یکی از موضوعات تکراری این روزهای فضای مجازی، مسئله افزایش قیمت بنزین و تکذیب فوری آن از سوی دولت است؛ موضوعی که همگان به معیوببودن شرایط فعلی مصرف بنزین اذعان دارند، اما کاری در راستای اصلاح این رویه غلط انجام نمیدهند.
بازار بنزین ایران به جز در مقاطعی محدود، همواره با ناترازی ساختاری مواجه بوده است. رشد سریع تقاضا، تثبیت طولانیمدت قیمت اسمی در شرایط تورم مزمن، بهرهوری پایین ناوگان حملونقل و محدودیتهای سرمایهگذاری در ظرفیت پالایشگاهی مهمترین عوامل این ناترازی هستند.
با توجه به مصوبه جدید هیأت وزیران به نظر میرسد دولت تصمیمی برای افزایش ناگهانی قیمت بنزین ندارد بلکه سیاست افزایش تدریجی یا پلکانی قیمت بنزین مطرح است.
برخی از کارشناسان اقتصادی معتقد هستند که تغییر شیوه سهمیه بندی به هر فرد میتواند موجب صرفهجویی در مصرف بنزین شود و بدون آنکه دولت تغییری در قیمت بنزین اعمال کند با این کار بخشی از کسری بودجه خود را جبران کند.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، گفت: در لایحه بودجه ارائه شده به مجلس به صورت صریح این موضوع یعنی افزایش قیمت سوخت و بنزین نیامده است و دولت هم اعلام کرده که بنا ندارد سال آینده قیمت سوخت و بنزین را افزایش دهد.
اولین آزمون بودجهای دولت پزشکیان با اعداد و ارقام پر حرف و حدیثی روبرو بود که مهمترینش کسری تراز عملیاتی ۱۸۰۰ همتی بود. مرتضی افقه، اقتصاددان در این خصوص گفت: دولت در کوتاه مدت اگر نتواند مشکل تحریم را حل کند، این کسری بودجه تامین نخواهد شد و دولت ناچار میشود دوباره مثل سالهای اخیر به بانک مرکزی متوسل شود که این کار تورمزا است.
یک کارشناس اقتصادی میگوید: به قدری انرژی را ارزان ارائه میدهیم که هزینه هم برای این ارزان بودن میدهیم. از آنجایی که دولت این درآمدها را ندارد در نتیجه فشار مالیاتی به مردم میآورند. اقتصاد به دلیل ارز ترجیحی در رکود است و واردات جای تولید داخل را میگیرد. بنابراین، درآمدها مخدوش شده، اما خرج وجود دارد. حقوق کارمندان را نمیدهد، مدارس را خصوصی میکند، کار عمرانی انجام نمیدهد، چون پول ندارد.
سخنگوی دولت پس از جلسه هیات دولت در پاسخ به دانشجو: ناترازیهای جدی داریم نمیتوانیم به مردم غیر از واقعیت بگوییم. همان طور که آقای پزشکیان قول داده قبل از کار کارشناسی هیچ اقدامی صورت نمیگیرد. شلوغ شدن پمپ بنزینها در زمان حمله موشکی به خاطر افزایش حجم تقاضا بود و باید مدیریت میشد.
مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی درباره افزایش تقاضای بنزین در شب گذشته در برخی کلانشهرها توضیح داد و گفت: هیچ اختلال یا نگرانی در تأمین و عرضه بنزین نداریم.
در حال حاضر دولت باید تمام توان خود را روی به ثبات رساندن جامعه بگذارد. قیمتها و تورم را کنترل کند و حتی اگر موفق شود تورم را کاهش دهد که بهتر خواهد بود؛ بنابراین اگر دولت اقدام به افزایش ناگهانی قیمت سوخت کند که قطعا منجر به افزایش تورم میشود، به تمامی اقدامات بعدی خود آسیب زده و همراهی مردم را از دست میدهد. این رفتار باعث میشود مردم در سایر تصمیم گیریهای دولت همدلی نکنند. تاکید میکنم که هر که بر افزایش ناگهانی قیمت سوخت تاکید دارد در پی آسیب زنی به دولت است.
یک اقتصاددان با اشاره به زمزمههای افزایش قیمت بنزین میگوید: دولت با استناد به چه موضوعی اعلام کرد که بدون برداشتن تحریمها هم میتواند اقتصاد کشور را مدیریت کند و تحریمها را به سفره مردم گره نمیزند؟ واقعیت این است که هر چه جلوتر رفتیم و منابع تامین درآمدهای نفتی کمتر میشود دست درازیها به سفره مردم هم بیشتر میشود.
ناصر عاشوری قلعهرودخانی دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت گفت: ما به دولت و کمیسیون انرژی مجلس اعلام کردیم ظرفیت پالایشگاهها کامل است و انتظار تولید بییشتر نداشته باشند بنابراین وقتی ظرفیت کامل است نمیتوانیم ۱۱۵ میلیون لیتر را به ۱۵۰ میلیون لیتر برسانیم، ما چنین ظرفیتی نداریم یا باید همین میزان بنزین مدیریت شود و یا اینکه باید واردات داشته باشیم.