دهها میلیارد دلار از منابع ارزی ایران طی سالهای گذشته در نتیجه تحریمهای آمریکا، محدودیتهای بانکی و پیچیدگیهای حقوقی از دسترس تهران خارج شدهاند؛ داراییهایی که از کره جنوبی و عراق گرفته تا برخی کشورهای آسیایی و اروپایی پراکندهاند و آزادسازی احتمالی آنها میتواند بر بازار ارز، بودجه دولت و حتی معیشت ایرانیان اثرگذار باشد.
بررسی پراکندگی منابع ارزی مسدودشده ایران در سراسر جهان نشان میدهد که رقمی معادل ۴۲ تا ۶۰ میلیارد دلار از داراییهای کشور در هفت کشور مختلف بلوکه شده است. بر اساس این آمار، چین با در اختیار داشتن ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلار، بزرگترین شریک تجاری و همزمان بزرگترین بدهکار ارزی به ایران محسوب میشود و پس از آن، کشورهای عراق، کره جنوبی و هند در رتبههای بعدی قرار دارند.
گزارشها از رایزنیهای فشرده ایران و آمریکا با میانجیگری قطر درباره داراییهای بلوکهشده، بار دیگر بحث آزادسازی منابع مالی ایران را به صدر خبرها آورده است. در حالی که برخی رسانهها از توافقهای احتمالی و ارقام میلیاردی سخن میگویند، دوحه هرگونه پیشنهاد ۱۲ میلیارد دلاری را رد کرده و فضای مذاکرات را مبهم نگه داشته است.
خبر احتمال آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده ایران، بار دیگر یکی از پیچیدهترین پروندههای اقتصاد تحریمی کشور را به صدر اخبار بازگردانده است؛ پروندهای که از کرهجنوبی و عراق تا قطر، سالها میان تحریم، مذاکره و محدودیت بانکی گرفتار مانده است.
با داغ شدن دوباره پرونده داراییهای بلوکهشده همزمان با مذاکرات اسلامآباد، امیدها برای آزادسازی منابع ارزی ایران بالا رفت؛ اما توقف مذاکرات و تداوم تنشها، بار دیگر این پرسش را زنده کرده است که آیا این میلیاردها دلار واقعاً به اقتصاد ایران بازمیگردد یا همچنان در گرو بازیهای سیاسی باقی میماند؟
در حالی که روایتهای متناقضی از آزادسازی پولهای بلوکه شده ایران منتشر میشود، این پرسش مطرح است که آیا دیپلماسی میتواند قفل این داراییها را باز کند یا نه.
نادر حبیبی، استاد اقتصاد در مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه برندایس، در سال ۱۳۹۴ مجموع داراییهای مسدود شده ایران از زمان انقلاب ۱۹۷۹ را بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار برآورد کرد.
در حالی که مذاکرات اسلامآباد با ابهامهای سیاسی و روایتهای متناقض همراه است، نگاه بازارها بیش از هر چیز به احتمال آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران دوخته شده؛ گرهی که حتی اگر به صورت محدود باز شود، میتواند به کاهش فشار ارزی و تغییر انتظارات تورمی منجر شود، اما در صورت تداوم بلاتکلیفی، اقتصاد همچنان در وضعیت انتظار و نوسان باقی خواهد ماند.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران گفت: حل موضوع پولهای بلوکه شده ایران در دیگر کشورها به صورت مستمر در دستور کار وزارت خارجه و دیگر نهادهای مربوطه است.
دبیر شورای اطلاعرسانی دولت گفت: منابع ارزی مسدودی که با پیگیریهای این دولت آزاد شد، غالبا صرف واردات کالاهای اساسی میشود و این یعنی نفع آن مستقیم سر سفره مردم است.
در پی حمله صبح شنبه هفته گذشته حماس به اسرائیل و تحولات بعدی آن، مجموعهای از هجمههای سیاسی، دیپلماتیک و رسانهای علیه ایران شکل گرفت؛ هجمههایی که به نحوی سعی داشت پای تهران را به این جنگ و عملیات طوفانالاقصی باز کند. البته این تلاشها در بطن خود هدف دیگری را هم دنبال میکند که ناظر بر مسدودسازی شش میلیارد دلار ایران در بانکهای قطر است.
کد خبر: ۲۱۲۹۹۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۷/۲۲
دسترسی ایران به ۶ میلیارد دلار موجود در بانکهای قطر گرفته شد؟
بلینکن، توافق امریکا و قطر برای مسدودسازی دسترسی ایران به پولهای بلوکه شده اش را تایید نکرد، اما گفت پولی از سوی ایران خرج نشده و آمریکا حق دارد دوباره پولها را مسدود کند.
بانک مرکزی در اطلاعیه ای اعلام کرد که ۱۰ میلیارد دلار از منابع ارزی ایران در عراق در دسترس قرار گرفت و همچنین مذاکرات در خصوص تامین منابع از طریق فاینانس با چین در دستور کار است.
«فرجه زمانی برای دسترسی به پولهای بین المللی محدود است و ممکن است با روی کار آمدن جمهوری خواهان، وضعیت تغییر کند و از همین رو فکر نمیکنم آزاد شدن این ارزها تبدیل به پول پاشی در اقتصاد کشور شود»
پورابراهیمی گفت: بخش عمدهای از منابع ارزی آزاد شده را دولت قبل بابت هزینههای خودش در آن زمان خرج کرد. اکنون با این منابع تسویه دولت به بانک مرکزی رخ میدهد.