کوچک شدن پیوسته دریای خزر نگرانیها درباره بزرگترین حجم آبی داخل خشکی جهان را برانگیخته است. پیش بینیها حاکی از آن است که ممکن است تا پایان قرن، سطح آب ۹ تا ۱۸ متر کاهش یابد.
دریای خزر به عنوان بزرگترین دریاچه جهان در حالی به سمت نابودی میرود که اقدام مؤثری برای احیا، حفاظت و صیانت از این پهنه بزرگ و ارزشمند آبی صورت نگرفته است.
با افت ۹متری آب، حدود ۲۴درصد از مساحت سطح خزر کوچک خواهد شد؛ معاون سازمان حفاظت محیط زیست دراینباره گفت: کاهش تراز آب دریای خزر در سواحل شمالی خزر بهویژه روسیه و قزاقستان بهدلیل شیب ملایم و عمق کم آبهای ساحلی، تبعات بسیار شدیدتری خواهد داشت
سفیر کشورمان در جمهوری آذربایجان از پنج کشور ساحلی خزر خواست تا فارغ از هر ملاحظهای و قبل از وخامت بیشتر اوضاع و کم شدن آب این دریاچه و فاجعه زیست محیطی منطقه، چارهجویی کنند.
نگرانی از کاهش سطح تراز آب دریای خزر هرروز بیشتر می شود. اتفاقی که علاوهبر از بین بردن اکوسیستم این محدوده، اقتصاد سه استان شمالی را بهشدت تحتتأثیر خود قرار میدهد و از آن سو خطر ایجاد کانونهای ریزگردی و همچنین تصرف اراضی بستر دریا را که خشک شده است، زیاد میکند.
خزر گوهری بود و هست که اگر قدرش را بدانیم، سرمایهٔ بزرگی برای کشور محسوب میشود، این بدنهٔ آبی، بزرگترین دریاچهٔ جهان است که تنوعزیستی منحصربهفردی دارد.
بر اساس اطلاعات منابع رسمی، در دو سال اخیر، حدود ۶۰ سانتی متر عقب نشینی در (در سواحل ایران) رخ داده است. در سمت قزاقستان این عدد چند ده کیلومتر است. ایران در بهترین قسمت کاسپین قرار گرفته است و عمق دریا، سمت ایران بسیار زیاد است
ایران اکنون و به فوریت با توجه به دورخیز بلند رقبای منطقهای برای توسعه میادین گازی خود و نه میادین اجارهای و یا مشترک نیازمند سرمایه گذاری چند ده میلیون دلاری است و این مساله نه با هیچ شعار و نه با هیچ توهم و نه با هیچ وعده و وعیدی دیگر قابل لاپوشانی و کتمان نیست. آقایان! وضعیت ایران در توسعه میادین نفتی و گازی و انرژی، بحرانی است، احتمال جاماندگی جبران ناپذیر بسیار است، پس به فوریت باید عمل شود.
رئیس کمیسیون توسعه پایدار، محیط زیست و آب اتاق بازرگانی ایران گفت: ممکن است خزر در اثر برخی عوامل از جمله تغییر اقلیم و همچنین سدسازی و جلوگیری از ورود آب به دریاچه کوچک شود، اما خشک شدن دریاچه یک سناریوی واقعی نیست.
عضو هیئت نمایندگان استان گیلان اظهار داشت: بیشتر کشاورزان برای آبیاری از سد سفیدرود و غرب استان از آبگیرها و منابع آبی محلی و چاهها به طور سنتی استفاده میکنند، در کل اوضاع آب گیلان خوب نیست و ما باید از منابع محدود به خوبی استفاده کنیم.
هواشناسی دریایی مازندران اعلام کرد که بر اساس تجزیه و تحلیل نقشههای پیش یابی هواشناسی، دریای خزر از بعد از ظهر امروز یکشنبه ۱۳ فروردین مواج و طوفانی است.
مهر ماه امسال صیادان محمودآباد، بابلسر، بندرکیاشهر و چند شهر دیگر بیش از ۴۰ لاشه فک خزری را در ساحل پیدا کردند؛ در آن زمان احتمال مرگ آنها بر اثر مانور نظامی کشورهای آذربایجان، ترکیه و پاکستان از همه پررنگتر بود.
طبق معاهده و توافق ایران و روسیه تا زمانی که تراز گاز ایران مثبت است و تولید به نسبت مصرف داخلی جوابگو است، ما حق استخراج منابع گازی دریای خزر را نداریم
مدیر کل مرکز علوم جوی و اقیانوسی سازمان هواشناسی ایران گفته است از سال ۱۹۷۴ به بعد حد متوسط سالانه شش سانتیمتر تراز آب دریای خزر کاهش پیدا کرده است. کاهش آب خزر میتواند پیامدها منفی اقتصادی داشته باشد.
مطالعات محققان پژوهشگاه اقیانوسشناسی و علوم جوی نشان میدهد به طور میانگین هر ماهی دریای خزر تعداد ۱.۴۷ قطعه میکروپلاستیک بلعیده است، این نوع آلودگی وارد زنجیره غذایی جنوب خزر میشود و باید به طور ویژه مورد توجه قرار گیرد.