رئیس دفتر رئیسجمهوری، مداخله دولت در وضعیت سوخت کشور را ناگریز دانست و گفت: «کاهش سهمیههای بنزین قطعی است. کسی بیش از سهمیه بخواهد بنزین خریداری کند، قیمت بالاتری خواهد داشت، اما هنوز این قیمت تعیین نشده است».
فرض کنید به هر نفر ۳۰ لیتر بنزین بدهیم و یک خانواده پنجنفره هم سهمیه دریافت کند. فردا این موضوع دوباره تبدیل به دکان و دفتر و دستک میشود و دوباره رانت و هزار مشکل دیگر ایجاد خواهد کرد.
وزیر نفت، با بیان اینکه هنوز برای قیمت بنزین تصمیمی گرفته نشده است، گفت: نرخهایی که گفته میشود، گمانهزنیهای رسانهای است و فرآیند تصمیمسازی همچنان ادامه دارد تا به نقطه تصمیم برسد.
وی درباره تأثیر افزایش قیمت بنزین در ایران توضیح داد: «میزان اثرگذاری افزایش قیمت بنزین در استقبال مردم از خودروهای برقی بستگی مستقیمی به رقم افزایش دارد. اگر بنزین مثلاً از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان برسد، عملاً هیچ اثری روی رفتار جامعه نخواهد داشت. اگر این هزینه ۴۰۰ هزار تومانی به ۸۰۰ هزار تومان هم برسد، اثری در سبد هزینه ایجاد نمیکند و انگیزه مصرفکننده را تغییر نمیدهد.»
یک تحلیلگر بازار سرمایه میگوید: با تغییر سیاست ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، رشدهای شدیدی در نرخ ارز، سهام مربوطه در بورس و کل بازار سرمایه تجربه شد، اما بنزین اهمیت ذهنی و اجتماعیاش شاید امروز بیشتر از اهمیت اقتصادیاش باشد.
همزمان که بحث افزایش قیمت بنزین بار دیگر به یکی از نگرانیهای اصلی مردم تبدیل شده، بحران دیگری بیسروصدا زیر کاپوت خودروها در حال گسترش است؛ سوختی که به گفته برخی مسئولان و گزارشهای میدانی، کیفیت آن محل تردید است و هزینههای سنگین تعمیرات را به رانندگان تحمیل میکند.
دولت با یک مسئله واقعی و فوری روبهروست: براساس ارقام اعلامی، مصرف روزانه حدود ۱۴ میلیون لیتر بالاتر از عرضه داخلی است؛ بخشی از ظرفیت انرژی در جنگ آسیب دیده و واردات نیز دیگر مسیر آسان و کمهزینهای نیست. بنابراین «هیچ کاری نکنیم» پاسخ قابل دوام نیست. اما فوریت مسئله نیز نباید بهانهای برای انتخاب نسخهای شود که هزینههای جانبی آن از خود ناترازی بزرگتر باشد.
مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس در واکنش به شایعه و ادعای برخی افراد مبنی بر آسیب استفاده از متانول در بنزین گفت: استفاده از متانول در سوخت در کشورهایی مانند چین، آمریکا و اروپا تجربه شده و این ترکیب هیچ آسیبی به خودرو وارد نمیکند.
این روزها دولت در حال بررسی راهکارهای مدیریت مصرف و توزیع سوخت است و در این باره سه مدل مطرح شده اما هنوز تصمیم نهایی درباره هیچیک از آنها اتخاذ نشده است.
دفتر معاون اول رئیسجمهور با تکذیب شایعه بنزین ۸۰ هزار تومانی، اعلام کرد معاون اول هیچگونه موضعگیری یا گمانهزنی عددی درباره نرخهای جدید بنزین نداشته است.
یک تحلیلگر بازار سرمایه با اشاره به کسری جدی تولید بنزین و مصرف روزانه بین ۱۳۱ تا ۱۵۵ میلیون لیتر، گفت دولت سه طرح خاموشی نازلها، افزایش پلکانی و سهمیه هر کد ملی را بررسی میکند.
میثم ظهوریان، نماینده مجلس، با انتقاد از طرحهای مطرحشده برای اصلاح قیمت بنزین هشدار داد که در صورت افزایش قیمت سوخت، خانوارهای دارای خودرو بهویژه در دهکهای پایین درآمدی با افزایش قابل توجه هزینههای ماهانه مواجه خواهند شد.
طی ماههای گذشته بارها از کسری روزانه ۱۵ تا ۲۰ میلیون لیتر بنزین و ضرورت اصلاح قیمت سوخت گفته شده، اما معاون مرکز پژوهشهای مجلس از کسری واقعی ۲ تا ۳ میلیون لیتری در اوج مصرف تابستان خبر داده است؛ اختلافی بزرگ که بار دیگر پرسش درباره اعتبار آمارهای سوخت و پشتوانه تصمیمهای قیمتی دولت را مطرح کرده است.
اگر دولتها از سالها پیش، بهجای ثابت نگه داشتن قیمت اسمی حاملهای انرژی، قیمت آن را بهصورت ماهانه یا حتی متناسب با شرایط اقتصادی و تورم تعدیل میکردند، جامعه بهتدریج با این تغییرات سازگار میشد.
درحالیکه بحث بر سر تغییر سهمیهبندی یا افزایش قیمت بنزین به یکی از داغترین پروندههای اقتصادی و اجتماعی کشور تبدیل شده است، دولت ۳سناریو را برای تغییر قیمت بنزین در دست دارد.