دو ماه بعد از تکذیب رسمی خبر بدهیهای کالابرگ، گزارشهای میدانی از فروشگاههایی حکایت دارد که دیگر حاضر به پذیرش این طرح نیستند. از مطالبات چند میلیاردی اصناف تا اعتبار ناچیزی که زیر فشار تورم آب میشود، کالابرگ بیش از آنکه نماد حمایت معیشتی باشد، به نماد شکاف میان وعدههای دولت و واقعیت بازار تبدیل شده است.
مسعود پزشکیان در هشتمین جلسه شورای اطلاعرسانی دولت، از اجرای افزایش اعتبار کالابرگ، تغییر رویکرد پرداخت یارانهها به نفع اقشار نیازمند و بازگشت درآمد حاصل از مدیریت مصرف سوخت به مردم خبر داد.
یک کارشناس اقتصادی، با تأکید بر ضرورت عرضه کالاهای باکیفیت و متنوع در طرح تورم صفر شهرداری تهران گفت:شهرداری میتواند کالا را با سود پایین عرضه کند. اگر کالاها با کیفیت مناسب و از برندهای مختلف عرضه نشوند، اختلاف قیمت با بازار آزاد میتواند زمینه شکلگیری بازار ثانویه را فراهم کند.
قرار بود افزایش اعتبار کالابرگ، بخشی از فشار گرانی را از دوش خانوارها بردارد، اما اختلال سامانهها، وعدههای متناقض و سردرگمی در مهلت ثبتنام، خود به دردسر تازهای برای مردم تبدیل شد.
۹ ماه پس از مانور سنگین مسئولان درباره اعطای «کالابرگ همگانی»، حالا رونمایی از نسخه جدید این طرح با شارژ ۵۰۰ هزار تومانی، از یک خلف وعده بزرگ پرده برداشته است.
مانور رسانهای و هیاهوی دولت برای افزایش ۳۰۰ هزار تومانی کالابرگ - کمی بیشتر از یک دلار - در روزهایی که تورم معاش مردم را به سخره گرفته، شوخی تلخی است که دست خالی دولت و ناتوانی در حکمرانی اقتصادی را عیان میکند.
پس از ماهها وعده و کشوقوس، دولت بالاخره از افزایش حداقل ۳۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ سخن گفته است؛ رقمی که نه زمان اجرا و دامنه شمول آن مشخص است و نه در برابر تورم نزدیک به ۹۰ درصدی حرفی برای گفتن دارد.
تورم کالاها از مرز ۱۲۰ درصد گذشته و حمایتهای معیشتی دولت هر روز بیشتر از قدرت خرید مردم عقب میماند. حالا مسعود پزشکیان نیز صراحتاً پذیرفته که دولت نتوانسته وعده افزایش کالابرگ متناسب با رشد نرخ ارز را عملی کند؛ وعدهای که قرار است دوباره، آن هم برای برخی دهکها، اجرا شود، اما هنوز زمان، میزان و دامنه آن مشخص نیست.
نشانههای تنگنای مالی بیش از گذشته در سیاستهای رفاهی دولت نمایان شده است. محدود شدن دامنه کالابرگ و فاصله گرفتن از وعدههای اولیه، نشان میدهد که دولت در تأمین منابع لازم برای حمایت از اقشار مختلف جامعه با مشکل مواجه شده است.
اظهارات تازه امیرحسین بانکیپور درباره حذف تدریجی یارانه دهکهای بالا برای تأمین منابع طرح جوانی جمعیت، گمانه حذف کالابرگ برخی از دهکها در جهت رفع کسری منابع دولت و آینده سیاستهای حمایتی را پررنگ کرده است.
طرحی که قرار بود مانع کوچکشدن سفره مردم شود، حالا خودش قربانی تورم شده است؛ کالابرگ یک میلیون تومانی در شرایطی هر روز بیارزشتر میشود که دولت برای افزایش آن پول ندارد و مردم نیز دیگر توان تحمل گرانیهای تازه را ندارند.
سرپرستان خانوارهای دهکهای یک تا سه میتوانند با طرح خرید اعتباری کالا و خدمات، تا دو برابر یارانه ماهانه کالا و خدمات مورد نیاز خود را دریافت و اقساط دو ماهه آن را پرداخت کنند. استفاده از طرح اختیاری و منوط به پذیرش شرایط توسط سرپرست خانوار است.
معاون وزیر اقتصاد از اجرای همزمان دو طرح مکمل دولت برای حمایت از بنگاههای اقتصادی و خانوارها خبر داد و اعلام کرد: «طرح ملی اعتبار ایرانیان» به خانوارها اعتبار خرید میدهد.