اگر بارشهای موثر پاییزی در هفتههای پیشرو آغاز نشوند، تهران با سهمیهبندی گسترده و قطعی آب مواجه خواهد شد. راهحل، نه در وعدههای انتقال آب، بلکه در اصلاح ساختار مصرف، بازچرخانی منابع و بازنگری در سیاستگذاری است.
بررسی سدهای حوضه آبریز ۹ گانه کشور نشان میدهد که به غیر از سدهای استان اردبیل که نسبتا حال و روز خوبی داشت، سدهای بقیه استانها در وضعیت بغرنج به سر میبرند.
خشکسالی امروز تنها یک فاجعه زیستمحیطی نیست، بلکه بحران چندوجهی اقتصادی، اجتماعی و حتی امنیتی است. پاییز بیباران ۱۴۰۴ شاید مقدمهای باشد برای آیندهای که در آن آب، مهمترین و کمیابترین کالای اقتصادی کشور خواهد بود؛ آیندهای که اگر امروز به آن نپردازیم، فردا دیگر فرصتی برای جبران نخواهد بود.
معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه، برای حقابه «هیرمند» و رژیم حقوقی «هریرود» با کمیسار طالبان دیدار کرد. رودخانهای که از هرات بهسمت سد دوستی خراسان روان شده و ذخیره آب مشهد را تأمین میکند و عملاً طالبان جریان آن را به روی ایران بسته است.
مدیر روابط عمومی آبفا گفت: کشور وارد ششمین سال خشکسالی متوالی خود شده است و این شرایط ایجاب میکند که با دقت نظر، رفتار خردمندانه و مصرف مسئولانه از آب که کالایی تولیدشدنی نیست، استفاده کنیم.
بررسیها نشان میدهد میانگین دمای کشور از دهه ۱۳۴۰ تاکنون حدود ۲ درجه سانتیگراد افزایش یافته است، پیشبینیها نشان میدهد که تا سال ۲۰۳۰، ممکن است دمای ایران تا ۲.۶ درجه دیگر افزایش یابد.
سازمان هواشناسی نشان میدهد از حدود ۲۵ سال پیش میانگین بارش سالانه کشور بهطور پیوسته کاهش یافته و الگوی بارش نیز نامنظمتر شده است و بارشها بیشتر به صورت رگباری شکل میگیرند.
رئیس شورای اسلامی اصفهان نسبت به کاهش شدید ذخایر سد زایندهرود و تبعات آن هشدار داد و گفت: اگر روند کاهش ذخیره سد ادامه یابد، تا ۴۵ روز آینده، تأمین آب شرب شهروندان نیز با مشکل مواجه خواهد شد.
رشد اقتصادی بهار سال جاری در حالی منفی شد که بیشترین تأثیر را افت بخش کشاورزی بر آن وارد کرده بود. در سهماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴ رشته فعالیتهای گروه کشاورزی با افتی شدید به منفی ۲.۷ درصد رسیده بود و حالا در ادامه سال، با تداوم خشکسالی اوضاع در حوزه کشاورزی بغرنجتر از همیشه به نظر میرسد.
شوری آب در بهمنشیر به سطح آب دریا رسیده است. به گفته دکتر حمیدرضا خدابخشی، رئیس انجمن صنفی مهندسان صنعت آب خوزستان، میزان شوری در برخی مقاطع به بیش از ۴۰هزار میکروموس رسیده؛ عددی که به معنای از کار افتادن کامل منابع آب شرب و کشاورزی آبادان و خرمشهر است
«جلال محمودزاده»، نایبرئیس هیئت تحقیق و تفحص مجلس شورای اسلامی وقت، درباره احیای دریاچه ارومیه بیان کرد: «ستاد احیای دریاچه ارومیه از بدو تأسیس تا کنون علاوهبر کمکهای بینالمللی، اعتبارات فراوانی دریافت کرده است، حدود شش هزار میلیارد تومان اعتبارات دولتی در اختیار این ستاد قرار گرفته است.»
یک استاد دانشگاه هشدار میدهد که سرانه آب ایران به حدود هزار مترمکعب در سال رسیده؛ رقمی که مطابق معیار سازمان ملل، مرز بحران آبی است و کشور را در آستانه کمبود مطلق قرار میدهد.
آب روستاهای اطراف دریاچه ارومیه شور شده و محمد کوهانی، کارشناس حوزه آب درباره علت این موضوع میگوید: مناطقی که در اطراف دریاچه وجود دارند که چندینسال است خشک شدند، آب به آنها نمیرسد و نمکهای آن حالت روان و بدون ساختمان خاکی پیدا کردند و با باد جابهجا میشوند.
آبادان، خرمشهر و شادگان در حال تبدیل شدن به قبرستان نخلها هستند. شوری شدید آب، حدود ۴۰ درصد نخلستانها را نابود کرده و محصول باقیمانده یا بیکیفیت است یا فقط به خوراک دام و فرآوردههای صنعتی تبدیل میشود. کشاورزان و نخلداران با بحران اقتصادی و اجتماعی بیسابقهای روبهرو شدهاند
نعمتالله فاضلی، استاد انسانشناسی، گفت: در دنیای مدرن، بسیاری از مردم از معنای غذا و نوشیدنیها فاصله گرفتهاند. این فاصلهگیری از معنا باعث ایجاد بحرانهایی مانند بحران آب و بحرانهای زیستمحیطی شده است.
کاهش بارندگیها شرایط خشکسالی را در اقلیم خراسان رضوی حادتر و سدها را خالی از آب کرده است.کلانشهر مشهد در تابستانی که گذشت هیچ بارشی را ثبت نکرد، روند بیبارشی حتی تا اواسط مهرماه جاری نیز ادامه داشته و تاکنون بارانی در این کلانشهر باریدن نگرفته است.
سراب نیلوفر کرمانشاه، یکی از مشهورترین جاذبههای طبیعی غرب کشور، پس از سالها برداشت بیرویه آب و خشکسالیهای پیدرپی، به طور کامل خشک شد. این دریاچه که زمانی مملو از گلهای نیلوفر آبی بود و مقصد اصلی گردشگران به شمار میآمد، اکنون تنها خاطرهای از زیباییهای طبیعی کرمانشاه باقی گذاشته است. کارشناسان محیط زیست هشدار میدهند که این وضعیت، نمونهای از بحران گسترده منابع آبی استان است و دیگر سرابها و رودخانهها نیز در خطر خشک شدن قرار دارند.
استاد پژوهشکده بینالمللی زلزله میگوید: از سال ۶۰ تاکنون مشکل نشت آب از اطراف مخزن سد پدیدار شد؛ بهنحویکه در سالهای با بارندگی معمول، حدود ۲۲۰ میلیون مترمکعب آب از چشمههای ۱۰ کیلومتری پاییندست سد خارج میشود و تنها ۱۷۰ میلیون مترمکعب آب باقیمانده ذخیرهشده در مخزن به سمت نیروگاه کلان و سد لتیان ارسال میشود.