عکسی تاریخی که توسط «لوییجی پشه» ثبت شده، قدیمیترین تصویر شناخته شده از مقبره داریوش در نقش رستم به شمار میرود/ این عکس که مربوط به نیمهی قرن نوزدهم است، نمایی از نمای صخرهای و جزئیات حجاریها را در همان محوطه ثبت کرده است.
"مسجد مطلب خان" یکی از آثار تاریخی بهجامانده از دوران حکومت ایلخانی در شهرستان خوی به شمار میرود/این مسجد با استفاده از شیوههای معماری خاص و بهصورت روباز ساخته شده است/با گذشت زمان و وقوع حوادث متعدد، بنای اولیه مسجد به تدریج تخریب شد و در دوران قاجار، مسجد جدیدی بر روی خرابههای مسجد قبلی بنا گردید/از ویژگیهای بارز مسجد مطلب خان میتوان به شاهنشینهای مرتفع، ایوان بزرگ و حجرههای دو طبقه که در اطراف شبستان روباز قرار دارند، اشاره کرد/این اثر تاریخی در تاریخ ۱۹ اسفند ۱۳۸۰ با شماره ثبت ۴۸۴۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است/عکس: الهام اسدی
میراث جهانی سلطانیه، شاهکار معماری ایلخانی و نماد نبوغ ایرانی، امروز قربانی بیتدبیری و حضور مدیران غیرمتخصص در وزارت میراث فرهنگی است/در حالی که ترکهای گنبد هر روز بیشتر میشوند و حریم بصری آن زیر ساختوسازهای بیضابطه دفن میشود، مدیران وزارت میراث فرهنگی پروژههای نمایشی را جایگزین حفاظت واقعی کردهاند/ادامه این وضعیت میتواند جایگاه جهانی سلطانیه را در یونسکو به خطر اندازد/، اما در وزارتخانهای که تخصص قربانی سیاست شده، گوش شنوایی نیست.
در آغوش گرم شیراز، جایی که باغها عطر بهار را تا قلب تاریخ میآورند، هر سنگ و هر کوچه گواهی است بر شکوهی که ایران داشت. شیراز نه فقط شهری زیبا، بلکه دروازهای است به دشت مرودشت و به آن صخرههای ساکت که شاهان هخامنشی و ساسانی را در دل خود جای دادهاند/اما در دل دشت خاموش مرودشت بنایی مکعبی، به رنگ خاک و استوار که گویی از دل جاودانگی برخاسته است/کسی نام اصلیش را نمیداند. بنایی است منحصربهفرد و تک رو به مقبره شاهان هخامنشی که یکی از رازهای مهم تاریخ ایران است.
معاون میراثفرهنگی استان اصفهان از خسارات زلزله ۵.۳ ریشتری بامداد روز جمعه در مهمترین بناهای تاریخی زواره خبر داد و گفت: قلعه امیرآباد، حسینیه زواره و حسینیه کوچک زواره از جمله آثاری بودند که پس از زلزله نسبتا شدید زواره دچار ترک و آسیب شدهاند.
ترکهایی بر پیکر گنبد اصلی و اتاقهای طبقه دوم، فاطمیه (هشتبهشت) زواره وارد شده است/شب گذشته، زلزلهای مهیب بخش زواره را لرزاند و متأسفانه، یکی از گنجینههای بیبدیل معماری خشتی دوره قاجار و از آثار ملی ثبت شده ایران، مجموعه فرهنگی-مذهبی "فاطمیه (هشتبهشت) زواره" (شماره ثبت ۲۱۳۶، تاریخ ثبت ۱۳۷۷/۰۸/۰۹)، از این آسیب بینصیب نماند/ابراهیمیپور، مدیر این مجموعه و فعال میراث فرهنگی شهرستان، با نگرانی شدید از ترکهای اساسی در گنبد اصلی و آسیبدیدگی اتاقهای طبقه دوم این بنای دوطبقه و تماماً خشتی و گلی خبر داد/وی با ابراز تأسف عمیق، خواستار اقدام فوری و قاطع مسئولان جهت مرمت و بازسازی هرچه سریعتر این اثر عظیم خشتی شد.
در چیدانه به سراغ خانهای رفتیم که روزگاری پر از زندگی و شکوه بود و اما امروز زیر تلی از خاک ، آخرین نفسهای خود را میکشد. این بنا با وجود ویرانی و تخریب گستردهای که در تصاویر دیده میشود، نشانههایی از معماری باشکوه و جزئیات هنری ارزشمند را در خود حفظ کرده است. ستونهای بلند با سرستونهای تزیینشده به سبک کلاسیک، یادآور معماری الهامگرفته از الگوهای یونانی و رومی هستند.
ابراهیمیپور، مدیر این مجموعه و فعال میراث فرهنگی شهرستان زواره، از ترکهای اساسی در گنبد اصلی و آسیبدیدگی اتاقهای طبقه دوم این بنای دوطبقه و تماماً خشتی و گلی خبر داد.
فرونشست پدیدهای ناگهانی نیست. آرام و بیصدا میآید، اما اثرش مرگبار است. کارشناسان سالهاست هشدار میدهند که دشت مرودشت با سرعت چند سانتیمتر در سال در حال نشست است.
تصاویر ارسالی به میراثباشی حکایت از ساخت وسازی با بتن و میلهگرد در محدوده خیابان میرداماد نبش کوچه ۳۵ دارد/آیا اداره میراث فرهنگی اردکان و مدیر بافت تاریخی بر این ساخت و ساز در محدوده بافت تاریخی نظارت دارد؟ آیا این اداره مجوز ساخت و ساز به این شیوه را تایید کرده است؟ ناظر چنین ساخت و سازی کیست؟ ضوابط ساخت و ساز در محدوده بافت تاریخی اردکان چیست؟ /لازم به ذکر است بافت داخل حصار اردکان مربوط به دورانهای تاریخی پس از اسلام است و در اردکان واقع شده و این اثر در تاریخ ۲ بهمن ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۱۰۸۴۵ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ایران بیش از ۳۴ هزار اثر تاریخی ثبت شده دارد و از این میان، ۱۴ هزار و ۷۲۰ بنا و ۱۹ هزار و ۵۹۳ تپه و محوطه تاریخی در سراسر کشور نیازمند حفاظت، مرمت و نگهداری هستند. این گستردگی نیازمند یک برنامه منسجم، مستمر و با منابع پایدار است.
هولاکوخان (پیرامون ۱۲۱۷ – ۸ فوریه ۱۲۶۵) بنیانگذار و اولین فرمانروای امپراتوری ایلخانی بود که بر بخش بزرگی از غرب آسیا چیره شد/ او فرزند تولوی و شاهدخت قبیلهٔ کرائیت، یعنی سرقویتی بیگی و همچنین نوهٔ چنگیز خان و برادر اریق بوقا، منگوقاآن و قوبلای خان بود.
برجهای شگفتانگیز خرقان، دو سازه آجری تاریخی از دوره سلجوقی هستند که به عنوان یکی از خاصترین جاذبههای ایران در آوج قزوین قرار گرفتهاند/این برجها در محوطهای وسیع و در فاصلهای اندک از یکدیگر قرار دارند و از جنبههای مختلف به هم شباهت دارند/ با این حال، برج شرقی با قدمتی بیشتر، ۲۶ سال زودتر از برج غربی ساخته شده است. این تفاوت تاریخی، جذابیت بیشتری به این دو اثر بخشیده است/عکس: هنر سعید افخمی
قصر جمیلان درحقیقت فراتر از یک بنای تاریخی صرف است. اهمیت آن نهتنها در کالبد معماری، بلکه در روایتها، قصهها و اسطورههایی نهفته است که این بنا را به اعماق تاریخ و حتی پیشاتاریخ پیوند میزند.
کاروانسراها در تاریخ معماری ایرانی نماد همزیستی فرهنگی و سازگاری با اقلیم هستند/این بناها که قدمتشان به دوهزار سال میرسد، آنقدر شاخصههای منحصربهفرد دارند که «آرتور پوپ»، مورخ و پژوهشگر تاریخ هنر ایران، آنها را «پیروزی بزرگ معماری ایران» توصیف کرده است.
خانه حریری در تبریز از زیباترین خانههایی است که در اوایل دوره قاجار ساخته شد/تعداد زیاد نقاشیهای دیواری، تنوع طرح، نقش و رنگ و موضوعات جالب توجه عصر قاجار و وجود سبک نگارگری دوره قاجار تبریز، خانه حریری را در میان خانههای تاریخی آذربایجانشرقی و حتی کشور دارای جایگاه ویژه کرده است
سردر مسجد جورجیر یکی از قدیمیترین بناهای تاریخی دوره دیلمی و نمونه بارز آجرکاری و گره سازی به سبک رازی از دوره سلجوقیان و قدیمیتر از گنبد تاج الملک در مسجد جامع عتیق اصفهان است/ با اینکه در ساخت این سردر خیال انگیز، رنگ و لعاب کاشی به کار نبرده شده است، اما زیبایی نقوش و جلال و جمالش آدمی را به وجد میآورد/عکس از صادق میری