
قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد (۲۰۱۵) که بر برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) صحه نهاده و رسیدگی شورای امنیت به موضوع هستهای ایران را بر عهده گرفته است، در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ منقضی خواهد شد.