تاریخ انتشار: ۱۵:۲۴ - ۰۶ آذر ۱۴۰۱

بازخوانی تاریخ صادرات گاز به پاکستان

با اعلام پاکستانی‌ها برای کنار گذاشتن قرارداد صادرات گاز ایران به این کشور، مجموع تلاش های 36 ساله برای حضور گاز ایران در این کشور رسماً به بن بست رسید؛ موضوعی که پیش بینی آن طی سال های گذشته دور از ذهن نبود و امروز دیگر، رنگ واقعیت به خود گرفت.

بازخوانی تاریخ صادرات گاز به پاکستان

اقتصاد۲۴- گرچه سایت رسمی وزارت نفت در واکنش به این خبر مهم، اعلام کرد وزیر نفت در تماسی تلفنی با وزیر مشاور نفت و گاز پاکستان در این باره با او صحبت کرده است، ولی ناگفته پیداست که دولت فعلی این همسایه شرقی که به غرب و عربستان نزدیک‌تر است، پاسخش همان «نه» همیشگی است.

ایده اول

ایده صادرات گاز به پاکستان از یک پیشنهاد شروع شد؛ در سال ۱۳۶۵ بود که ایران مذاکرات گازی خود را با هندوستان آغاز کرد؛ درست در روز‌هایی که هندی‌ها می‌خواستند از ابوظبی گاز دریافت کنند، ولی گاز اماراتی‌ها کافی نبود.

پیشنهادی مطرح شد که بر اساس آن، احداث یک خط لوله ۳۵۰۰ کیلومتری میان ایران و هند صرفه اقتصادی دارد؛ راجیو گاندی نخست‌وزیر وقت هند موافقت اولیه خود را برای واردات روزانه ۹۰ میلیون مترمکعب از ایران اعلام کرد. او که به دنبال ایجاد طرحی برای پایان دادن به اختلافات کشورش با پاکستان بود به تهران توصیه کرد پای اسلام‌آباد را هم به این طرح باز کنند.

چند ماه بعد، هیئتی از ایران به پاکستان سفر می‌کند تا طرح را با ضیا حق، رئیس‌جمهور این کشور در میان بگذارد؛ گرچه کار‌ها به‌کندی پیش رفت، ولی هندی‌ها و پاکستانی‌ها برای اجرای این پروژه اعلام رضایت کردند، اما اندکی بعد نخست‌وزیر هند و رئیس‌جمهور پاکستان کشته شدند.

احیای مذاکرات و قرارداد

در دولت کارگزاران تقریباً روند مذاکرات متوقف شد تا اینکه در دولت بعدی، طرف‌های خارجی به فکر احیای این طرح افتادند؛ درست در روز‌هایی که ایران به‌سرعت پارس جنوبی را توسعه می‌داد و صنایع هر دو کشور هم به گاز نیاز داشت. در همین دوره نیز کار به‌کندی پیش رفت چراکه اختلاف دو کشور افزایش یافت به‌طوری‌که پاکستانی‌ها همه کار کردند تا گاز به هند نرود و دهلی‌نو هم به دنبال مسیر دیگری برای واردات گاز از ایران بود.

مقامات هندی در سال ۱۳۸۶، مذاکرات سه‌جانبه را به حالت تعلیق درآوردند و معتقد بودند تا مشکلات دوجانبه با اسلام‌آباد حل نشود، در مذاکرات حاضری نمی‌زند.


بیشتر بخوانید: رویگردانی چین و پاکستان از بازار گاز ایران و حرکت به سوی رقبا


این اختلافات به قوت خود باقی بود تا اینکه هندی‌ها رسماً اعلام کردند به دلیل تحریم‌ها، علاقه‌ای به گاز ایران ندارند. این خبر، همه را شوکه کرد و رایزنی‌های بعدی راه به‌جایی نبرد.

حالا ایران مانده بود و پاکستان؛ اسلام‌آباد اشتیاق خاصی برای نهایی شدن مذاکرات داشت، زیرا می‌خواست در حوزه اقتصادی، با گاز ایران راه توسعه صنعتی را در پیش گیرد. در اواخر دولت نهم، فرمول قیمتی میان ایران و پاکستان نهایی شد و در سال ۱۳۹۱ قرارداد رسمی میان دو کشور امضا شد.

همه‌چیز روی خاک ماند

در همان سال‌ها، یک خط لوله سراسری گازی از عسلویه به ایرانشهر کشیده شد تا گاز به استان سیستان و بلوچستان برسد؛ قرار بود از ایرانشهر تا نقطه صفر مرزی، یک انشعاب کشیده شود و گاز ایران در مسیری کمتر از ۴۰۰ کیلومتری به نقطه صفر مرزی برسد.

اما این خط لوله کشیده نشد به این بهانه که پاکستانی‌ها در آن‌سوی مرز، هیچ کاری نکردند و گویا قرار نیست به قرارداد پیابند باشند. اعتراض ایران به اسلام‌آباد، با توجیهات پاکستان مواجه می‌شد و آن‌ها اعلام می‌کردند به دلیل تحریم‌ها، نمی‌توانند برای پروژه تأمین مالی کنند.

از سال ۹۲ تا به امروز، یک متر خط لوله هم در خاک پاکستان کشیده نشد، اما در مقابل، مذاکرات این کشور برای واردات گاز از ترکمنستان جدی‌تر شد؛ به‌طوری‌که درنهایت قرارداد واردات گاز از عشق‌آباد میان ترکمنستان، افغانستان، پاکستان و هندوستان اجرایی شد.

طبق این قرارداد، طالبان مسئولیت نگهداری از خط لوله تاپی را در افغانستان بر عهده می‌گرفت تا گاز به پاکستان برسد؛ این کشور هم گاز موردنیاز خود را برداشت می‌کرد و مابقی را به هند ارسال می‌کرد.

این طرح که رقیب پروژه خط لوله صلح بود با سرمایه‌گذاری عربستان، روزبه‌روز به واقعیت نزدیک شد، اما پاکستان باید در ابتدا قراردادش را با ایران تعیین تکلیف می‌کرد. محصول ارسال پیام‌ها میان دو طرف درنهایت، به اظهارات جدید مصدق مسعود ملک وزیر مشاور نفت و گاز پاکستان ختم شد: دولت اسلام‌آباد به دلیل چالش و ریسک تحریم‌ها، دیگر تمایل چندانی به پیشبرد طرح گازی ایران ندارد و به‌جای آن پیشبرد طرح انتقال گاز از ترکمنستان از طریق خط لوله موسوم به تاپی (TAPI) را انتخاب کرده است.

این اظهارات به معنی پایان خط لوله صلح است؛ خط لوله گازی که مذاکرات آن در سال ۱۳۶۵ آغاز شد و حالا در سال ۱۴۰۱ بدون هیچ دستاوردی به بایگانی رفت.

منبع: میز نفت

ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت میوه در میادین تره بار امروز + جدول

قیمت سکه و طلا امروز دوشنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۳ + جدول

قیمت پسته، تخمه، آجیل و خشکبار + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

قیمت خودرو‌های شرکت کیا در بازار ایران + جدول

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

چرا پروازهای امشب لغو شد؟

عکس/ ادعای الجزیره درباره آزمایش هسته‌ای ایران

قیمت سکه و طلا امروز یکشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۳ + جدول

قیمت تبلت اپل امروز + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز یکشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز یکشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های فولکس واگن در بازار ایران امروز + جدول

محل حملات اسرائیل در ایران مشخص شد

قیمت خودرو‌های سایپا امروز دوشنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۳ + جدول

قیمت دلار و یورو امروز دوشنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۳ + جدول

آخرین خبر‌ها درباره سردار قاآنی + عکس

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

عکس/ گاریدو در کنار پسرش

فیلم/ افشای اعتقادات ضد میهنی طرفداران سلطنت

فیلم/ سخنان نخستین امدادگری که به پیکر نصرالله رسید

عکس بدون حجاب پانته‌آ بهرام و مهتاب نصیرپور در دبی

مرگبارترین سلاح جهان آبروی روسیه و پوتین را برد

شهادت سید هاشم صفی‌الدین را تأیید نشد

فیلم/ معاملات کدام املاک و چگونه باید در سامانه ثبت شود؟

تایید زنده‌بودن یحیی سنوار

آغاز جلسه هیئت مدیره استقلال درباره سرمربی جدید

پوستر معنادار سایت رهبر انقلاب

توییت تازه مسعود پزشکیان

اختلاس در شرکت عمران و مسکن شمال

یوهان نیسکنز درگذشت

پیش‌بینی کارشناسان از قیمت مسکن

ماجرای مربی رقص‌شدن داریوش مهرجویی در آمریکا

میزان افزایش حقوق کارمندان مشخص شد

برگزاری مسابقه استقلال و النصر در زمین بی‌طرف

واکنش مدیرعامل مس به شایعه برکناری محمود فکری

نوشته روی انگشتر هدیه سیدحسن نصرالله به آیت‌الله خامنه‌ای چیست؟

اعلام جرم علیه زینب موسوی و پدرام سلطانی

مخالفت بختیاری‌زاده با درخواست بازیکنان استقلال

فیلم/ شوخی‌‎های ترسناک حامد آهنگی با الیکا عبدالرزاقی

محدودیت‌های ترافیکی در محور کرج-چالوس

مطهره گونه‌ای به زندان معرفی شد

هشدار زرد هواشناسی

افزایش شکاف درآمدی در کشور

پیش‌بینی قیمت دلار فردا سه‌شنبه ۱۷ مهر ۱۴۰۳

پیش‌بینی بورس فردا سه‌شنبه ۱۷ مهر ۱۴۰۲

آمار واقعی بیکاری در ایران۲۰ میلیون نفر!

۷ باور غلط درباره تریاک

چرا در بابل کنسرت موسیقی برگزار نمی‌شود؟

کمترین کارمزد خرید اتریوم در صرافی ایرانی

آخرین وضعیت زیرسویه‌های جدید کرونا

برنامه اقتصادی چین چگونه اقتصاد جهان را تغییر می دهد؟

آیا افسردگی باعث چاقی می‌شود؟

هشدار درباره استفاده از خمیردندان‌ زغالی

عکس/ استوری جدید نجمه جودکی مجری سابق صداوسیما

عکس/ فرزاد مجیدی در کنار اسطوره برزیلی رئال مادرید

ایرج مسجدی معاون سپاه قدس کیست؟

عکس/ کنایه معنادار شروین حاجی پور به سخنان عارف

نشست فوری نتانیاهو با وزرای کابینه رژیم صهیونیستی

فیلم/ آماده‌سازی، پرتاب و برخورد موشک‌های ایرانی در حمله به اسرائیل

ماجرای افغان‌هایی که ۲۱ بار ردمرز شدند؛ از اجاره کارت بانکی به مهاجران تا مانع تراشی در ساماندهی اتباع

 لاستیک دیواره کوتاه بخریم با لاستیک استاندارد؟

فیلم/ سردار قاآنی پیام داد

بازگشت ۱۱ میلیارد تومان به خزانه پرسپولیس

فیلم/بازیگران هالیوودی در سریال پایتخت

فیلم/آمار عجیب پلیس از تماس‌های مردم با ۱۱۰

عکس/ چهره بدون آرایش یانگوم در سن ۵۳ سالگی

عکس/بهترین کافه‌های تهران ۸۰ سال پیش +منو