تاریخ انتشار: ۰۳:۳۶ - ۲۹ آبان ۱۴۰۳

عوامل تاثیرگذار بر جذب آهن در بدن

جذب آهن از غذاها تحت تأثیر عوامل گوناگونی قرار دارد و شناخت این عوامل با توجه به شیوع بالای کمبود آهن در افراد ضرورت بیشتری پیدا کرده است.

جذب آهن در بدن

اقتصاد۲۴- جذب آهن از غذا‌ها تحت تأثیر عوامل گوناگونی ازجمله نوع آهن موجود در غذا، اجزای رژیم غذایی و شرایط فیزیولوژیکی فردی قرار می‌گیرد و شناخت این عوامل با توجه به شیوع بالای کمبود آهن در افراد اهمیت دارد.

آهن موجود در مواد غذایی را می‌توان به نوع تقسیم کرد:

- آهن هِم: آهن هِم در فرآورده‌های حیوانی (گوشت، ماهی، مرغ) یافت می‌شود، نسبت به آهن غیر هم بسیار بهتر در دستگاه گوارش جذب می‌شود و کمتر تحت تأثیر مهارکننده‌های غذایی قرار می‌گیرد. این نوع آهن غذایی به طور دست‌نخورده در سلول‌های روده جذب می‌شود.

- آهن غیر هِم: آهن غیر هِم عمدتاً در غذا‌های گیاهی (حبوبات، غلات، سبزی‌ها) یافت می‌شود و به میزان کمتری در روده‌ها جذب می‌شود. آهن غیر هِم اغلب برای جذب باید به از شکل یون آهن سه‌ظرفیتی (Fe۳+) به یون آهن دوظرفیتی (Fe۲+) که محلول‌تر است، تبدیل شود.

عواملی که جذب آهن را افزایش می‌دهند

-ویتامین C (اسید اسکوربیک): ویتامین C با تبدیل آهن سه‌ظرفیتی به آهن دو ظرفیتی و تشکیل کمپلکس‌های محلول به طور قابل‌توجهی جذب آهن غیر هم را افزایش می‌دهد.

- پروتئین حیوانی: مصرف گوشت، ماهی یا مرغ در کنار منابع گیاهی آهن می‌تواند جذب آهن غیر هم موجود در آنها را افزایش دهد. وجود آهن هِم به غلبه بر اثرات مهاری برخی از اجزای رژیم غذایی بر جذب گوارشی آهن کمک می‌کند.

- روش‌های پخت: پخت‌وپز می‌تواند فراهمی زیستی آهن غیر هِم را در سبزی‌ها افزایش دهد. به عنوان مثال، کلم بروکلی پخته‌شده دارای آهن قابل‌جذب بالاتری نسبت به کلم بروکلی خام دارد.

مهارکننده‌های جذب آهن

- فیتات‌ها: فیتات‌ها که در غلات کامل و حبوبات یافت می‌شوند، می‌توانند به آهن غیر هِم متصل شده و جذب آن را مهار کنند. اثر آنها را می‌توان با مصرف هم‌زمان غذا‌های غنی از ویتامین C کاهش داد.

-پلی‌فنول‌ها: پلی‌فنول‌های موجود در چای، قهوه و برخی میوه‌ها می‌توانند با تشکیل کمپلکس با آهن، جذب آهن را کاهش دهند؛ بنابراین توصیه می‌شود این نوشیدنی‌ها در بین وعده‌های غذایی مصرف شوند و نه هنگام خوردن غذا‌های غنی از آهن.

-کلسیم: کلسیم برای جذب با آهن رقابت می‌کند و اگر این ماده معدنی در هنگام صرف وعده غذایی به مقدار زیاد مصرف شود، می‌تواند جذب آهن هِم و غیرهم را مهار کند.

فسفات‌ها: فسفات‌ها می‌توانند از طریق سازوکار‌هایی مانند تشکیل کمپلکس‌هایی با کلسیم که فراهمی زیستی آهن را کاهش می‌دهد، جذب آهن را مهار کنند؛ بنابراین به‌خصوص افرادی که رژیم‌های غذایی سرشار از کلسیم و فسفر مصرف می‌کنند، باید به این موضوع توجه داشته باشند.

تانن‌ها: این ترکیبات موجود در چای و قهوه نیز جذب آهن غیرهم را مهار می‌کنند، اما در درجه اول بر افرادی که ذخایر آهن پایینی دارند تأثیر می‌گذارند.


بیشتر بخوانید: یک میوه پاییزی و بی‌نهایت خاصیت


اگزالات‌ها: اگزالات‌ها که ترکیباتی هستند که از اسید اگزالیک به دست می‌آیند و در مواد غذایی گوناگون ویژه در سبزی‌هایی مانند اسفناج و کلم پیچ و همچنین در آجیل، شکلات و برخی میوه‌ها یافت می‌شوند.

تصور بر این بوده است که می‌توانند جذب آهن، به‌ویژه آهن غیرهم گیاهی را کاهش دهند. بااین‌حال، بررسی‌های اخیر نشان می‌دهند که تأثیر آنها ممکن است آن‌طور که قبلاً تصور می‌شد، قابل‌توجه نباشد.

از لحاظ نظری اگزالات‌ها می‌توانند به‌گونه‌ای به آهن متصل شوند که بر فراهمی زیستی آن تأثیر بگذارد. بااین‌حال شواهد تازه نشان می‌دهند این اتصال به طور قابل‌توجهی از جذب آهن مواد غذایی معمولم جلوگیری نمی‌کند و بنابراین ممکن است تأثیر واقعی آنها در یک رژیم غذایی ترکیبی نسبت به عوامل مهارکننده دیگر مانند فیتات‌ها و پلی‌فنول‌ها کمتر باشد.

بعضی پروتئین‌ها: برخی از پروتئین‌های موجود در سویا (پروتئین سویا)، شیر (کازئین) و سفیده تخم‌مرغ نیز می‌توانند جذب آهن غیر هِم گیاهی را تا حدی مهار کنند.

عوامل فیزیولوژیکی

- ذخایر آهن بدن: میزان فعلی آهن ذخیره‌شده در بدن به طور قابل‌توجهی بر میزان جذب تأثیر می‌گذارد. وقتی ذخایر آهن کم باشد، جذب افزایش می‌یابد. برعکس، ذخایر زیاد آهن بازده جذب آن را از روده کاهش می‌دهد.

اریتروپویزیس: افزایش تولید سلول‌های قرمز خون (اریتروپویزیس) می‌تواند جذب آهن را مستقل از ذخایر آهن بدن افزایش دهد که نشان‌دهنده پاسخ فیزیولوژیکی به افزایش تقاضا برای آهن است.

افراد با درک این عوامل می‌توانند رژیم غذایی خود را برای بهبود جذب آهن و جلوگیری از کمبود آن بهینه کنند.

منبع: همشهری آنلاین
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت پسته، تخمه، آجیل و خشکبار + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

قیمت انواع دوربین‌های عکاسی + جدول

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت سکه و طلا امروز دوشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۳ + جدول

قیمت تبلت اپل امروز + جدول

قیمت خودرو‌های فولکس واگن در بازار ایران امروز + جدول

عکس/ تولد ۵۹ سالگی فلورا سام در کنار دوستانش

قیمت دلار و یورو امروز دوشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۳ + جدول

عکس/ رونمایی از دست‌نوشته‌های نیما یوشیج

اینفوگرافی/ درصد فرسودگی ناوگان اتوبوسرانی کلانشهر‌های کشور

عکس/ دیدار فائزه هاشمی با مسعود پزشکیان

عکس/ ریکاوری زودهنگام رامین رضاییان

عکس/ منظره‌ای دیدنی و حیرت انگیز از قلعه بهستان در زنجان

اینفوگرافی/ سود و زیان خالص سایپا و ایران‌خودرو در ۲۰ سال گذشته

قیمت خودرو‌های سایپا امروز دوشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۳ + جدول

عکس/ زیبایی رنگ آبی حیرت انگیز مسجد جامع یزد

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

سناریو جدید قانون‌گذاری رمز ارز در ایران

واکنش نماینده مجلس به افزایش قیمت خودرو: مخالفیم

نشتی عدم توسعه و زندگی در ظلمت؛ ایران روزانه حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب ناترازی گاز دارد + ویدیو

فیلم/ اجرای جالب آهنگ معین در مدرسه ناشنوایان

بازگشت مجدد معامله‌گران سهام به سوی صف‌های خرید

تورم مصالح ساختمانی؛ تلنگر به قیمت مسکن

جزییات قطع برق تهران در روز ۲۹ آبان+ جدول

خیز ترامپ برای نفوذ در حیاط خلوت پوتین/ رقابت چین و آمریکا این بار در میدان جدید آسیای مرکزی

ریشه تاریخی تنش در قره‌باغ؛ چرا ارمنستان و آذربایجان در مسیر توافق لنگ می‌زنند؟

متقاضیان خرید لاستیک خودرو بخوانند

وضعیت شیوع سرطان پستان در ایران

فیلم/تعریف و تمجید شریفی نیا از ویشکا آسایش در تلویزیون!

شاخص کل بورس پرواز کرد/ پیش‌بینی بازار سهام امروز ۲۹ آبان ۱۴۰۳

تعیین تکلیف رجیستری آیفون‌های مسافری

فیلم/عراقچی زمان اجرای وعدهٔ صادق ۳ را مشخص کرد

زلزله شدید در کمین تهران است

عکس/ اتوبوس‌های چینی به تهران رسید

طلا تغییر کانال داد؛ قیمت سکه تکان خورد

بازار خودرو به‌هم ریخت؛ قیمت‌ها در مسیر افزایشی

نرخ عوارضی آزادراه تهران - قم چقدر شد؟

فیلم/آوازخوانی یک روحانی با ویولن جنجالی شد

خودرو از این تاریخ گران می‌شود

گره کور مسکن کارگران با حق مسکن ۹۰۰ هزار تومانی!

شوک ترامپ به طلای جهانی تمام شد؟

عکس/روایت تخت‌ روانچی از رایزنی با دیپلمات ارشد سعودی

نفت برنت ۷۳ دلار و ۳۷ سنت شد

قیمت دوربین‌های عکاسی + جدول

سیگنال دلار به بازار طلا ادامه دارد؟

قیمت تبلت اپل امروز + جدول

قیمت آجیل و خشکبار امروز + جدول

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت فولکس واگن در بازار ایران + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

پیام شفاهی رهبر انقلاب به مردم لبنان

قیمت دینار عراق امروز + جزئیات

توضیحات حضرتی درباره افزایش قیمت خودرو

قیمت لیر ترکیه امروز + جزئیات

حاشیه و متن اخبار گفت‌وگوی پنهان در نیویورک

وضعیت آلودگی هوای تهران در ۲۹ آبان ۱۴۰۳

قیمت خودرو‌های سایپا + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو + جدول

قیمت سکه پارسیان + جدول

قیمت سکه و طلا + جدول

قیمت بیت کوین و رمزارز‌ها + جدول

قیمت دلار، یورو و سایر ارز‌ها + جدول

صفحه اول روزنامه‌های ورزشی امروز

صفحه اول روزنامه‌های اقتصادی امروز

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

اسرائیل نگران خرید جنگنده جی -۱۰ چینی از سوی ایران است/ جنگنده‌ای با قابلیت‌های F۱۶ آمریکا

عکس/ساخت آزادراه تهران-کرج ۶۰ سال پیش