تاریخ انتشار: ۰۹:۱۷ - ۱۵ دی ۱۳۹۷

منوی تامین مالی

عباس گمار*
gomar+abas
اقتصاد24 - توسعه مالی از زیرساخت‌های رشد اقتصادی در هر کشور است و بهبود و متنوع‌سازی ابزارها و مؤسسات مالی از جمله عوامل اصلی در توسعه مالی هر اقتصادی هستند. موسسات مالی فعال در بازارهای سرمایه‌گذاری نقش مهمی در دستیابی به این هدف دارند. در این میان بازار پول و بازار سرمایه دو گروه اساسی فعال در بازار‌های مالی مزبور و به‌عنوان دو منشأ اصلی در تحقق رشد اقتصادی ایفای نقش می‌کنند. البته توسعه این دو بخش در اقتصادهای مختلف به فراخور شرایط و مسائل تاثیرگذار متفاوت خواهد بود.

منوی تامین مالی

بررسی وضعیت کنونی و شرایط اخیر اقتصاد کشور نشان از آن دارد که موارد رخ داده در اقتصاد ایران سبب شده تا اندازه بزرگ‌تر و غالب بازار پول در مقایسه با بازار سرمایه شکل گیرد. سیر تاریخی اقتصاد نیز نشان می‌دهد، بنگاه‌های اقتصادی جهت جذب منابع مالی، بیشتر بازار پول را مورد توجه قرار داده‌اند. اما در سال‌های اخیر، پس از تصویب قانون بازار اوراق بهادار در سال ۱۳۸۴، شاهد آن هستیم که حجم تامین مالی از طریق بازار سرمایه توانسته سیر صعودی را به خود اختصاص دهد. گرچه همچنان این مبلغ در مقایسه با بازار پول اندک است.

با توجه به ساختار مالی کنونی سیستم بانکی کشور و مصائب و مشکلاتی که در اصلاح این ساختارمالی و در نتیجه استفاده بهینه از منابع وجود دارد، می‌توان از ابزارهای تامین مالی در بازار سرمایه نیز جهت جذب منابع برای بنگاه‌ها بهره گرفت. به ویژه اینکه در این بخش محدودیت‌هایی نظیر ذی‌نفع واحد، که چالشی اساسی در اخذ تسهیلات است، موضوعیت نخواهد داشت. ابزارهای تامین مالی در بورس در قالب انواع اوراق بهادار ارائه می‌شوند هرچند در بازار سرمایه، امکان تامین مالی با سررسید بلندمدت نیز فراهم است. جذب منابع در بازار سرمایه از طریق اوراق بهادار به دو طریق اوراق مبتنی بر بدهی و اوراق مبتنی بر سرمایه امکان پذیر شده است. بر این اساس عرضه هر یک از دو قسم، به ترتیب بر ساختار سرمایه یا ساختار بدهی شرکت تاثیر گذار خواهد بود.

با عرضه اوراق مبتنی بر سرمایه، رقم سرمایه شرکت افزایش می‌یابد. سهام عادی شاخص‌ترین اوراق از نوع اوراق بهادار سرمایه‌ای است. بدیهی است عرضه سهام در بازار سرمایه مستلزم انجام فرآیند پذیرش شرکت‌ها خواهد بود. همچنین سهامداران نیز از حق رای در مجامع شرکت برخوردار خواهند بود.

از سوی دیگر منابع حاصل از عرضه اوراق مبتنی بر بدهی، بر رقم بدهی‌های شرکت تاثیرگذار خواهد بود؛ به بیان دیگر این موضوع اثری مشابه با تسهیلات بر ساختار مالی دارد. با این تفاوت که عرضه اوراق مستلزم اخذ مجوز از سازمان بورس خواهد بود. همچنین دارندگان این اوراق با خرید اوراق، وجوه خود را در اختیار شرکت قرار می‌دهند اما از هیچ یک از حقوق سهامداری برخوردار نبوده و تنها معادل اصل و سود اوراق از شرکت مطالبه خواهند داشت.

به‌طور کلی در ادبیات مالی، اوراق قرضه مصداق اوراق بهادار مبتنی بر بدهی است. اگرچه براساس ماده ۵۱ قانون تجارت، شرکت‌های سهامی عام مجاز به انتشار اوراق قرضه هستند، اما براساس قوانین مطابق با شرع مقدس مقرر شد این شیوه از تامین مالی در قالب اوراق بهادار اسلامی صورت پذیرد.

اوراق بهادار مبتنی بر بدهی در ادبیات مالی اسلامی در اصطلاح «صکوک» نامیده می‌شود. در بازار سرمایه کشور اوراق مشارکت، اوراق اجاره و اوراق مرابحه از اقسام متداول صکوک هستند. ضرورت این طبقه‌بندی مرتفع ساختن مشکل ربا در استقراض وجوه بوده است. به‌عنوان مثال در اوراق مشارکت، موضوع تامین مالی طرح توسعه‌ای یا ایجادی است که بخشی از منابع توسط شرکت و بخشی از محل منابع خریداران اوراق تامین می‌شود. به این ترتیب شراکت میان سرمایه‌گذاران و بنگاه اقتصادی شکل گرفته و سرمایه‌گذاران از سود حاصل از مشارکت منتفع می‌شوند.

از سوی دیگر باید عنوان کرد که استفاده از ابزارهای تامین مالی مبتنی بر بدهی مستلزم پذیرش سهام بنگاه متقاضی تامین مالی در بورس (سهامی عام شدن شرکت) نبوده و منابع در قالب بدهی در اختیار بنگاه‌ها قرار می‌گیرد. همچنین استفاده و به‌کارگیری هر یک از انواع صکوک نیز متناسب با شرایط بنگاه اقتصادی خواهد بود. اما در نهایت در کلیه این اوراق بهادار منابع به‌صورت مدت‌دار و به‌عنوان بدهی در اختیار شرکت قرار می‌گیرند. افزون بر این طی عمر اوراق، شرکت متعهد به پرداخت سود و اصل اوراق به دارندگان خواهد بود و در سررسید اوراق نیز با تسویه بدهی، تعهدات شرکت خاتمه می‌یابد.

در نهایت اینکه مروری بر تابلوی فرابورس ایران یا بورس اوراق بهادار موید این مهم است که اغلب بنگاه‌ها پس از یک مرتبه اقدام به تامین مالی از طریق اوراق بهادار بدهی، مجدد این شیوه را جهت تامین نقدینگی به‌کار گرفته‌اند. از آنجا که در این بین تعداد بنگاه‌های شاخص نیز قابل توجه است، بیانگر پتانسیل بالای بازار سرمایه کشور در به‌کارگیری اوراق بهادار مبتنی بر بدهی برای تامین مالی است. به عبارت دقیق‌تر ایجاد ساز و کارهای مناسب جهت تامین مالی بنگاه‌ها یکی از مهمترین و اساسی‌ترین کارکردهای بازار سرمایه است. در سال‌های اخیر نیز تامین مالی بنگاه‌های اقتصادی کشور با جدیت بیشتری دنبال شده و نقش بازار سرمایه بیش از پیش اهمیت یافته است. به این ترتیب بازار سهام با در دست داشتن ابزارهای گوناگون، اوراق مختلف و روش‌های متعدد تامین‌مالی‌، نه تنها نظام تامین مالی شرکت‌ها را بهبود بخشیده، بلکه امکانات جدیدی در حوزه تامین مالی در اختیار بنگاه‌‌ها قرار داده است.

* کارشناس ارشد بازار سرمایه

منبع: دنیای اقتصاد
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

قیمت سکه و طلا امروز جمعه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت انواع دوربین‌های عکاسی + جدول

قیمت دلار و یورو امروز جمعه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

قیمت ماشین های لوکس لکسوس در بازار ایران + جدول

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت انواع موتورسیکلت در بازار امروز + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز جمعه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

قیمت سکه پارسیان امروز جمعه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

قیمت مرغ، گوشت سفید و تخم مرغ در بازار + جدول

قیمت روز لپ تاپ اپل + جدول

قیمت دلار و یورو امروز شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز جمعه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

قیمت انواع لپ تاپ مایکروسافت امروز + جدول

قیمت انواع لپ تاپ دل امروز + جدول

عکس/ باغ‌نشینی بهاره رهنما در اصفهان

قیمت خودرو‌های سایپا امروز شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

دوئل عشقی در باغ قرچک حادثه آفرید

فیلم/ بارش شدید تگرگ به حرم رضوی رسید

تولید موتورسیکلت‌های BMW در ایران

فیلم/ آسمان مشهد در روز روشن تاریک شد!

امکان ثبت‌نام خودرو‌های برقی وارداتی با حساب وکالتی بانک سینا فراهم شد

حمله تند رائفی پور به دولت رئیسی + عکس

دلتنگی نفیسه روشن برای جزایر مالدیو + عکس

ترانس افغان، خطری بیخ گوش ایران

بازار داغ جراحی‌های زیبایی در واحدهای اجاره‌ای+ فیلم

تدریس معلم افغانستانی در مدارس ایران؟

فیلم/جایزه ویژه ابراهیم رئیسی برای خانواده‌ای با ۱۲ فرزند!

۳ توافق جدید طلافروشان با وزارت صمت

مجلس تایید کرد: واریز پول به حساب خواهر و پدر رائفی پور

فیلم/ نظر ابراهیم رئیسی در خصوص فرزند آوری با امکانات کم!

عکس/ استایل لاکچری الهام حمیدی همه را شوکه کرد

حمایت سوریه از حق حاکمیت امارات بر جزایر سه‌گانه ایرانی

فیلم/ اجرای دسته جمعی بنیامین بهادری با دوستانش در خیابان!

فیلم/کودک نابینا بعد از یک سال مادرش را دید

لحظه‌های عاشقانه شهاب حسینی و هانده ارچل در مست عشق

هشدار مهم پلیس فتا درباره یارانه معیشتی

تحقیق و تفحص از بانک‌های خصوصی نهایی شد

فرمول جدید دولت برای اجرای مجدد طرح کالابرگ

فروش خودرو‌های بنزینی وارداتی استارت خورد

افت یکسان قیمت‌ها در بازار طلای داخلی

فیلم/برخورد با بانوان بی حجاب در نمایشگاه کتاب تهران

فیلم/ لحظه کشف ۷۳ کیلو طلا در فرودگاه استانبول از یک زن!

تعطیلی شنبه‌ها و نظر مراجع برای شورای نگهبان

کارگران به روایت سینمای ایران؛ نگاهی به نقش‌های به یاد ماندنی کارگران بر پرده نقره‌ای + ویدیو

عکس/استوری محمدرضا گلزار خبر از رفتن می دهد!

ابراز نگرانی رئیسی نسبت به آمار سقط جنین+ فیلم

سقوط دلار به کانال ۵۷ هزار تومانی

تفاوت قیمت لاستیک دولتی و آزاد چقدر است؟

عکس/ زهرا خوشکام در کنار علی حاتمی به خاک سپرده شد 

علی مصفا شانه به شانه لیلا در تشییع زری خوشکام + فیلم

دولت با پتروشیمی‌هایی که بدهی خود را نمی‌پردازند برخورد کند

گزارش بورس امروز شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳

معرفی بهترین کتاب‌ های اقتصادی جهان

آدرس سایت توییتر تغییر کرد

استقلالی‌ها پولدار شدند

خانه همسر نادر طالب زاده بمباران شد+ عکس

عکس/هنرمندان در مراسم تشییع زری خوشکام

عکس/ شیراز گردی آناهیتا همتی و همسرش در فصل بهار نارنج

زری خوشکام که بود؟

مالیات نقل و انتقال خودرو با کیست؟

چراغ سبز مجلس به طرح کالا برگ

جشن تولد ۵۷ سالگی پیکان

اولین خروجی تابستانی پرسپولیس مشخص شد

معرفی سامانه پدافندی آمرام آمریکا

محکومیت ستاره پرسپولیس تایید شد

هرودوت، پدر تاریخ جهان و مورخ یونانی کیست؟