تاریخ انتشار: ۰۸:۵۰ - ۱۲ خرداد ۱۴۰۰
مرکز پژوهش‌های مجلس در آستانه تغییر دولت رونمایی کرد

تصویر سیاه و سفید از اقتصاد ایران

مرکز پژوهش‌های مجلس تصویر جدیدی از اقتصاد ایران ارائه داده که به وضوح نشان می‌دهد تحریم‌ها، اقتصاد را تضعیف کرده است.

اقتصاد ایراناقتصاد۲۴- روایتی از ۵۸ سال رشد اقتصادی پرنوسان و متزلزل، در اقتصاد به‌شدت نفتی شده ایران، که حاکی است: میانگین رشد اقتصادی ایران پس از پایان جنگ تحمیلی تا سال ۱۳۸۹ به‌طور متوسط ۵ درصد بوده، اما شوک تحریم‌ها در ۲ مقطع زمانی ۹۱-۹۰ و ۹۸-۹۷ باعث شده میانگین نرخ رشد اقتصاد ایران به ۳ دهم درصد سقوط کند.

 بازوی تحقیقاتی مجلس می‌گوید: متوسط نرخ رشد اقتصادی از سال ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۸ نزدیک به صفر درصد بوده، نکته مهم‌تر اینکه؛ رشد اقتصاد ایران به‌شدت نوسانی بوده و در محدوده منفی ۸.۳ درصد تا مثبت ۱۴ درصد نوسان کرده است.

بازوی تحقیقاتی مجلس تأیید می‌کند: متوسط نرخ تورم بلندمدت اقتصاد ایران ۲۰ درصد بوده درحالی‌که در سال ۲۰۱۸ میانگین نرخ تورم دنیا ۲.۴ درصد بوده که ایران پس از ونزوئلا، زیمبابوه و آرژانتین در رتبه چهارم قرار داشته است.

تخریب بازار کار

نهاد پژوهشی مجلس می‌گوید در فاصله سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۸ معادل ۳ میلیون نفر به جمعیت شاغل افزوده شده که عمدتا در بخش غیرشرکتی، با تمرکز بر خدمات، به‌کار گمارده شده‌اند، عمده این مشاغل دارای قرارداد به‌معنای متعارف نیستند و کارکنان و اعضای خانواده آن‌ها تحت پوشش بیمه مناسب قرار نگرفته‌اند. نکته مهم اینجاست که شیوع ویروس کرونا بازار کار به‌ویژه در بخش خدمات را به‌شدت تخریب کرده و تنها در بهار سال ۹۹ حدود ۱.۵ میلیون نفر بیکار شدند.

افول سرمایه‌گذاری در اقتصاد

این گزارش در بررسی شاخص سرمایه‌گذاری، شامل ۲ محور تشکیل سرمایه در ماشین‌آلات و ساختمان، وضع را به‌شدت متزلزل ترسیم می‌کند. رشد شاخص سرمایه‌گذاری که از سال ۱۳۷۹ با اجرای برنامه سوم توسعه آغاز شده بود تا سال ۱۳۹۰ ادامه یافته، اما پس از آن با آغاز دور تازه‌ای از تحریم‌ها، اقتصاد ایران شاهد افول سرمایه‌گذاری بوده، به‌گونه‌ای که میزان سرمایه‌گذاری در ماشین‌آلات و ساختمان به قیمت ثابت، در پایان سال ۹۸، به حدود سال ۸۴، یعنی قبل از دولت محمود احمدی‌نژاد رسیده است.


بیشتربخوانید:کاهش سهم ایران از اقتصاد جهانی به ۵۰ درصد، خجالت‌آور است


پژوهشگران مرکز تحقیقات مجلس می‌گویند: تشکیل سرمایه ثابت از سال ۱۳۹۰ به بعد همواره روندی نزولی داشته که از منظر پتانسیل رشد اقتصادی، در سال‌های آینده هشدار‌دهنده است، به‌ویژه اینکه انباشت سرمایه در بخش‌های نفت، گاز، صنعت، معدن، ساختمان و ارتباطات از سال ۱۳۹۱ به بعد، منفی شده، به‌نحوی که در محدوده سال‌های ۹۰ تا ۹۶، به‌طور متوسط سالانه ۲.۲ درصد از میزان سرمایه انباشته شده در این بخش‌ها، کمتر شده، درحالی‌که در ۷ سال قبل از آن، شاهد رشد ۵.۳ درصدی به‌طور متوسط بوده‌ایم.

اثر تحریم بر نرخ ارز

روایت مرکز پژوهش‌های مجلس از اثر تحریم‌ها بر اقتصاد ایران، با درنظر گرفتن انتخابات پیش روی ریاست‌جمهوری، قابل تامل است. در بخشی از این گزارش به نوسان بازار ارز و تحلیل تصمیمات سیاستگذار می‌پردازد و نشان می‌دهد؛ نرخ ارز پس از اعلام سیاست تک‌نرخی‌کردن دلار با قیمت ۴۲۰۰ تومان، در فروردین ۹۷ رو به افزایش گذاشت و حتی برخورد‌های امنیتی وضع را بدتر کرد. یک‌ماه پس از آن، در ۱۸ اردیبهشت سال ۹۷، آمریکا رسما از برجام خارج شد.

پژوهشگران مجلس با اشاره به جهش نرخ دلار در تابستان و اوایل پاییز ۹۷ تا مرز ۱۹ هزار تومان، توضیح می‌دهند: از تابستان ۹۷ به بعد بخشی از تحریم‌های لغو شده در نتیجه برجام، ازجمله تحریم دسترسی به منابع ارزی، تجارت با طلا، فلزات، مبادله با ریال و خودرو احیا شد، پس از آن، حتی بخش‌های کشتیرانی و کشتی‌سازی، صادرات نفت و محصولات پتروشیمی، نظام بانکی و ۷۰۰ شخص و نهاد و صنعت هواپیمایی ایران هم به فهرست تحریم‌های دوران ترامپ افزوده شد. اما با وجود همه این فشارها، نرخ ارز پس از مدتی کاهش یافت و حتی به محدوده ۱۰ هزار تومان هم رسید.

ولی بعدا با سخت‌تر شدن مسیر ورودی ارز، اقتصاد ایران دوره جدیدی از تنش، بر سر بازگشت ارز صادراتی را تجربه کرد که همین عامل، باعث بروز تنش قیمت در بازار ارز شد تا اینکه سرانجام سیاست نحوه بازگشت ارز صادراتی تغییر کرد، سرانجام اعلام محدودیت در تراکنش‌های ریالی، موجب بازگشت قیمت هر دلار آمریکا به محدوده ۱۲ هزار تومان شد. اما باردیگر منحنی نرخ ارز در نیمه دوم سال ۹۸ صعودی شد. زیرا از یک سو هم بانک مرکزی و هم صندوق توسعه ملی به‌عنوان ۲ شاهراه دسترسی ایران به دارایی‌های ارزی، زیر تیغ تحریم‌ها قرار گرفتند، بخش آهن، فولاد، آلومینیوم و مس هم به فهرست تحریم‌ها اضافه شد.

پس از مدتی با افزایش قیمت بنزین و اعتراضات آبان ۹۸ ناآرامی‌های اجتماعی به روند صعودی قیمت ارز دامن زد. در دی‌ماه همان سال آمریکا با هدف افزایش فشار‌های تحریمی، بخش عمران و ساختمان، نساجی، معادن و تولیدات کارخانه‌ای ایران را هم به مسلخ تحریم‌ها برد.
سیاستگذار ارزی برای کم کردن فشار‌ها تدابیر جدید خود را به‌کار بست و اعلام کرد تراکنش‌های بالای ۱۰۰ میلیون تومان در هر روز، ممنوع است و در تراکنش‌های درشت افراد باید اسناد مثبته ارائه دهند. این سیاست جلوی تنش بیشتر قیمت ارز را گرفت و اثرگذاری بازار ارز کشور‌های همسایه بر ایران را خنثی کرد تا اینکه خبری بد دوباره همه رشته‌ها را پنبه کرد؛ ایران به فهرست سیاه FATF بازگشت و پرونده بررسی ۲ لایحه پیشنهادی دولت در مجمع تشخیص مصلحت نظام موقتا بسته شد.

طبق این گزارش، در سال ۹۹ شیوع کرونا راه‌های تجارت ایران را بست و مذاکرات برای آزادسازی دلار‌ها متوقف شد. ورودی ارز کمتر شد و قیمت‌ها رو به افزایش گذاشت. کشور‌های طرف تجاری ایران ازجمله عراق، چین، روسیه، کره‌جنوبی و ژاپن این بار بهانه تازه‌ای برای مسدود کردن دسترسی به دارایی‌های ارزی پیدا کردند و در مذاکرات ضمن ابراز تأسف از اینکه ایران در فهرست سیاه مالی قرار گرفته، می‌گفتند نمی‌توانند بدون هماهنگی با آمریکا به ایران اجازه دسترسی به منابع ارزی را بدهند.

یک‌ماه مانده به انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، دونالد ترامپ تصمیم سخت‌تری می‌گیرد و وزارت خزانه‌داری آمریکا ۱۸ بانک و مؤسسه اعتباری ایران را تحریم کرد و راه استفاده آن‌ها را از سوئیفت بست. حالا پس از ۳ جنگ تحریمی همه منتظر نتایج مذاکرات در وین و انتخابات در ایران هستند.

منبع :روزنامه همشهری

ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

قیمت انواع دستگاه ماینر امروز + جدول

قیمت سکه و طلا امروز پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

خاورمیانه و این بار نبرد کریدور‌ها/ چگونه ایران در ۷ محور و کریدور دور خورد؟/ حتی مسیر افغانستان به ترکیه نیز ایران را دور زده است

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

پشت‌پرده توافق اخیر ارمنستان و آذربایجان

قیمت سکه و طلا امروز جمعه ۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

قیمت دلار و یورو امروز جمعه ۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

قیمت انواع لپ تاپ ایسوس امروز + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

عکس/ تغییر چهره خبرنگار صداوسیما

قیمت All-in-One اپل، MSI و لنوو امروز + جدول

قیمت انواع لپ تاپ ام اس آی MSI امروز + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

قیمت دلار و یورو امروز پنجشنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز جمعه ۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

بیماری سندرم درس (DRESS) چیست؟

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

نجات باغ گیاه‌شناسی؛ مال‌باختگان ارتش دوباره سر خط / جنجال ساختمان‌سازی ارتش در حوالی چیتگر

برای تسکین دردهای عضلانی ناشی از ورزش این روش‌ها را امتحان کنید

عکس/ تصویر صمیمانه فرهاد مجیدی و پسرش در امارات

یک سفر تفریحی به ازمیر چقدر آب می‌خورد؟ + جدول

عکس/ استایل جذاب بازیگر نقش افسر مین جانگو در ۵۲ سالگی

ماجرای پرت شدن سعید آقاخانی از کوه

تیم فوتسال افغانستان در یک قدمی صعود به جام جهانی ۲۰۲۴

کلید اولیه نوبت اول کنکور شنبه اعلام می‌شود

خط و نشان محیط زیست و میراث فرهنگی در زمین میانکاله

فیلم/ لحظه‌ هولناک نجات یک کودک از سیلاب در بم

فیلم/ تنها تصاویر به جا مانده از پدر رهبر انقلاب

فیلم/ گلایه‌ دانش آموزانی که به دلیل سیل به کنکور نرسیدند

فیلم/ بغض وزیر اسبق بهداشت برای مهاجرت بهترین شاگردانش از ایران

حضور غافل‌گیر کننده در خانه سیدحسین خمینی

مجازات شدید داوطلبان متخلف در کنکور

مالک متمول استقلال کدام سوپراستار را می‌خرد؟

عکس / صفحه اینستاگرام همسر سابق مهدی قایدی چه شد؟

فیلم/ مونتاژ فونیکس‌های مدیران خودرو در آب

تفاوت جالب میان داوطلبان زن و مرد در کنکور

فیلم/ پارکینگ خودرو‌های، خودروساز کرمانی را آب برد

پیش‌بینی جدید درباره قیمت طلا و سکه در بازار

احتمال بازگشت دلار به دامنه ۵۰ هزار تومانی

جشن تولدی خاص برای بهار نوروزپور همسر امیرعلی نبویان + عکس

تسلیت سید محمد خاتمی به سید حسین خمینی + متن

قیمت مرغ زنده چقدر شد؟

اولین برد سال تراکتور با کنترل از راه دور یحیی؟

مقایسه مجید واشقانی با بازیگر سریال بلک لیست

فیلم/ خاطره جالب فریدون زندی از دلار هزار تومانی!

عکس/ تازه‌ترین تصاویر از حضور محمدرضا گلزار در آمریکا

عکس/ شروط جنجالی یک عروس برای داماد

ترکیب احتمالی پرسپولیس مقابل آلومینیوم در جام حذفی

عکس/ لباس جنگی روحانیون در تجمع اعتراضی قم علیه بی‌حجابی!

محروم‌ترین و برخوردارترین استان‌های کشور کدامند؟

دلیل بازداشت چند داوطلب کنکور سراسری

نگاه قیمت دلار تهران به بازار ارز هرات

خودکشی یک پزشک خانم در تهران

مصوبه‌ای که خریداران را از بازار طلا فراری می‌دهد!

بیشترین و کمترین بازدهی در بازار سهام هفته اول اردیبهشت ۱۴۰۳

فیلم/ اشک‌های رادان با شعار تشکر تشکر تجمع کنندگان قمی‌

«مست عشق» رکورد فروش روز اول اکران را شکست

بازیگر جنجالی و بازداشتی تلویزیون از ایران رفت

سخنان سردار رادان درباره اجرای طرح حجاب «نور»

پرچمداران سامسونگ در آستانه ۱۰۰میلیونی شدن + جدول

بازی پرسپولیس در جام حذفی با یک کاپیتان جدید

پیش‌بینی مهم بورس تا پایان تیر ماه ۱۴۰۳

عکس/ تمرین پدر دختری کاپیتان استقلال در باشگاه بدنسازی

رکوردداران ورود و خروج پول حقیقی از بورس

طراحی جدید این خودروی محبوب، کاربران را شوکه کرد!

هشدار درباره نفت ۱۰۰ دلاری و تورم جهانی

ترمز ریزش قیمت خودرو کشیده شد