تاریخ انتشار: ۰۸:۵۶ - ۲۱ شهريور ۱۴۰۰

گزارشی از بررسی مشکلات حاشیه نشینان

تهیه مسکن و سرپناهی امن معضل جدید ایرانی‌ها در پی گسترش فقر است. این در حالی است که براساس گزارش‌های پاییز ۱۳۹۹ در پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان به طور میانگین ۴/۳۱ درصد از ایرانیان در پاییز ۱۳۹۹ زیر خط فقر مطلق بوده‌اند.

گزارشی از بررسی مشکلات حاشیه نشینان

اقتصاد۲۴-تهیه مسکن و سرپناهی امن معضل جدید ایرانی‌ها در پی گسترش فقر است. این در حالی است که براساس گزارش‌های پاییز ۱۳۹۹ در پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان به طور میانگین ۴/۳۱ درصد از ایرانیان در پاییز ۱۳۹۹ زیر خط فقر مطلق بوده‌اند.

این به معنای آن است که ۲۶ میلیون و ۷۰۰ تن در سال گذشته در کشورمان فقیر مطلق بوده‌اند و با توجه به تورم سرکش یک سال اخیر و رسیدن تورم نقطه به نقطه در مرداد ۱۴۰۰ به ۲/۴۵ درصد، می‌توان گفت اکنون قطعا تعداد فقرای مطلق کشورمان از پاییز ۱۳۹۹ بسیار بیشتر شده است.

این آمار‌ها در حالی بیان شده که به گزارش وزارت راه‌و‌شهرسازی ۳۷ درصد جمعیت کشور اجاره‌نشین هستند. از سوی دیگر، مطابق آمار‌های مرکز آمار ایران، متوسط نرخ اجاره‌بها در تابستان ۹۹ نسبت به تابستان ۹۸ رشدی ۲/۴۱ درصدی را تجربه کرده و اکنون که در فصل نقل‌و‌انتقال اجاره نشین‌ها هستیم، مصطفی قلی‌خسروی رییس اتحادیه مشاورین املاک پیش‌بینی کرده است که در تابستان ۱۴۰۰ متوسط قیمت اجاره در کشور نسبت به تابستان ۹۹ افزایشی ۵۵ تا ۶۰ درصدی خواهد داشت.

البته در حالی این آمار‌ها از افزایش حدود دو برابری متوسط قیمت اجاره در کشور در دو سال گذشته حکایت دارد که برخی گزارش‌های میدانی حاکی از سه تا چهار برابر شدن نرخ اجاره‌بها در برخی کلانشهر‌ها از جمله تهران است. در چنین شرایطی نیز قطعا قشر متوسط شهری که درآمد آن‌ها به اندازه رشد شدید قیمت اجاره بالا نرفته است، ناچارند برای تامین سرپناه به مناطق فقیرنشین شهر‌ها کوچ کنند و قشر ضعیف جامعه نیز در معرض زاغه‌نشینی اجباری قرار دارند.

با این اوصاف مشخص شده که فقط خرید اشتراکی خانه رایج نیست. اجاره اشتراکی خانه هم در بسیاری از کلانشهر‌های ایران باب شده است، به طوری که اگر قشر متوسط بخواهند در تهران یا دیگر کلانشهر‌ها خانه‌ای اجاره کنند باید به صورت اشتراکی بگیرند، به گونه‌ای که دو خانواده متاهل که با هم شش نفر می‌شوند یک خانه ۷۰ متری را ۳۰۰ میلیون تومان رهن می‌کنند.

یکی از مشاوران املاک در این باره گفته است: «از شغل‌های مختلف برای اجاره اشتراکی خانه مستاجر داشتیم. سه نفر که از کادر بیمارستان هستند با هم یک خانه ۴۰ متری اجاره کردند.» مبلغ وام ودیعه مسکن برای شهروندان تهران ۷۰ میلیون تومان تعیین شده است، در حالی که با ۷۰ میلیون تومان می‌توانند خانه‌ای در تهران رهن کنند، ولی باید حداقل ماهانه چهار تا پنج میلیون تومان اجاره بدهند؛ یعنی دو برابر حداقل حقوق یک کارگر.


بیشتر بخوانید: اجاره‌نشین‌ها به حاشیه شهر‌ها رانده شدند


تحقیر بزرگ

در همین راستا دکتر امیر محمود حریرچی جامعه‌شناس به «جهان‌صنعت» گفت: به عقیده من یکی از اصلی‌ترین نیاز‌های بشر در دوران مدرن بعد از خوراک و پوشاک بحث مسکن و سرپناه است. منتهی از قرار معلوم در مملکت ما به این نیاز‌ها توجهی نمی‌شود. چه‌بسا چندی پیش یکی از نماینده‌های مجلس جمله دردآوری را بیان کرده بود.

او گفته بود کارتن‌خوابی و حاشیه‌نشینی سبک زندگی بعضی‌هاست. مسوولان با بیان چنین سخنانی از خودشان رفع مسوولیت می‌کنند. مگر می‌شود انسانی دوست داشته باشد در کارتن زندگی کند؟! زندگی قشر فقیر در کپرنشین‌ها و زاغه‌نشینان حاشیه کلانشهر‌ها برای مسوولان یک انتخاب تلقی می‌شود، در حالی که این‌گونه نیست چراکه هر انسانی در خانه خودش آرامش پیدا می‌کند.

انسان‌ها از صبح تا شب کار می‌کنند تا شب با آرامش در خانه سر بر بالین بگذارند. حال با فشار‌های اقتصادی حتی حداقل‌ترین احساس بشر یعنی آرامش هم از وی گرفته شده است.

وی افزود: من از چنین وضعیتی که برای ایرانی‌ها رخ داده به عنوان تحقیر بزرگ یاد می‌کنم. چه‌بسا فقدان مسکن در جوامع امروزی نشان‌دهنده انسان‌های رها و تحقیر شده است. گسل طبقاتی که در جامعه ایجاد شده مردم را به اشکال مختلف تحقیر می‌کند.

با این تفاسیر به نظرم معضل اجاره‌بهای مسکن اوج تحقیر مردم است، چرا که شکم را می‌توان به هر طریقی سیر کرد، ولی تمام موجودیت مردم به مسکن و سرپناهی است که آن را هم از ما گرفته‌اند و مردم از سوی دولت احساس رهاشدگی دارند. در جامعه‌شناسی اصلی در این مورد داریم که هر جایی کاخی دیدید بدانید در کنارش هزاران تن کوخ‌نشین هستند، این امر در کلانشهر‌ها به ویژه در تهران به شدت مشاهده می‌شود.

کاخ‌هایی در شمال شهر تهران و دامنه کوه لواسانات که با رانت و کوه‌خواری ساخته شده است.

۵ میلیون حاشیه‌نشین

این جامعه‌شناس با اشاره به وام‌های بانکی بی‌اساس مسکن اظهار کرد: متاسفانه از بیان کلمات درخصوص وام بانک مسکن که اخیرا سر و صدا به پا کرد، قاصرم. زیرا وام بانکی یک میلیاردی برای ۱۵‌سال دیگر مضحک است. به نظرم مسوولان با چنین تصمیماتی نشان می‌دهند که نمی‌خواهند مشکل مردم حل شود. چرا که در حال حاضر پنج میلیون حاشیه‌نشین در کلانشهر‌ها وجود دارد. این در حالی است که آمار دقیقی از مابقی شهر‌ها و روستا‌ها نداریم.

مردم در حاشیه کلانشهر‌ها در بدترین شرایط زندگی می‌کنند، اما نادیده گرفته می‌شوند. مگر این مردم ایرانی نیستند؟! بار‌ها هشدار پشت‌بام خوابی را دادیم، ولی مسوولان تکذیب می‌کنند. بسیاری از افراد به دلیل هزینه گزاف رهن و اجاره در خودرو می‌خوابند. این همه تحقیر برای ایرانی‌ها کافی نیست؟!

وی افزود: وعده وعید‌های مسوولان در خصوص وام و ساخت مسکن دردی را دوا نمی‌کند. تنها راهکار حل مسکن که امروزه در اروپا برای راحتی مردم اجرا می‌شود، مسکن اجتماعی است که در اختیار شهرداری‌ها و دولت‌های محلی است.

به عقیده من امروزه خبرنگاران نماینده واقعی مردم هستند. چرا که حداقل معضلات مردم را رسانه‌ای می‌کنند و ساده از کنار آن‌ها نمی‌گذرند.

مناطق سیاه شهری

دکتر حریرچی درباره تبعات نبود مسکن برای ایرانی‌ها و گسترش فقر در کشور گفت: ابتدای امر باید بدانیم که فقدان مسکن برای قشر فقیر در تمام کلانشهر‌های ایران وجود دارد و مختص تهران نیست؛ بنابراین هزینه‌های این نوع آسیب اجتماعی بسیار سنگین است که در جامعه‌شناسی از آن به عنوان مناطق سیاه شهری نام می‌بریم. انسان‌هایی که در این مناطق سیاه شهری زندگی می‌کنند بسیار آسیب‌پذیر هستند. چرا که بیشتر آسیب‌های اجتماعی از جمله قتل، اعتیاد، کارگران جنسی و کودک همسری در این مناطق دیده می‌شود.

وقتی پشت فقر تحقیر باشد، ناامیدی رواج پیدا می‌کند. فقر زمینه هر نوع آسیب را فراهم می‌کند. آسیب‌هایی که امروزه گریبان کشور را گرفته است. بزرگ‌ترین قربانیان فقر کودکان و زنان هستند. در نتیجه تبعات رواج فقر و فقدان مسکن آینده‌ای سیاه را برای ما رقم می‌زند.

به طور کلی برخی مسوولان تصور می‌کنند تبعات زاغه‌نشینی در همان مناطق سیاه شهری خلاصه می‌شود، ولی این‌گونه نیست چرا که تبعات آن در قلب شهر‌ها رسوخ می‌کند و سیاهی آن دامن همه را می‌گیرد. چرا که انسان در ناامیدی همه کار می‌کند. بزهکاری، کار کودکان و کارگران جنسی رشد پیدا می‌کند. بعضا این کودکان برای بهره جنسی توسط خانواده‌ها به اسم ازدواج فروخته می‌شوند. متاسفانه مسوولان ما فکر توسعه کشور نیستند و ما در تمام زمینه‌ها عقب ماندیم.

وی افزود: قطعا بخش زیادی از کودکان خانواده‌های زاغه‌نشین، از تحصیل بازمی‌مانند و بسیاری از آن‌ها به جرگه کودکان کار می‌پیوندند. همچنین آسیب‌های فرهنگی زیادی به این کودکان وارد می‌شود. اساسا کودک همسری در میان بسیاری از زاغه‌نشین‌ها امری پذیرفته شده است.

در مجموع هم باید توجه داشت که منتقل شدن آسیب‌های اجتماعی از یک نسل به نسل دیگر، قطعا می‌تواند منجر به تداوم هرچه بیشتر چرخه آسیب‌های اجتماعی در میان زاغه‌نشین‌ها شود. کاش یک مسوول سری به حاشیه‌نشین‌ها می‌زد و از نزدیک گرفتاری این خانواده‌ها را می‌دید. کودکان کاری که در خیابان‌ها می‌بینید تنها ۱۰ درصد از آن‌ها هستند و ۹۰ درصد از کودکانی که در حاشیه شهر‌های زندگی می‌کنند مورد تجاوز قرار می‌گیرند. مسوول این رفتار‌ها کیست؟!

منبع: جهان صنعت
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

ایران و سوریه به زودی توافقنامه تجارت آزاد امضا می‌کنند

سازمان ملل هشدار داد: افغانستان با بحران شدید غذایی مواجه است

کفش‌های کهنه مایکل جردن ۱.۵ میلیون دلار فروخته شد اقتص

ثبت سفارش برنج آزاد شد

لیر ترکیه سقوط تاریخی دیگری را ثبت کرد

چرا توافق ایران و عربستان، بهترین خبر برای منطقه است؟

مرکز ملی فضای مجازی: پهنای باند اینترنت کاهش نداشته است

فرزندکشی؛ عوامل و ریشه‌های آن

علی اف فعلا به فکر کاهش تنش با ایران نیست/ سیاست‌های باکو علیه تهران چگونه نتیجه عکس خواهد داد؟

رمزارز شیبا رکورد شکست

محکومیت زن آلمانی عضو داعش به جرم تشنه و گرسنه نگاه داشتن دختر ایزدی تا مرگ

۲ میلیارد برگه بهادار دست‌به‌دست شد

فقط ۳ تعاونی مرزنشین لوازم خانگی وارد کرده‌اند

بهترین مکان برای تلویزیون در خانه کجاست؟

مقررات ورود گردشگران خارجی به ایران اعلام شد

مشاغل پرتقاضا در آمریکا طی دهه آینده کدامند و دستمزد آن‌ها چقدر است؟ + جدول

فلزات اساسی در صدر گروه‌های بورسی

پاپ فرانسیس: پناهجویان را به لیبی و اردوگاه‌های غیرانسانی برنگردانید

مدرسه پاییزه مالکیت فکری برگزار می‌شود

اتحادیه اروپا تا یک ماه دیگر دفتر نمایندگی دیپلماتیک خود را در افغانستان باز خواهد کرد

صادرات ایران به صفر نزدیک می‌شود!

همسر نازنین زاغری، زندانی دوتابعیتی در ایران برای اعتراض به دولت بریتانیا دوباره اعتصاب غذا کرد

کاهش دمای تهران تا ۶ درجه

موجودی واکسن‌ ایران روبه اتمام است

فیلم/ قیمت باور نکردنی ۵ عدد پیتزا با مخلفات در سریال قدیمی

جزئیات بورسی شدن دو هلدینگ سیمانی و صنعت و معدنی

برای اولین بار بقایای دستگاه‌های شراب‌سازی با قدمتی ۲۷۰۰ ساله در عراق کشف شد

بی رغبتی مغازه داران به توزیع محصولات ارزان شده لبنی

آمریکا از کره شمالی خواست با پایان دادن به رزمایش‌های موشکی به میز مذاکره بازگردد

ساخت مترو پردیس هفته آینده آغاز می‌شود

مهران غفوریان دنبال نیسان دوید و سکته کرد

اولین پرواز مستقیم از خاک عربستان به اسراییل

واکنش نماینده زن مجلس به برگزاری کنسرت خوانندگان ایرانی در ترکیه

حذف ارز ۴۲۰۰ به تعویق افتاد

دستگیری موادفروش مامورنما در تهران

صادرات عسل متوقف شد

اقتصاد ما در مسیر سفته‌بازی حرکت می‌کند