تاریخ انتشار: ۱۱:۱۳ - ۲۳ مرداد ۱۴۰۱

دولت‌ها و زورآزمایی بی‌ثمر با غول مسکن

‌از اواسط دهه ۴۰ که برنامه چهارم توسعه کشور در دست اجرا بود، کمبود مسکن به‌عنوان یک مشکل ملی در کشورمان مطرح شد. ابتدا فقط در سطح تهران و برخی شهر‌های بزرگ که به دنبال مهاجرت گسترده پذیرای جمعیتی انبوه شده بودند، این مشکل خود را نشان داد، اما در دهه‌های بعد بخش بزرگ‌تری از کشور گرفتار آن شد.

دولت‌ها و زورآزمایی بی‌ثمر با غول مسکن

اقتصاد۲۴- از اواسط دهه ۴۰ که برنامه چهارم توسعه کشور در دست اجرا بود، کمبود مسکن به‌عنوان یک مشکل ملی در کشورمان مطرح شد. ابتدا فقط در سطح تهران و برخی شهر‌های بزرگ که به دنبال مهاجرت گسترده پذیرای جمعیتی انبوه شده بودند، این مشکل خود را نشان داد، اما در دهه‌های بعد بخش بزرگ‌تری از کشور گرفتار آن شد. بر اساس گزارش سال ۱۳۴۶ سازمان برنامه و بودجه، ۴۰ درصد خانوار‌های شهری فقط یک اتاق و ۳۰ درصد دیگر دو اتاق برای زندگی در اختیار داشتند.

در دهه ۶۰ دولت توانست با تقویت تعاونی‌های مسکن تا حد زیادی این مشکل را مهار کرده و شدت بحران را کاهش دهد. در دهه‌های بعد هم دولت‌ها هرکدام با شیوه خاص خود تلاش کردند تا این مشکل در حال رشد را مهار کنند، اما وضعیت امروز کشور نشان‌دهنده این است که توفیق چندانی از این تلاش‌ها نصیب نشده است. از اواخر دهه ۶۰ تاکنون، از یک سو دولت‌ها به‌تدریج قدرتشان در میدان مبارزه با مشکل مسکن کم شده و از سوی دیگر ابعاد مشکل گسترده‌تر و مهار آن دشوار و دشوارتر شده است. |


بیشتر بخوانید: ساخت یک متر مسکن در تهران چقدر هزینه دارد؟


درست مشابه وضعیتی که پهلوانی قصد زورآزمایی با غول قصه را دارد، اما با تعلل و کار امروز به فردا افکندن به‌تدریج قدرت و زور بازویش را از دست می‌دهد و در مقابل هر روز بر قطر بازوی غول و قدرت افسانه‌ای او افزوده می‌شود.

دولت‌ها در سال‌های گذشته سیاست‌های مختلفی را برای مقابله با این غول آزموده‌اند. افزایش سقف وام مسکن، ایجاد شهر‌های جدید، واگذاری زمین در حومه شهر‌ها در قالب طرح مسکن مهر، تلاش برای نوسازی بافت فرسوده، واگذاری زمین‌های متعلق به دولت برای متقاضیان فاقد مسکن و... ازجمله تدابیری هستند که دولت‌ها در دوران مسئولیت خود مطرح کرده و با امید به برنده‌شدن وارد میدان مبارزه با این غول شده‌اند. طرح‌هایی از نوع ساماندهی بازار مسکن استیجاری نیز هرچند شرایط را به نفع خانوار‌های فاقد مسکن قدری تغییر می‌دهند، اما چاره کار نیستند.

اولین معنی توسل به چنین طرحی این است که متولیان امر در میدان خانه‌دارکردن مردم که پیام اصل ۳۱ قانون اساسی است، خود را ناتوان یافته‌اند و تلاش دارند با چنین شیوه‌هایی از خانوار‌های فاقد مسکن حمایت کنند.

به نظر می‌رسد یکی از مهم‌ترین عوامل ناکامی سیاست‌ها و تدابیر دولت‌ها در حوزه مسکن در چند دهه اخیر، بی‌توجهی به عامل اصلی تشدید این دشواری است. در چند دهه گذشته نقدینگی در اقتصاد ما با سرعتی سرسام‌آور رشد داشته است. در شرایط رکودی و در وضعیتی که اکثر کسب‌وکار‌های کوچک و بزرگ گرفتار دشواری‌های مالی هستند، بخش عمده این نقدینگی تزریق‌شده به اقتصاد روانه بازار املاک و مستغلات شده، زیرا فرصت مناسب دیگری برای کسب سود به‌ویژه از فعالیت‌های مولد در اقتصاد کشور وجود نداشته است. شکل‌گیری تقاضای سفته‌بازانه در بازار املاک و مستغلات موجبات رشد سریع قیمت مسکن و درنتیجه ناامیدشدن بسیاری از خانوار‌های کم‌درآمد جامعه از خانه‌دارشدن را فراهم کرده است. اگر متولیان اقتصاد کشور در چند دهه گذشته قدرت تخریبی تقاضای سفته‌بازانه در بازار مسکن را به درستی ارزیابی می‌کردند، طبعا تدابیری برای جلوگیری از جاری‌شدن سیلاب نقدینگی در بخش مسکن به‌کار می‌بستند. اما با مرور اخبار اقتصادی سال‌های گذشته می‌توان ادعا کرد چنین خطری هرگز موجبات نگرانی آنان را فراهم نکرده و حتی در بیشتر موارد رشد قیمت املاک را فرصتی برای کسب سود برای بنگاه‌های اقتصادی و حتی غیراقتصادی تحت امر خود تلقی کرده و به این ترتیب بر قدرت تخریبی تقاضای سفته‌بازانه افزوده‌اند. فعالیت سرسختانه بانک‌ها در حوزه تجارت مستغلات برای سالیان طولانی و انتقال بخش مهمی از منابع بانکی به این بازار از آثار این بی‌توجهی بود. اینک با شرایطی روبه‌رو هستیم که در سایه بی‌توجهی بلندمدت متولیان امر، سیلاب نقدینگی با قدرت تمام وارد بخش مسکن شده و عرصه را بر شهروندان تنگ کرده است. در چنین موقعیتی، تدابیری از نوع انبوه‌سازی مسکن در حومه شهر‌ها یا افزایش سقف تسهیلات مسکن و... هرگز نمی‌توانند چاره کار باشند، زیرا طراحان چنین تدابیری به مسئله کلیدی بازار مسکن که وجود تقاضای سفته‌بازانه بسیار قدرتمند است، توجهی ندارند. اولین قدم برای اصلاح امور در بازار مسکن، تعریف مسکن به‌عنوان یک کالای ضروری حیاتی و نه یک متاع سهل‌البیع است. چنین کالایی هرگز نباید در چرخه خرید و احتکار و سوداگری قرار بگیرد و اسباب کسب سود بی‌دردسر برای صاحبان نقدینگی شود. در صورت پذیرش این اصل، دولت باید تمام تلاش خود را برای اخراج نقدینگی سرگردان از این بازار به‌کار ببندد. با اخراج نقدینگی سرگردان و با مهار تدریجی تقاضای سفته‌بازانه مسکن، عضلات غول مسکن عظمت افسانه‌ای خود را از دست خواهد داد و دولت بهتر و راحت‌تر خواهد توانست پنجه در پنجه این غول بیندازد.

منبع: شرق

ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

پیش بینی رئیس اتحادیه طلا از قیمت‌ها

پلاکاردهای مردمی دوران انقلاب/ عکس

فیلم/ اظهارات وقیحانه و زننده مهمان برنامه هفت و خنده تاییدی مجری در آنتن زنده

ماهی گیری از اب گل الود برای دلالان خودرو

فیلم/ شهر حریم سوریه از روی زمین محو شد

فیلم/ واکنش ابوالفضل پورعرب به عفو و تخفیف مجازات هزاران متهم

عکس/ پسربچه‌ای که پس از ساعت‌ها از زیر آوار نجات پیدا کرد

هشدار یک متخصص: تهران و تبریز مستعد زلزله امروز ترکیه هستند‌ ‌

گزارش بورس امروز ۱۷ بهمن ۱۴۰۱

صحبت‌های وکیل فرهاد میثمی درباره پرونده وی

فیلم/ ریزش هولناک ساختمان پس از وقوع زلزله جدید در دیاربکر ترکیه

واکاوی اثرات دستورالعمل شورای رقابت در بازار سهام

آغاز جشنواره بیمه‌های آتش سوزی بیمه ملت با تخفیف ۴۵ درصدی

زمان واریز عیدی بازنشستگان تامین اجتماعی+ مبلغ عیدی

بلاتکلیفی سهامداران در بورس

فائزه هاشمی با عفو رهبری آزاد می‌شود؟

آثار مخرب زلزله ترکیه / عکس

بلاکچین و اقتصاد دیجیتال در اولین کنگره موبایل ایران

صالح‌آبادی، علی عسکری؛ صف گزینه‌های شکست خورده برای ماموریت چین!

قیمت روز میوه و تره بار در ۱۷ بهمن ۱۴۰۱

عکس/ توئیت عجیب یک شهروند ترکیه از زیر آوار

اعطای جوایز ارزنده به نفرات برتر شرکت‌کننده در مسابقه انتخاب مشاور بهره بردار سرزمین خودرو

پیام‌ تسلیت رئیسی برای روسای جمهور ترکیه و سوریه

جایزه گرمی شروین‌ حاجی‌ پور چقدر ارزش دارد؟

فیلم/ لحظه وقوع زلزله ویرانگر ترکیه

جزییات عجیب قرارداد استقلال با کاوه رضایی

فیلم/ وضعیت مردم ترکیه بعد از زلزله امروز صبح

واکنش تند نماینده مجلس به تحریم جشنواره فیلم فجر