روابط ایران و روسیه اگرچه در نگاه اول به عنوان یک همکاری استراتژیک معرفی میشود، اما تجربه تاریخی و شواهد موجود نشان میدهد که روسیه در مواقع حساس، همواره منافع اقتصادی و ژئوپلیتیک خود را در اولویت قرار داده است. وعدههای بزرگ این کشور در حوزه نفت، گاز و زیرساختهای حملونقل، بدون تضمینهای اجرائی مشخص، در نهایت به بیاعتمادی و نارضایتی از سوی ایران منجر شده است.
هر دو کشور ایران و روسیه با راهاندازی سیستم مالی خود میخواهند از تجارت و معاملاتشان در برابر محدودیتهای اعمال شده از سوی غرب محافظت کنند. این سیستم پرداخت جدید میتواند الهامبخش سایر کشورهایی باشد که به دنبال استقلال مالی بیشتر هستند یا تحت تأثیر تحریمها قرار گرفتهاند.
یک کارشناس حوزه انرژی گفت: روابط با روسیه در شرایط فعلی در بسیاری جهات به کشور کمک میکند، اما واقعیت این است که نمیتواند مشکل اساسی ما در زمینه تجهیز چاهها و صنایع نفت و گاز کشور حل کند.
روزنامه اینترنتی فراز نوشت: روسها از ایران خواستهاند که به FATF بپیوندد. براساس اطلاعات رسیده به خبرنگار «فراز»، روسیه در مذاکرات ماههای اخیر با ایران در مورد «توافق جامع راهبردی» خواستار پیوستن ایران به FATF شده است.
متن معاهده مشترک جامع راهبردی جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه که روز جمعه ۲۸ دیماه ۱۴۰۳ در آیینی در کرملین به امضای مسعود پزشکیان و ولادیمیر پوتین رؤسای جمهور دو کشور رسید، در قالب یک مقدمه و ۴۷ ماده منتشر شد.
مهاجرانی گفت: در سفر رئیس جمهور به کازان روسیه و در اجلاس بریکس با کشورهای عضو این پیمان گفتگو هایی انجام شد تا این مزیتها به وجود بیاید، هم در راستای استفاده از کریدور شمال-جنوب ایران و هم در راستای قرار گرفتن روسیه به عنوان یک بازار.
معاون نخستوزیر روسیه با بیان اینکه موضوع پیوستن ایران به عنوان ناظر به اتحادیه اقتصادی اوراسیا در دستور کار نشست هفته جاری سران این اتحادیه در سنپترزبورگ قرار دارد، گفت: ایران با عضویت ناظر بر این اتحادیه به بازار بزرگ ۱۹۰ میلیون نفری کشورهای عضو این اتحادیه دسترسی پیدا میکند.
نماینده سابق مجلس گفت: ما خیلی نباید به روسیه تکیه کنیم؛ اینها چندان صداقت ندارند. یعنی به نظر من از ایران به عنوان یک سپر استفاده میکند؛ سپر در مقابل آمریکا.
غلامرضا مصدق نوشت: در حال حاضر ما از دو مسیرِ ارمنستان و ترکیه با اروپا ارتباط زمینی داریم، با ایجاد این کریدور، ارتباط زمینی ما با اروپا به ترکیه منحصر خواهد شد. با توجه به روابط استراتژیک و عمیق آذربایجان و ترکیه، هر گاه با ترکیه روابطمان به هر دلیلی شکرآب شود، دو کشور مذکور بهراحتی ارتباط زمینی ما با اروپا را قطع میکنند.
اخیرا روابط نزدیک ایران و روسیه در کانون توجهها قرار گرفته است، دو بازیگری که به واسطه اهداف مشترک تعامل خود را بازتعریف و ائتلافی مشترک در برابر هژمونی غرب ایجاد کردهاند.
سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه ضمن اشاره به توافق تهران و مسکو بر شرایط امضای توافقنامه راهبردی جامع ایران و روسیه، اعلام کرد که این موافقتنامه در دیداری دوجانبه بین سران ۲ کشور امضا خواهد شد.
در شرایطی که گمانهزنیها در باب امضای توافق جامع راهبردی میان تهران و مسکو افزایش یافته است، گروهی از ناظران بر این باورند که جنگ در اوکراین و بحران در خاورمیانه دو بازیگر را به یکدیگر نزدیکتر کرده است. ذیل همین همکاری توافقهای نظامی میان تهران و مسکو و همچنین همصداییشان برای گسترش کریدور شمال و جنوب میتواند بستر را برای تعاملات بیشتر هموار سازد.
بسیاری براین باورند که رویارویی ایران و اسرائیل میتواند زمینه را برای نزدیکی بیشتر تهران و مسکو هموار سازد. به ادعای این گروه روسیه شاید در مسیر حمایت از ایران و افزایش بازداندگی این کشور گامهایی بردارد اما بعید است که به واسطه هراس از فعل و انفعال همسایگان عرب ایران، بازیگرانی همچون عربستان و امارات این گامها چندان برجسته باشد.
عضو هیات رئیسه اتاق مشترک بازرگانی ایران و روسیه گفت: در تجارت ایران و روسیه معامله با ارزهای دو کشور کموبیش برقرار است و اکنون بخشی از معاملات با روبل تسویهحساب میشود و بانک مرکزی ایران روبل خریداری میکند، همچنین قرار است در آینده بانک مرکزی روسیه نیز ریال را خریداری و نگهداری کند.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه در نشستی خبری در به اقدام روسیه در تایید کریدور رنگزور واکنش نشان داد: موضوع کریدورها این روزها بیش از هر زمان دیگری محل توجه و اهتمام است. باید به متن دقیق این اظهارات مراجعه کرد و تحلیل دقیق داشت. جمهوری اسلامی در پیشبرد دستور کار صلح بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان ادامه خواهد داد؛ این موضوع خواست تمام کشورهای منطقه است. ما از تقویت ساز و کار منطقهای مبتنی بر همکاری ۳+۳ برای حل مناقشات حمایت میکنیم.
احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در گفتگو با یکی از رسانههای داخل ایران گفته است که بالاتر از سیاهی رنگی نیست؛ ما به حزب الله و حماس موشک میدهیم چرا به روسیه موشک ندهیم. موشک و پهپاد به روسیه میدهیم، سویا و ذرت می گیریم.
در روزهای گذشته مقامات ایران و روسیه با یکدیگر دیدار داشتند و در این دیدار بر روند توسعه مناسبات ایران و روسیه تاکید و برای این مهم نیز تصمیماتی اخذ شد.