به گفته منابع آگاه، این حمله که پیشتر گزارش نشده بود، در تاریخ ۱۴ سپتامبر رخ داد؛ زمانی که ایران به کشتیای که نیروهای آمریکایی در آن حضور داشتند، در تنگه هرمز حمله کرد.
سیدعباس عراقچی گفت: پیشنهاد ما واضح است. ایران آماده است تنگه هرمز را به عنوان بخشی از توافق برای پایان دادن به جنگ بازگشایی کند و در عوض، ما میخواهیم پولها و داراییهایمان که بهطور غیرقانونی مسدود شدهاند، آزاد شوند.
از نگاه دیپلماتیک، پیشنهاد تهران دستکم یک چارچوب مرحلهای برای خروج از بنبست ارائه میکرد: توقف درگیری، کاهش فشار اقتصادی، بازگشایی مسیر انرژی و سپس حرکت به سمت مذاکرات دشوارتر. حتی یک مقام آمریکایی پیشتر مذاکرات غیرمستقیم را «مثبت و سازنده» توصیف کرده بود.
پیشنهاد یک کارشناس صداوسیما درباره نحوه واکنش ایران به محدودیتهای پروازی خبرساز شده است. او با اشاره به مشکلاتی که تحریم هوایی ایران میتواند برای کشورهای اروپایی ایجاد کند، گفت مسیر پروازها برای آنها طولانیترمیشود و ایران باید در مقابل این محدودیتها «یک سد ایجاد کند» و در هوانوردی اخلال ایجاد کند. این کارشناس همچنین پیشنهاد کرد با افزایش چندبرابری هزینه هوانوردی، فشار بیشتری به طرف مقابل وارد شود و گفت: «اگر دارند به ملت ایران زجر وارد میکنند، ما هم باید آنها را وادار کنیم دست از محاصره هوایی بردارند.»
اظهارات تازه ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس خطاب به کشورهای منطقه خبرساز شده است. رئیس کمیسیون امنیتی ملی گفت: آمریکا به زودی منطقه را ترک میکند و ما میمانیم و کشورهای منطقه چشم در چشم! آن روز؛ روز پشیمانی است.
پیشنهاد هفت روزه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و بازگشت به مذاکرات، از سوی دونالد ترامپ رد شده؛ همزمان تماسهای غیرمستقیم تهران و واشنگتن ادامه دارد و در داخل ایران نیز جدال بر سر مسیر خروج از این وضعیت، تندتر از همیشه دنبال میشود.
علیرضا تقوینیا (تفسیرگر مسائل سیاسی) در توئیتی نوشت: به حرفهای رسانهای جهت نزدیک بودن به توافق ایران و آمریکا توجه نکنید، درگیری قطعی و قریبالوقوع است.
تماسهای چندساعته اخیر با میانجیگری قطر، انتقال شروط ایران و ارائه طرح هفتروزه برای توقف خصومتها، رفع محاصره و سپس بازگشایی تنگه هرمز، بدون تردید یک تحول مهم در سطح دیپلماتیک طی هفتهها بنبست سیاسی است که بارقه امید کمرمقی را هم پدید آورده، اما «مهمبودن» یک تماس، با «ثمربخشبودن» آن تفاوت دارد.
به گفته مقامهای مطلع، آمریکا به ایران و میانجیها اعلام کرده است که ترامپ هیچ قصدی برای لغو محاصره دریایی ندارد. واشنگتن معتقد است فشار اقتصادی در نهایت تهران را وادار خواهد کرد توافقی را امضا کند که شرایط آن به سود آمریکا و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس باشد.
معاون اجرایی مسعود پزشکیان گفت: به عربستانیها گفتم انشاءالله برد موشکهایمان به آمریکا برسد تا دیگر به پایگاه آمریکا در کشور شما حمله نکنیم و به خود کاخ سفید موشک بزنیم.
بازگشایی تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین اهرمهای چانهزنی ایران و آمریکا در نیویورک بوده و طرحی مرحلهای برای کاهش تنش و پایان محاصره اقتصادی در حال بررسی است. با این حال، اختلاف بر سر اینکه کدام طرف باید نخستین امتیاز را بدهد، همچنان مهمترین مانع پیش روی توافق است.
از بغداد و مسقط تا باکو و تفلیس؛ حلقه محدودیتها در حال گسترش است و همزمان ادامه پروازها به چین و برخی مسیرهای ترکیه نشان میدهد شبکه هوایی ایران هنوز کاملاً قطع نشده است. با این حال، افزایش هزینه پرواز، حمل کالا و دسترسی به خدمات بینالمللی میتواند فشار تحریم را به تجارت و زنجیره تأمین ایران منتقل کند.
علی رغم ادامه تنشهای لفظی و افزایش فشارهای آمریکا، نیویورک به محل تازهای برای آزمون دیپلماسی تهران و واشنگتن تبدیل شده است؛ تماسهای غیرمستقیم میان دو طرف نشان میدهد مسیر مذاکره باز شده، اما هنوز تا توافق فاصله زیادی وجود دارد.
نیویورک به مهمترین میدان دیپلماتیک رویارویی تهران و واشنگتن تبدیل شده، اما همزمانی پیامهای متناقض دو طرف و تشدید فشارهای منطقهای، آخرین فرصتهای دیپلماسی را در برابر یک بحران فزاینده قرار داده است.
ترامپ مدعی شد: ایرانیها موشکی ساختند که قادر بود اروپا را هدف قرار دهد و به آن بسیار افتخار میکردند؛ امیدوارم اروپاییها این موضوع را درک کنند. هدف ایران این بود که در پشت این سپر موشکهای بالستیک متعارف، ساخت بمب هستهای خود را تکمیل کند.