تاریخ انتشار: ۱۲:۲۶ - ۲۶ آبان ۱۳۹۸
اشتباه ۱۰ سال قبل تکرار شد؟

دولت فرصت بازارسازی سوخت را از دست داد

یک کارشناس اقتصادی گفت: نحوه قیمت گذاری بنزین و بازتوزیع کور منابع، شایسته تراز سیاست گذاری کشور و برازنده عقبه کارشناسی ایران نبود. دولت مثل ۱۰ سال قبل، فرصت بازارسازی را باز هم از دست داد.
سوخت
اقتصاد24- دولت فرصت بازارسازی سوخت را از دست داد - سید احسان خاندوزی، عضو اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاست گذاری در گفتگو با خبرنگار مهر درباره اقدام دولت در اصلاح نرخ بنزین و برقراری دوباره سهمیه بندی گفت: سیاست جدید دولت در قیمت گذاری بنزین گرچه از منظر تحلیل اقتصاد خرد و اهمیت قیمت های نسبی، قابل دفاع است اما متأسفانه نحوه قیمت گذاری و بازتوزیع کور آن اصلا شایسته تراز سیاست گذاری کشور و برازنده عقبه کارشناسی ایران نبود. دولت مثل ۱۰ سال قبل، فرصت بازارسازی را باز هم از دست داد.

وی افزود: منظور از سیاست گذاری تراز کشور این است که گرچه به لحاظ تحلیل اقتصادی موافق افزایش قیمت حامل‌های انرژی پس از بازارسازی هستم اما دولت می توانست با بهره گیری از تجربیات دهه اخیر در سیاست هدفمندی یارانه ها، کشور را به سمت اصلاح «سازوکار» قیمت گذاری بنزین و سازوکار حمایت هدفمند از فقرا هدایت کند، اما دولت با تکرار محض تجربه هدفمندی در سال ۸۹ فرصت سوزی کرد.

پیشنهادات خوبی داشتیم، دولت توجه نکرد


عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی یادآور شد: کشور ما ۱۰ سال تجربه اجرای هدفمندی یارانه ها در ۲ دولت و سه مجلس را دارد. کارشناسان اقتصادی نیز در این ۱۰ سال هم در بخش سیاست حمایتی و هم در بخش قیمت گذاری حامل های انرژی به بلوغ فکری رسیده بودند. پیشنهادات خوبی از سوی کارشناسان به دولت رسیده بود اما نه تنها دولت آنها را اجرا نکرد بلکه عیناً سیاست اصلاح قیمت بنزین در سال ۸۹ را تکرار کرد.

این کارشناس اقتصادی گفت: در تابستان سال ۹۷ به همراه تعداد دیگری از اقتصاد دانان با اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهور درباره سازوکار تعیین بهینه قیمت حامل های انرژی و سازوکار عادلانه بازتوزیع درآمدهای حاصل از آن نشستی برگزار کردیم. اما دولت متأسفانه هیچ توجهی به این پیشنهادات نکرد و صرفاً قیمت بنزین را افزایش داد و اعلام کرد منابع آن را بین ۶۰ میلیون ایرانی توزیع می کند در حالی که می توانستیم بسیار جلوتر از سیاست هدفمندی یارانه ها در سال ۸۹ عمل کنیم.

خاندوزی با بیان اینکه ۴ قیمت کلیدی در اقتصاد کشورها داریم، تصریح کرد: این ۴ قیمت شامل دستمزد نیروی کار، نرخ ارز، نرخ سود بانکی و قیمت حامل های انرژی است که اثرگذاری این ۴ قیمت در اقتصاد هر کشور بسیار زیاد است؛ پس باید طراحی سازوکار آنها با وسواس انجام شود. مثلا در سال گذشته اقتصاد کشور نتیجه سیاست های اشتباه ثابت نگه داشتن نرخ ارز ترجیحی را مشاهده کرد و سبب شد هم تولیدکنندگان و مصرف کنندگان دچار خسران شوند و هم رانت جویان ارزی فربه تر گردند.

لزوم به کارگیری قیمت گذاری بهینه


به گفته این کارشناس اقتصادی، اما آنچه در قیمت گذاری این چهار نرخ کلیدی مهم است، ساز و کار بهینه قیمت‌گذاری آنهاست. مخالفت من با تعیین نرخ حامل های انرژی در این است که ساز و کار قیمت بنزین معیوب است. این نحوه تعیین قیمت نه پشتوانه خِرد کارشناسی دارد و نه پایه شرعی.

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی ادامه داد: در حال حاضر نحوه قیمت گذاری به این نحو است که دولت و مجلس هر زمان صلاح بدانند برای حامل‌های انرژی قیمت دلخواه تعیین می‌کنند بدون اینکه دولت به تعادل‌های اقتصاد کلان توجه داشته باشد. این نحوه تصمیم‌گیری برای تعیین نرخ بنزین از منافع تصمیم سازان نشأت می گیرد و نباید دولت و مجلس تعیین کننده نرخ باشند.

خاندوزی خاطرنشان کرد: به نظر من نرخ گذاری بنزین باید با کنارکشیدن شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی به عنوان نهادی دولتی از تولید و تجارت حامل های انرژی انجام شود و دولت تنها یک رگولاتور(تنظیم کننده) کارشناسی و مستقل باشد و از محل مالیات این فعالیت ها، کسب درآمد کند.

سیاست‌های انرژی چسبنده است


به گفته وی، سیاست حامل‌های انرژی در کشور بسیار چسبنده است. به این معنا که دولت نه می‌تواند به سرعت قیمت‌ها را تغییر دهد و نه می‌تواند نحوه توزیع منابعی که از محل این درآمدها به مردم می‌دهد را تغییر دهد. نتیجه چسبندگی سیاستگذاری یارانه حامل‌های انرژی این است که ۹ سال است نمی‌توانیم ثروتمندان را از دریافت یارانه نقدی حذف کنیم.

این کارشناس اقتصادی تأکید کرد: در دوره گذار تا رسیدن به وضع بهینه، دولت می‌تواند به مدت فقط ۵ سال به هر فرد ۲۰ لیتر سهمیه بنزین یارانه‌ای فارغ از داشتن یا نداشتن خودرو واگذار کند. از سوی دیگر مردم باید بتوانند آزادانه در سامانه مجازی که دولت آن را تعبیه می‌کند، سهمیه خانوار را به فروش برسانند یا خودشان مصرف کنند. البته این سیاست برای دوران گذار و موقتی است.

روشی برای کاهش تصدی گری دولت


خاندوزی تصریح کرد: با کشف قیمت بازاری، مردم و تولیدکنندگان زمان برای اصلاح مدل مصرف انرژی دارند. مزیت این روش برای نرخ گذاری بنزین آن است که حامل های انرژی از محدوده اختیارات قیمت گذاری دولت و مجلس خارج شده و در بازار توسط عوامل اقتصادی تعیین می شود و توزیع نقدی هم بدون اتکاء به بودجه و صلاحدیدهای سیاسی تنها از درون اقتصاد انجام می شود و مردم می توانند سهمیه خود را آزادانه خرید و فروش کنند. همچنین دولت و مجلس نمی توانند از ابزار یارانه به عنوان ابزار سیاسی استفاده کنند.

وی در خصوص اینکه تدریجی و موقتی بودن این روش به چه معنی است؟ اظهار داشت: در این روش ۲۰ لیتر سهمیه هر ایرانی به تدریج تا ۵ سال کم شده و نهایتا از بین می رود. دولت می تواند در پایان دوره گذار با قطع ارتباط سیاست انرژی و رفاهی و با حذف فرار مالیاتی، فقط جمعیت زیر خط فقر را پوشش دهد و توانمند کند. ما این پیشنهاد را توانستیم در اندیشکده حکمرانی دانشگاه شریف نهایی کرده و به دولت ارائه دهیم. دولت می توانست اول دوره دوم خود که مقبولیت بیشتر دولت و آرامش اقتصاد کلان را با هم داشت، با تجربه ۱۰ سال هدفمندی یارانه ها، یک گام به جلو بردارد و سیستم معیوب سیاست گذاری را تکرار نکند. ساز و کار مدنظرما می تواند یک بار برای همیشه با استفاده از پویایی درونی اقتصاد کشور، قیمت هارا اصلاح کند و هزینه سیاسی و مخالفت اجتماعی نیز در پی نداشته باشد.

منبع: مهر
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
بازار
خواندنی ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

اینفوگرافی/ چند سال طول می‌کشد خانه‌دار شوید؟

منطقه محروم «بلوچستان»

ظریف: ایران آماده کمک به کاهش تنش میان ارمنستان و آذربایجان است

افزایش نرخ سود سپرده‌های بانکی

آغاز سال تحصیلی جدید از ۱۵ شهریور ماه

استیضاح روحانی به کجا رسید؟

بازپرس «امیر انتظام»: هیچ مدرکی دال بر اثبات جاسوسی امیر انتظام پیدا نکردیم!

عمو یحیی مرد محبوب سلبریتی‌ها به اعدام محکوم شد + عکس

احسان خواجه‌امیری، در بستر بیماری کرونا + عکس

اعدام عاملان بمب‌گذاری سال ۸۹ در مهاباد

ماجرای ماسک‌های بازیافتی! +فیلم

کشف واکسن کرونا تا آذر توسط شرکت‌های دانش بنیان ایرانی

پرداخت سود سهام شرکت فرابورس از طریق سجام

تولید ۳۰.۴ هزار تن گوشت در خردادماه

کرونا طلا را بالای ۱۸۰۰ دلار نگه داشته است

۷۹۰۰ میلیارد تومان اوراق بدهی دولت فروخته شد

تازه‌ترین فهرست دریافت‌کنندگان ارز دولتی و نیمایی

جدیدترین قیمت طلا، سکه و ارز در بازار

استفاده زیاد از رنگ مو چه عوارضی دارد؟

اعلام اسامی محرومان لیگ برتر

پیکر بی‌جان نایا ریورا پیدا شد + عکس

سیگنال بورس به بازار ارز، طلا و مسکن

جشن خیابانی دانش آموزان فارغ التحصیل فلسطینی

ایجاد یک هزار فرصت شغلی در منطقه ویژه اقتصادی پیام

«رضا عسگری» اعدام شد/ «موسوی مجد» به زودی اعدام می‌شود

دو فرمانده جمهوری آذربایجان در حمله نیرو‌های ارمنستان کشته شدند

عکس دیده نشده از دوران نوجوانی محمد رضا گلزار

ارتقا ظرفیت تولید میگوی منطقه آزاد قشم به کمک آموزش های تخصصی

سطح ارتباط و رفتار قضایی با مناطق آزاد همانند وزارت خانه ها است

فیلم/ حمله سگ هاسکی به پسربچه ۶ ساله در خیابان

فراز و فرود شاخص کل در مرز ۱.۸ میلیون

خبر‌های خوش و مهم ربیعی درباره افزایش حقوق بازنشستگان

تصمیمات عجیب و بی‌نتیجه سازمان بورس برای کاهش اختلال

ماجرای تماس‌های دلهره آور با خانواده دختر ناپدید شده در کوهستان

جزئیات یازدهمین جلسه رسیدگی به اتهامات اکبر طبری

آخرین آمار فوتی‌ها و مبتلایان به کرونا در کشور امروز سه شنبه ۲۴ تیر ۹۹

کلاه نپوشید که ریزش مو می‌گیرید!