تاریخ انتشار: ۱۵:۴۱ - ۲۱ دی ۱۴۰۰
شمارش معکوس برای تغییر معادلات بنزین

افزایش قیمت بنزین در راه است؟

اعلام معاون سازمان برنامه و بودجه درباره قیمت واقعی بنزین، افکار عمومی را با این سئوال مهم روبرو کرده است که آیا تغییر معادلات در حوزه قیمت گذاری بنزین نزدیک است؟

بنزین

اقتصاد ۲۴-بنزین سیاسی‌ترین کالای ایران تلقی می‌شود که همواره حساسیت افکار عمومی نسبت به تغییراتی قیمتی ان بالاست.

پورمحمدی قیمت واقعی بنزین را در گفتگویی برابر با بیست هزار تومان اعلام کرده و گفته است بنزین در این شرایط به قیمت سه هزار تومان به مردم فروخته می‌شود. تغییر قیمت بنزین از سال ۱۳۵۷ تا کنون، همواره با حساسیت‌های فراوانی از سوی دولت و مجلس و مردم صورت گرفته است و در مواردی تغییر قیمت بنزین به اعتراضات خیابانی نیز منجر شده است.

آبان ماه سال ۱۳۹۸، نزدیکترین تجربه تغییر قیمتی بنزین است که با اتفاقات بسیار ناراحت کننده‌ای برای افکار عمومی و جامعه ایران همراه بود. حالا، اما زمزمه افزایش قیمت یا به عبارت دیگر تغییر روند تخصیص یارانه بنزین منتشر شده است و همین امر نشان می‌دهد دولت سیزدهم برای تغییر معادلات در این حوزه گام برداشته است.

پیش از این اخباری در خصوص تخصیص آزمایشی سهمیه بنزین به فرد به جای خودرو در کیش و قشم منتشر و مقرر شده است در این دو جزیره، ساکنان ۱۵ لیتر سهمیه بنزین به ازای هر نفر دریافت کنند.

به این ترتیب یارانه بنزین حتی به کسانی که خودرو ندارند نیز تخصیص خواهد یافت. نکته مهم اینجاست که در شرایط فعلی بسیاری از کارشناسان معتقدند تغییر در رویه تخصیص یارانه بنزین می‌تواند موج تورمی جدیدی را به اقتصاد ایران تحمیل کند که این خطری بزرگ برای اقتصادی است که سه سال اخیر تورمی بالا را تحمل کرده است.

قیمت بنزین در سال ۱۳۵۷ برابر با یک تومان در هر لیتر بود. بنزین همواره در ایران، در صورت تبدیل به دلار، ارزان محسوب می‌شود، اما کشش خرید و قدرت خرید در ایران سبب می‌شود که بنزین برای شهروند ایرانی چندان ارزان نباشد. بسیاری از کارشناسان معتقدند بنزین در ایران بر مبنای دلار ارزان محسوب می‌شود و نمی‌توان قیمت بنزین را در ایران و برای شهروند ایرانی، با توجه به قدرت خرید چندان ارزان ارزیابی کرد. مرتضی افقه، عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران این نکته را تایید می‌کند.

سال ۱۳۵۹ قیمت بنزین در ایران از یک تومان به سه تومان رسید. این اولین افزایش قیمت در چهار دهه اخیر محسوب می‌شود. این قیمت سال‌های طولانی در ایران ماند. درگیر شدن ایران با جنگ تحمیلی عراق سبب شد قیمت بنزین برای ۱۰ سال به همین قیمت فروخته شود. توزیع کوپن بنزین با هدف مهار میزان مصرف در این دوره زمانی صورت می‌گرفت.

ورود به عرصه تغییر تدریجی

سال ۱۳۶۹، با آغاز ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی، قیمت هر لیتر بنزین به ۵ تومان افزایش یافت. این قیمت برای ۵ سال، باقی ماند. افزایش قیمت بنزین در سال ۱۳۶۹ در حالی اتفاق افتاد که کوپن بنزین نیز به پایان راه رسیده بود. به این ترتیب در این دوره زمانی دارندگان خودرو با افزایش قیمت و خداحافظی با کوپن بنزین مواجه شدند.

سال ۱۳۷۴، اما قیمت بنزین افزایشی دو برابری را تجربه کرد. بهای هر لیتر بنزین به ۱۰ تومان رسید. این اتفاق در میانه اجرای سیاست تعدیل و تورم بالا در اقتصاد ایران سبب شد، اقتصاد ایران یکی از بالاترین نرخ‌های تورم را در این سال تجربه کند. عقب نشستن دولت وقت از سیاست تعدیل در این دوره زمانی رقم خورد. ایران در این دوره زمانی آبستن تغییر روند بود. از این پس بود که دولت افزایش تدریجی قیمت بنزین را در دستور کار قرار داد و این رویه در دولت اصلاحات نیز پیگیری شد.

افزایش تدریجی قیمت بنزین با هدف رشد بطئی و نزدیکی به قیمت جهانی در دستور کار قرار گرفت. این رویه از سال ۱۳۷۴ تا سال ۱۳۸۳ دوام آورد.

هر لیتر بنزین در سال ۱۳۷۵ به قیمت ۱۳۰ و در سال ۱۳۷۶ به ۱۶۰ ریال عرضه شد. به این ترتیب بهای هر لیتر بنزین در سال ۱۳۷۷ برابر با ۲۰ تومان، در سال ۱۳۷۸ برابر با ۳۵ تومان و در سال ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ برابر با ۳۸ تومان بود. قیمت بنزین در سال ۱۳۸۱ برابر با ۵۰ و در سال ۱۳۸۲ برابر با ۶۵ تومان گزارش شد. بهای بنزین در سال ۱۳۸۳، سال پایانی دولت خاتمی برابر با ۸۰ تومان بود.

این دوران از باثبات‌ترین دوره‌های تورمی در ایران تلقی می‌شود و نرخ‌های بالای تورم در این دوره زمانی تجربه نشد، اما در همین مقطع بود که برخی از نمایندگان اصولگرای مجلس با محوریت احمد توکلی طرحی را موسوم به طرح تثبیت قیمت‌ها به مجلس ارائه دادند تا مانع از افزایش تدریجی بهای بنزنی شوند. در این راستا بود که حدادعادل این مصوبه را هدیه دولت به مجلس خواند و این چنین پرونده افزایش قیمت بنزین به صورت تدریجی بسته شد.

این طرح سه سال دوام آورد، اما ضربات مهلکی بر پیکر اقتصاد تورم زده ایران وارد کرد و در نهایت کمبود و قطع مکرر برق در میانه دهه هشتاد از سوی مقامات مسئول ثمره این اتفاق خوانده شد و فاصله گرفتن قیمت بنزین در ایران از بازار‌های جهاین رشد قاچاق را رقم زد و در نتیجه اصلاح قیمتی بنزین اقدامی دشوارتر از گذشته شد. در دولت اصلاحات، سید محمد خاتمی یک بار تلاش کرد در دوره‌ای که تورم به ثباتی نسبی در ایران رسیده بود نسبت به اصلاح قیمت اقدام کند، اما در نهایت با مخالفت نمایندگان اصولگرای مجلس از این اقدام بازماند.

ورود به عصر سهمیه‌بندی

سال ۱۳۸۶ بود که دولت محمود احمدی‌نژاد با استناد به افزایش میزان قاچاق و نرسیدن یارانه به دست نیازمندان واقعی و برای مهار میزان مصرف بنزین دست به سهمیه بندی بنزین زد. در این راستا بود که هر لیتر بنزین سهمیه بندی به قیمت ۱۰۰ تومان و هر لیتر بنزین آزاد به قیمت ۴۰۰ تومان عرضه شد. مرحله بعدی افزایش قیمت بنزین در ۲۸ آذر ۱۳۸۹ با اجرای هدفمندسازی یارانه‌ها در ایران کلید خورد و هر لیتر بنزین سهمیه‌ای به ۴۰۰ تومان و بنزین آزاد ۷۰۰ تومان افزایش یافت. افزایش بعدی قیمت بنزین در سال ۱۳۹۳ در دولت تدبیر و امید با اجرای مرحله دوم هدفمندسازی یارانه‌ها در ایران هر لیتر بنزین سهمیه‌ای را به ۷۰۰ تومان و بنزین آزاد ۱۰۰۰ تومان رساند؛ که با تک نرخی شدن بنزین در سال ۱۳۹۴ به قیمت ۱۰۰۰ تومان پرونده بنزین سهمیه‌ای بسته شد. در ۲۴ آبان ۱۳۹۸، نرخ هر لیتر بنزین سهمیه‌ای ۵۰ درصد افزایش یافت و به ۱۵۰۰ تومان رسید و قیمت بنزین آزاد که قبلاً هر لیتر ۱۰۰۰ تومان بود سه برابر شده و به ۳۰۰۰ تومان رسید. این اتفاق با واکنش افکار عمومی همراه شد و زنجیره‌ای از حوادث تلخ را در ایران رقم زد.


بیشتربخوانید:بلاتکلیفی مردان اقتصادی دولت


قیمت بنزین در شرایط کنونی نیز با احتساب ۶۰ لیتر بنزین سهمیه‌ای برای هر خودرو برابر با ۱۵۰۰ تومان است. بنزین آزاد نیز به نرخ سه هزار تومان عرضه می‌شود. با این حال زمزمه تغییر روند تخصیص بنزین از خودرو به فرد و ایجاد شرایطی برای معامله بنزین مازاد افراد در قالب سامانه‌ای نشان از آن دارد که دولت قصد دارد وارد دوره‌ای تغییری در این حوزه شود. هر چند مقامات دولتی و نمایندگان مجلس اعلام می‌کنند افزایش قیمت بنزین در راه نیست، اما مرتضی افقه، کارشناس اقتصادی پیش از این در گفتگو با خبرآنلاین تاکید کرده است این اقدام بدان معناست که دولت می‌خواهد به دست مردم قیمت بنزین را افزایش دهد.

از سوی دیگر مرتضی عزتی نیز ورود جمعیتی هشتاد و چهار میلیون نفری ایران به عرصه خرید و فروش بنزین را اقدامی ناگوار می‌داند. آنچه مهم است اینکه افزایش قیمت بنزین در آبان موجی تورمی را به اقتصاد ایران تحمیل کرد. عبدالناصر همتی، پیامد این اتفاق را رشد دوباره قیمت‌ها در بازار ارز و مسکن دانست و تاکید داشت این اتفاق زمینه را برای بروز بحران مهیا نمود.

در شرایط کنونی دولت همزمان حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی برای واردات کالا‌های اساسی را نیز در دستور کار دارد از این رو نگرانی‌ها در خصوص ورود موج تورمی جدید به اقتصاد بالاست.

منبع: خبر آنلاین
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

قیمت ماشین های لوکس لکسوس در بازار ایران + جدول

قیمت دلار و یورو امروز شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت مرغ، گوشت سفید و تخم مرغ در بازار + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

قیمت انواع لپ تاپ دل امروز + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

قیمت سکه و طلا امروز شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

اولین فیلم از مراسم ازدواج شیدا خلیق با کیوان ساکت‌اف با حضور سلبریتی‌ها

ترانس افغان، خطری بیخ گوش ایران

تعطیلی شنبه‌ها و نظر مراجع برای شورای نگهبان

از گران کردن بنزین تا واردات خودروهای دست دوم؛ راه حل ناترازی بنزین چیست؟/ متهمان اصلی معضل بنزین در ایران

عکس/هنرمندان در مراسم تشییع زری خوشکام

بدحساب‌ترین طرف صندوق توسعه ملی، دولت‌ها بوده‌اند/ ۱۰۰ میلیارد یورو صندوق کجاست؟/ ثروت نسل آینده، قربانی تبانی و ندانم‌کاری‌های مدیریتی شده است

تتر چیست و چرا جای دلار را در ایران گرفته است؟

پیش‌بینی قیمت دلار فردا ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

اقتصاد ایران منتظر نتایج ادعای دولت درباره کاهش یک درصدی نقدینگی/ چرا از تورم کاسته نمی‌شود؟!/ افول تاسف‌بار ارزش پول ملی زیر سایه ادعای کاهش نقدینگی

صفحه اول روزنامه‌های اقتصادی امروز

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

صفحه اول روزنامه‌های ورزشی امروز

وضعیت هواشناسی امروز

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

پیش بینی بورس امروز ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳

این ۴ نکته عمرتان را ۶ سال افزایش می‌دهد

بلایی که بدغذایی بر سرتان می‌آورد

دمنوشی که برای لاغری معجزه می‌کند

معرفی چند منبع طبیعی پروتئین برای کاهش وزن

دلار قدرت بلامنازع بازار طلا/ چرا طلا در ایران بیشتر از بقیه کشورها رشد کرد؟/ پیش‌بینی صعود طلا در دراز مدت

بازیکنان پرسپولیس در انتظار تسویه کامل

فلاحت‌پیشه: سال ۹۷ گفتم بشار اسد روزی از پشت به ایران خنجر خواهد زد

فیلم/ شادباش متفاوت عروسک‌های مهمانی برای تولد آقای مجری

عضو هیئت رئیسه کمیسیون آموزش: ناتوانی در صدور کارت امتحانی پذیرفتنی نیست

مهدی افشارنیک با قرار وثیقه‌ آزاد شد

فیلم/ تیوپ‌سواری یک شهروند در مشهد در خیابان‌های مملو از آب

واکنش مایلی‌کهن به حکم شکایت قلعه‌نویی

راهنمایی کامل در امور طلاق و مهریه: حقوق خود را بشناسید

جدایی سروش لشکری (هیچکس) از همسرش | آزاده اکبری کیست؟

فیلم/ وضعیت پیاده‌روهای مشهد پس از سیل امروز

اعلام زمان برگزاری مراسم یادبود زری خوشکام

واریز حقوق اردیبهشت ماه بازنشستگان کشوری

قوه قضاییه: اژه‌ای در شبکه‌های اجتماعی حسابی ندارد

ترس از بمب‌گذاری جشنواره کن را مختل کرد

واکنش تراکتور به شایعه قراردادی ۶۰ میلیاردی

میزان فروش نمایشگاه کتاب در ۱۰ روز

فیلم/ غرق‌شدن دوباره زیرگذر انقلاب مشهد

ابعاد فساد در فوتبال گسترده است

آموزش و پرورش اطلاعیه صادر کرد

جزییات جدید دزدی اسناد هسته‌ای ایران به دست اسراییل

بانکی‌پور: پلیس ۵ گروه را طبق لایحه حجاب باید بازداشت کند

بار خودروسازان دولتی بر دوش منابع ارزی کشور

واکنش تصویری AFC به خداحافظی اشکان دژاگه + عکس

ماجرای مخالفت برخی علما با تعطیلی شنبه چیست؟

مقصد بعدی زنوزی مشخص شد

هشدار مدیریت بحران برای سیل در ۱۰ استان

لغو امتحانات نهایی روزهای ۳۰ و ۳۱ اردیبهشت

عکس/ تگرگ شیشه خودروها را در مشهد شکست

فیلم/ نجات جان یک شهروند از غرق‌شدن در سیلاب شاندیز

برادران عالمیان تنیس روی میز ایران را المپیکی کردند

الهه محمدی جایزه خود را به روزنامه‌نگاران فلسطینی تقدیم کرد

فیلم/ نجات کبوتران حرم امام رضا از باران سیل آسا

نخستین ستاره با پرسپولیس به توافق رسید

فیلم/ تصاویری دیگر از بارش شدید باران در حرم امام رضا (ع)

پیش‌بینی قیمت دلار فردا ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳

فیلم/ درگیری حامد بهداد با یک هوادار در مراسم ختم

پیش‌بینی بورس فردا یک‌شنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳

نرخ تورم کدام کشور اروپایی کمتر است؟