روستای «ملاحسن» در شهرستان سملقان خراسان شمالی، این روزها به «روستای جاروهای دستساز» معروف شده است؛ جایی که کوچههای باریک آن پر از خرمنهای ارزن خشکشده و صدای کوبیدن خوشهها بر سنگ است و هر خانه به کارگاهی کوچک برای تولید جارو تبدیل شده است/ در دنیایی که جاروبرقیهای مدرن به خانهها راه یافتهاند، بیش از ۷۰ درصد خانوارهای این روستا هنوز به هنر سنتی جاروبافی مشغولند و با دستان توانمند زنان و مردان، خوشههای گیاه ارزن را به جاروهایی تبدیل میکنند که نه تنها خانههای مردم سراسر کشور را پاکیزه میکند بلکه چرخ اقتصاد خانوادهها را نیز به حرکت درمیآورد/ملاحسن امروز به یکی از قطبهای اصلی صنایع دستی خراسان شمالی و حتی ایران تبدیل شده و هنر آن با شماره ۱۶۸۶ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
سیستم آبی تاریخی شوشتر که به نام سازههای آبی تاریخی شوشتر نیز نامیده میشود، مجموعهای به هم پیوسته از ۱۳ اثر تاریخی شامل پلها، بندها، آسیابها، آبشارها، کانالهای دستکند و تونلهای عظیم هدایت آب است/ این ۱۳ اثر بهصورت یک سیستم واحد هیدرولیکی و در ارتباط با یکدیگر کار میکنند و در دوران هخامنشیان تا ساسانیان، جهت بهرهگیری بیشتر از آب ساخته شدهاند.
در سالهای اخیر، جشن مهرگان بیش از گذشته در کانون توجه قرار گرفته و مسیر ثبت جهانی آن مورد پیگیری جدی بود. در چهارم مهر ۱۴۰۰، این آیین همراه سه جشن دیگر ایرانی، شامل شب یلدا، سده و چهارشنبهسوری، به عنوان «میراث زنده ناملموس جاده ابریشم» به ثبت رسید.
معاون میراثفرهنگی استان اصفهان از خسارات زلزله ۵.۳ ریشتری بامداد روز جمعه در مهمترین بناهای تاریخی زواره خبر داد و گفت: قلعه امیرآباد، حسینیه زواره و حسینیه کوچک زواره از جمله آثاری بودند که پس از زلزله نسبتا شدید زواره دچار ترک و آسیب شدهاند.
ترکهایی بر پیکر گنبد اصلی و اتاقهای طبقه دوم، فاطمیه (هشتبهشت) زواره وارد شده است/شب گذشته، زلزلهای مهیب بخش زواره را لرزاند و متأسفانه، یکی از گنجینههای بیبدیل معماری خشتی دوره قاجار و از آثار ملی ثبت شده ایران، مجموعه فرهنگی-مذهبی "فاطمیه (هشتبهشت) زواره" (شماره ثبت ۲۱۳۶، تاریخ ثبت ۱۳۷۷/۰۸/۰۹)، از این آسیب بینصیب نماند/ابراهیمیپور، مدیر این مجموعه و فعال میراث فرهنگی شهرستان، با نگرانی شدید از ترکهای اساسی در گنبد اصلی و آسیبدیدگی اتاقهای طبقه دوم این بنای دوطبقه و تماماً خشتی و گلی خبر داد/وی با ابراز تأسف عمیق، خواستار اقدام فوری و قاطع مسئولان جهت مرمت و بازسازی هرچه سریعتر این اثر عظیم خشتی شد.
نقش رستم بر اثر فرونشست دشت مرودشت در معرض آسیب جدی قرار دارد/ترکها و شکافهای تازه میتوانند به تخریب آرامگاههای هخامنشی و نقشبرجستههای ساسانی منجر شوند/با وجود هشدارها، وزارت میراث فرهنگی اقدامی جدی برای پایش و مهار بحران انجام نداده است.
محل ییلاق عشایر در لالهزار و محلی که آب شرب چند شهرستان بردسیر و کرمان و لالهزار به آن وابسته است، برای اکتشاف رگههای طلا و مس زیر ماشینآلات معدنی رفته است
تصاویر ارسالی به میراثباشی حکایت از ساخت وسازی با بتن و میلهگرد در محدوده خیابان میرداماد نبش کوچه ۳۵ دارد/آیا اداره میراث فرهنگی اردکان و مدیر بافت تاریخی بر این ساخت و ساز در محدوده بافت تاریخی نظارت دارد؟ آیا این اداره مجوز ساخت و ساز به این شیوه را تایید کرده است؟ ناظر چنین ساخت و سازی کیست؟ ضوابط ساخت و ساز در محدوده بافت تاریخی اردکان چیست؟ /لازم به ذکر است بافت داخل حصار اردکان مربوط به دورانهای تاریخی پس از اسلام است و در اردکان واقع شده و این اثر در تاریخ ۲ بهمن ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۱۰۸۴۵ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
قلعهها و روستاهای تاریخی چهارمحال و بختیاری، از دزک تا سرآقاسید، به دلیل کمبود بودجه و بیتوجهی مسئولان وزارت میراث فرهنگی در آستانه فروپاشی قرار گرفتهاند. ثبت ملی آثار تاریخی در ایران بیشتر شبیه مُهر نمادین است و هیچ ضمانتی برای حفاظت واقعی به دنبال ندارد/حضور مدیران غیرتخصصی و رسانهای در رأس وزارت میراث فرهنگی باعث شده حفاظت از تاریخ جای خود را به نمایش و تبلیغات بدهد/در حالیکه مردم محلی با حداقل امکانات برای حفظ میراث تلاش میکنند، مدیران وزارتخانه به وعدههای تکراری و بیثمر بسنده کردهاند.
ایران بیش از ۳۴ هزار اثر تاریخی ثبت شده دارد و از این میان، ۱۴ هزار و ۷۲۰ بنا و ۱۹ هزار و ۵۹۳ تپه و محوطه تاریخی در سراسر کشور نیازمند حفاظت، مرمت و نگهداری هستند. این گستردگی نیازمند یک برنامه منسجم، مستمر و با منابع پایدار است.
به مناسبت:هفتم مهر، روز شمس تبریزی/هشتم مهر، روز مولانا بلخی/گزیدهای از متن شعر: شدم مجنــون وسرگردان من ازسودای درویشـان/ندانـــم تـا کجـا باشـد مقــــام و جـــای درویشــان/در آن مجلس که درویشان شراب از شوق مینوشند/درآیـــد خضــــر پیغمبـــر شـــود ساقی درویشــان/الاای شمس تبــــریـــزی تو یادی کن ز درویشــــان/حیـــــات جــــاودان یابــــــی تو از دلهای درویشان/در موزه ارمیتاژ، اشیای ایرانی زیادی چه در بخش ایران و چه کشورهای قفقاز و آسیای میانه وجود دارد که برخی دارای کتیبههایی از شعرای بزرگ فارسی زبان است/مرتضی رضوانفر/عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی
نم و رطوبت بخشهایی از مسجد جامع عتیق اصفهان را درگیر کرده است. مسجدی که بیشتر از هزار سال قبل ساخته شد، حالا با چالشهایی مانند نمزدگی، فرونشست و عبور مترو تهدید میشود.
در دل بافت تاریخی قزوین، سرای وزیر با دیوارهای ترکخورده و سقفهای فروریخته، بیصدا از یادها میرود؛ بنایی که روزگاری نماد شکوه بود، امروز قربانی بیتوجهی شده است.
تخت سلیمان بیست سال پس از ثبت جهانی، هنوز بدون طرح جامع حفاظتی رها شده و دیوارهای ترکخوردهاش هر روز فرو میریزد/مدیران وزارت میراث فرهنگی به جای پایش و مرمت علمی، بیشتر در قاب رسانهها و مراسمهای نمایشی دیده میشوند/ این وزارتخانه باید میان نمایش و مسئولیت انتخاب کند/ آینده تخت سلیمان و دهها اثر جهانی دیگر، به این انتخاب بستگی دارد/غفلت از آن نه فقط خیانت به تاریخ ایران، که بیاعتنایی به حافظه بشری است.
بازار تبریز دیگر نه نشانی از شکوه تاریخی، بلکه سندی زنده از سوءمدیریت و بیتوجهی مسئولان است/ثبت جهانی یونسکو بهجای تعهد، به ابزاری تبلیغاتی برای وزارت میراث فرهنگی تبدیل شده و پروژههای نمایشی جای مرمت واقعی را گرفتهاند/حریم بازار زیر فشار سودجویان و بیبرنامگی مدیران نابود میشود و سیمای تاریخی آن در میان برجها گم شده است/ اگر این روند ادامه یابد، بازار تبریز بهجای قلب تپنده تجارت، تنها به نامی بیجان در کتابهای تاریخ تقلیل خواهد یافت
قصر جمیلان درحقیقت فراتر از یک بنای تاریخی صرف است. اهمیت آن نهتنها در کالبد معماری، بلکه در روایتها، قصهها و اسطورههایی نهفته است که این بنا را به اعماق تاریخ و حتی پیشاتاریخ پیوند میزند.
استفاده کشاورزی از زمینهای عرصه و حریم تپههای تاریخی به این دلیل اهمیت دارد که شخمزدن در عرصه باعث آسیب و فرسایش میشود و در هر سال کشت محصول روی این زمینها، ۳۰ سانتیمتر از سطح آن زیر و رو میشود.
کاروانسراها در تاریخ معماری ایرانی نماد همزیستی فرهنگی و سازگاری با اقلیم هستند/این بناها که قدمتشان به دوهزار سال میرسد، آنقدر شاخصههای منحصربهفرد دارند که «آرتور پوپ»، مورخ و پژوهشگر تاریخ هنر ایران، آنها را «پیروزی بزرگ معماری ایران» توصیف کرده است.