تاریخ انتشار: ۰۹:۲۸ - ۰۵ خرداد ۱۴۰۲
تعداد نظرات: ۱ نظر
گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس از تشدید فقر در دهه ۹۰

افزایش ۱۱ میلیونی فقرا در ۱۰ سال؛ فتح فقر توسط طبقه متوسط

عنوان گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس «وضعیت فقر و ویژگی‌های فقرا در دهه گذشته (دهه ۹۰)» است. از جمله نکاتی که در این گزارش به آن اشاره شده این است در حال حاضر بیش از یک سوم جمعیت کشور زیر خط فقر قرار دارند

فتح فقر توسط طبقه متوسط

اقتصاد ۲۴ - مرکز پژوهش‌های مجلس روز دوم خردادماه گزارشی منتشر کرد که نشان از پیش روی سریع فقر در جامعه طی یک دهه اخیر دارد. طبق این گزارش اوضاع اقتصادی در جامعه به گونه‌ای شده که طبقه متوسط هم بسیار سریع‌تر و ساده‌تر از قبل به زیر خط فقر سقوط می‌کنند. آن هم صرفا با مواردی مانند افزایش اجاره‌بها یا هزینه‌های بیماری.

عنوان گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس «وضعیت فقر و ویژگی‌های فقرا در دهه گذشته (دهه ۹۰)» است. از جمله نکاتی که در این گزارش به آن اشاره شده این است در حال حاضر بیش از یک سوم جمعیت کشور زیر خط فقر قرار دارند. اما نکته دیگر آنجاست که خانواده‌های بالای خط فقر هم فاصله چندانی با رفتن به زیر خط فقر ندارند و مدام به این منطقه نزدیکتر می‌شوند.
این موضوع مساله مهمی است که نشان می‌دهد جامعه با سرعت زیادی در حال فقیر شدن است.

این گزارش هشدار داده که فاصله افراد بالای خط فقر روز به روز تا رفتن به زیر آن کمتر می‌شود. این چشم اندازی نگران کننده برای ادامه مسیر فعلی است که می‌تواند باعث شود در سال‌های آینده درصد به مراتب بیشتری از جمعیت کشور به زیر خط فقر بروند.

افزایش ۱۱ میلیون نفری فقرا

دو عاملی که در دهه ۱۳۹۰ باعث بروز این وضعیت شده‌اند یکی تحریم‌های اقتصادی است و دیگری نابسامانی‌های کلان. بر اثر تاثیر همین دو عامل است که نرخ فقر مطلق با روندی افزایشی از ۱۹.۴ درصد در سال ۱۳۹۰ به ۳۴.۴ درصد در سال ۱۴۰۰ رسیده است. روندی که توقفی در آن دیده نمی‌شود و فعالا چشم انداز آن رو به گسترش است.

بر اساس این آمار‌ها تنها ظرف دهه ۱۳۹۰ بیش از ۱۱ میلیون نفر از جمعیت کشور به زیر خط فقر سقوط کرده‌اند.
مرکز پژوهش‌های مجلس در بررسی عوامل شتاب دهنده فقر به مواردی همچون «افول درآمد سرانه و تورم بالا» اشاره کرده است.

روایت آماری کوچک شدن سفرها؛ تخم مرغ به جای گوشت

این مرکز در گزارش خود، فقر مطلق را ناتوانی در کسب حداقل استاندارد زندگی تعریف کرده است. یعنی بخشی از جامعه که امکان دسترسی به حداقل‌های زندگی را ندارند. به این اعتبار، حضور درصدی از جامعه بالاتر از خط فقر مطلق به این معنا نیست که آن‌ها در وضعیت رفاه نسبی به سر می‌برند. در واقع آن‌ها در قیاس با افراد زیر خط فقر مطلق تنها توان تامین مایحتاج اولیه خود را دارند نه بیشتر.


بیشتر بخوانید: سونامی حاشیه‌نشینی در تهران


آمار‌ها هم این ادعا را تائید می‌کنند؛ مصرف میانگین گوشت قرمز در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۰ به ترتیب ۳۲ و ۴۱ درصد کاهش یافته است.
همچنین در مصرف گوشت مرغ نیز در دهه ۱۳۹۰ روند کاهشی مشاهده می‌شود. میانه و میانگین مصرف گوشت مرغ به ترتیب ۵.۸ و ۱۰.۵ درصد کاهش در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۹ داشته است.
به گواه گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس در مصرف شیر نیز اوضاع چنین است. مصرف شیر در دهه ۱۳۹۰ به صورت مستمر کاهش یافته است و میانه و میانگین مصرف در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۰ به ترتیب ۵۱.۷ و ۴۶.۸ درصد کاهش یافته که مقدار بسیار چشمگیری است.

اما مصرف تخم مرغ نسبت به سایر پروتئین‌ها رفتار متفاوتی داشته است. درحقیقت به نظر می‌رسد خانوار ایرانی با کاهش مصرف گوشت و مرغ دردهه ۱۳۹۰ و به خصوص از سال ۱۳۹۷ به بعد، تخم مرغ را به عنوان منبع تأمین پروتئین جایگزین کرده اســت. میانه و میانگین مصرف تخم مرغ به ترتیب ۶ و ۴ درصد در ســال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۹ افزایش داشته است.

حرکت غیرفقرا به سمت فقر

طبق این گزارش روند افزایشی نرخ فقر از سال ۱۳۸۵ در کشور شروع شده و از سال ۱۳۹۷ به بالای ۳۰ درصد رسیده است.
نکته قابل‌توجه دیگر آن است که شکاف فقر فاصله فقرا تا خط فقر را اندازه‌گیری می‌کند. این شکاف در سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ به بالاترین مقدار خود یعنی ۲۷ درصد رسید. بر اساس نرخ‌های فقر به‌دست‌آمده، در سال ۱۴۰۰ در حدود ۲۵.۶ میلیون نفر زیر خط فقر بوده‌اند که نسبت به سال ۱۳۹۹ کاهش ۷۰۰ هزارنفری در جمعیت فقرا رخ داده است.

از جمله یافته‌های گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس این است که خانواده‌های مستاجر به دلیل رشد اجاره‌بها نسبت به درآمد، هر روز بیشتر از دیروز مجبور هستند تا با کاستن از هزینه‌های دیگر خود به فکر تامین سرپناه خویش باشند. اصل این هزینه‌ها از سبد خوراک و مواد غذایی خانوار‌ها کاسته شده که خود زمینه رشد فقر غذایی در این بخش از جامعه را فراهم کرده است.

اما یکی از مهمترین نکات یاد شده در این گزارش اشاره به کم شدن پی در پی فاصله طبقات غیرفقیر با خط فقر است. به این معنا که به طور مستمر بخشی از جامعه که بالای خط فقر قرار دارند به مناطق پائین این محدوده نزدیک می‌شوند و همزمان بخشی از جامعه به زیر آن سقوط می‌کنند.

حتی در سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۳ که نرخ فقر بیش از سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ بوده، فاصله غیرفقرا با خط فقر بیشتر بوده است. به عبارتی فقر در سال‌های اولیه مورد بررسی، بیشتر مختص گروه‌های بسیار پایین درآمدی بوده و گروه‌های بالاتر هنوز فاصله بیشتری با خط فقر داشته و از رفاه نسبی برخوردار بودند. اما یک دهه کاهش در درآمد سرانه باعث شده از سال ۱۳۹۷ به بعد، فاصله غیر‌فقرا هم با خط فقر کم و کمتر شود.
این به معنای پیش روی مستمر و شتابان فقر در میان طبقات متوسط جامعه است. چیزی که مرکز پژوهش‌های مجلس آن را اینگونه هشدار می‌دهد: فقر تنها مختص گروه‌های ناتوان و یا بازمانده از رشد اقتصادی نیست و میتواند به ســایر گروه‌های مختلف با ویژگی‌های مختلف تسری پیدا کند.

افزایش سریع سرانه فقر

شتاب پیشروی فقر در جامعه را می‌توان از چند گزاره مطرح شده در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس دریافت. این گزارش در جایی می‌گوید: «خط فقر متوسط کشوری در سال ۱۴۰۰ برای یک خانوار چهارنفره در حدود چهار میلیون و پانصد هزار تومان بوده است. برآورد می‌شود این عدد در شهریورماه ۱۴۰۱ به هفت میلیون و پانصد هزار تومان رسیده باشد.» این یعنی افزایش ۶۰ درصدی سرانه فقر مطلق تنها در یک سال.
گزاره دیگر هم این است: «در سال ۱۴۰۰ خط فقرسرانه متوسط کشوری با رشد حدود ۵۰ درصدی نسبت به سال ۱۳۹۹ به میزان حدود یک میلیون و هفتصد هزار تومان رسیده است.»

نظرات کاربران
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
محمد
0
0
جمعه ۰۵ خرداد ۱۴۰۲
سلام آقای قالیباف قولش را داد تا ۵ سال آینده فقیری زنده نخواهد ماند. وکلمه فقر بخودی خود ازبین خواهد رفت. نگران نباشید تا ایشان را داریم غم نداریم.
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

قیمت سکه و طلا امروز پنجشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۳ + جدول

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت انواع دوربین‌های عکاسی + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت دلار و یورو امروز پنجشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۳ + جدول

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت انواع موتورسیکلت در بازار امروز + جدول

قیمت روز لپ تاپ اپل + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز پنجشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز پنجشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۳ + جدول

عکس/ حضور قرائتی با ویلچر در یک مراسم

شادی منشوری گلزن پرسپولیس +عکس

خطر بند جنجالی بودجه ۱۴۰۳ در کمین بازار سرمایه/ رشد شارپ بازار در هفته آینده به این شرط

تصاویری آخرالزمانی از لحظه شروع طوفان و سیل در دبی

بهترین فیلم‌های ژانر علمی تخیلی سینمای جهان

عکس‌های جدید خرم سلطان در ۴۰ سالگی

اولین تصویر رسمی از اسکناس ۵۰۰ هزار تومانی

ایران با چه موشک‌هایی به اسرائیل حمله کرد+ مشخصات

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

عکسی از روناک سریال «نون خ» با یک استایل متفاوت

عکس عاشقانه بیتای آوای باران در جشن تولدش

عاشقانه‌های شاهرخ استخری و دخترش در فرنگ

افراد نفوذی در حاکمیت، عامل ضربه به اکوسیستم استارتاپی/ دولت از اینکه تشکل‌های صنفی مطالبه‌گری کنند خشنود نیست

تیپ شیک گلاره عباسی در یک مراسم جلب‌توجه کرد

درآمد عجیب و باورنکردنی زباله‌گرد‌ها در تهران

اگر اسرائیل به مراکز هسته‌ای حمله کند تغییر در سیاست‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی قابل تصور است

کشف جسد مرد جوانی در محور پونل به خلخال

فیلم/سوتی مجدد رییسی: جمهوری اسلامی اونها!

قابی از بازی صنعت‌نفت و پرسپولیس که جلب‌توجه کرد

کارشناسی صحنه‌های جنجالی تقابل نفت و پرسپولیس

سند مالکیت تخت جمشید رونمایی شد

جنجال عروسی یک آقازاده در گران‌ترین هتل ایران!

جدول لیگ برتر بعد از برد پرسپولیس

شادی منشوری گلزن پرسپولیس +عکس

هشدار زرد هواشناسی برای این استان‌ها

راهداری: خسارت ۱۵۰۰ میلیارد تومانی سیل به راه‌های کشور

بایدن ایران را تهدید به تحریم سخت کرد!

فارس به نقل از منبع آگاه: خبر آسیب‌دیدن ساختمان نیروگاه اتمی دیمونا کذب است

فرماندار: دسترسی ۱۰۰ روستای نیکشهر مسدود است/ سیلاب جان ۲ نفر را گرفت

افزایش ۲۰ درصدی حقوق کارکنان دولت در سال جاری

یک پیش‌بینی عجیب از بازار خودرو

رئیسی: اگر خطایی از رژیم صهیونیستی سر بزند، پاسخی می‌دهیم که پشیمان شوند

آزمون وکالت ۱۴۰۳ پاییز برگزار می‌شود

یک نکته درباره ماجرای کاظم صدیقی و گشت ارشاد

اولین تصویر رسمی از اسکناس ۵۰۰ هزار تومانی

ترکیب پرسپولیس برای دیدار برابر صنعت‌نفت مشخص شد

در عملیات سپاه علیه اسرائیل از چه موشک‌هایی استفاده شد؟

آمریکا ۱۶ فرد و دو نهاد ایرانی را تحریم کرد

قتل مرد جوان با ۳۷ ضربه چاقو به خاطر یک میلیارد

یارانه فروردین دهک چهارم تا نهم واریز شد

علم الهدی: اینکه سن ازدواج بالا رفته، ریشه آن فرهنگی است

مراقب مسمومیت با این نوع هندوانه‌ها باشید

دوستداران قهوه بخوانند

فیلم/ بغض یک هموطن از گرفتار شدن در سیل دبی

ارتباط بین سلامت تیروئید و خستگی مزمن در زنان

عکس‌های جدید خرم سلطان در ۴۰ سالگی

فیلم/ بدترین ضربه پنالتی تاریخ فوتبال

فیلم/مرگ غم انگیز یک زن پس از سقوط در جوی آب

عکس/ حضور قرائتی با ویلچر در یک مراسم

رضوانی موتورز، پورشه ۹۱۱ را متحول می‌کند

انتقاد تند ربیعی از بازگشت گشت ارشاد + عکس

فیلم/ گل کوچیک سردار آزمون با دخترش در خانه

واکنش آذری جهرمی به بازگشت گشت ارشاد

فصل لاله‌ها در باغ ایرانی

عده‌ای اجیر می‌شوند در جلسه کنکور غایب باشند

فیلم/ حجت الاسلام جعفری بروجنی: اگر اسراییل به ایران حمله کند با پاسخ شکننده‌تری مواجه می‌شود

تصاویری آخرالزمانی از لحظه شروع طوفان و سیل در دبی

دیدار دوستانه تیم ملی ایران با ترکیه

معاون اول جدید قوه قضاییه کیست؟