تاریخ انتشار: ۱۴:۳۱ - ۱۴ مهر ۱۴۰۰
ایران قطع ارتباط با گرجستان و دریای سیاه را برنخواهد تافت

معادلات جدید ژئوپلتیک در قفقاز

آن چه کاسه صبر تهران را لبریز کرد در مصاحبه الهام علی‌اف رییس جمهور آذربایجان با خبرگزاری دولتی آناتولی ترکیه رقم خورد. علی‌اف به انتقاد از تصمیم ایران برای رزمایش پرداخت و گفت چرا در ۳۰ سالی که این مناطق تحت اشغال ارمنستان بودند ایران ضرورتی برای برگزاری رزمایش نمی‌دید؟!

معادلات جدید ژئوپلتیک در قفقاز

اقتصاد ۲۴-ثباتی که با توافق‌نامه آتش‌بس ۱۰ نوامبر سال گذشته ما بین پاشینیان نخست‌وزیر ارمنستان و الهام علی‌اف رییس‌جمهور آذربایجان پس از جنگ ۴۴ روزه دو کشور بنظر می‌رسید در قفقاز جنوبی شکل گرفته شکننده‌تر از آن بود که با یک رزمایش و چند مصاحبه تلویزیونی متزلزل نشود.
نخست در شهریور گذشته جمهوری آذربایجان با میزبانی از یک رزمایش مشترک با حضور ارتش پاکستان و ارتش ترکیه که نام رزمایش سه برادر به آن داده بود موجب بروز نگرانی در ایروان، تهران و همچنین مسکو شد.

رزمایش سه برادر که از عرصه سرزمینی جمهوری آذربایجان پا را فراتر گذاشته بود و وارد دریای مازندران شده بود تا هم توافق‌نامه کشور‌های ساحلی خزر مبنی بر عدم امکان استفاده نظامی از این دریاچه توسط کشور‌های غیرساحلی را نقض می کرد و هم با به راه انداختن تبلیغات شدید در رسانه‌های آذربایجان مبنی بر حمایت اتمی پاکستان از آذربایجان در برابر ایران موجبات نگرانی تهران می‌شد.

همزمان با رزمایش سه برادر جمهوری آذربایجان همچنین اقدام به ایجاد پست مرزبانی و انسداد در جاده قاپان به گوریس ارمنستان در محدوده ۶ کیلومتری نمود که جاده وارد خاک آذربایجان می‌شود و در پی آن با متوقف کردن تریلی‌ها و کامیون‌های ایرانی شروع به دریافت عوارض ۱۳۰ دلاری عبور از خاک آذربایجان کرد.

مساله، اما به اینجا نیز ختم نشد و کار به بازداشت دو راننده ایرانی در حومه شوشا کشید که حامل بار به مقصد شهر استپاناکرت یا همان خان‌کندی مرکز جمهوری خودمختار قره‌باغ کوهستانی بودند و از دالان پیش‌بینی شده در قرارداد آتش‌بس ۱۰ نوامبر ۲۰۲۰ در لاچین عبور کرده بودند.

اما آن چه کاسه صبر تهران را لبریز کرد در مصاحبه الهام علی‌اف رییس جمهور آذربایجان با خبرگزاری دولتی آناتولی ترکیه رقم خورد. آنجا که علی‌اف به انتقاد از تصمیم ایران برای برگزاری رزمایش در مناطق نزدیک به مرز با جمهوری آذربایجان پرداخت و گفت چرا در ۳۰ سالی که این مناطق تحت اشغال ارمنستان بودند ایران ضرورتی برای برگزاری رزمایش نمی‌دید؟!

در پی این اظهارات الهام علی‌اف ارتش ایران تصمیم گرفت با گسیل گسترده نیرو به مرز ایران با ارمنستان و نخجوان نیرو‌های لشکر ۳۱ عاشورای سپاه تبریز را که از یک هفته قبل‌تر در آن منطقه حضور داشتند را تقویت کند و دست به برگزاری رزمایشی تحت عنوان فاتحان خیبر بزند.


بیشتر بخوانید: توافق تهران و ایروان برای تکمیل جاده ارمنستان


رزمایشی که هم نام آن درباره فتح خیبر و هم اظهارات حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران به هنگام دریافت استوارنامه علی علیزاده سفیر جدید جمهوری آذربایجان، درباره عدم تحمل حضور اطلاعاتی اسراییل در مرز‌های ایران و آذربایجان، آشکارا حکایت از موضع تهاجمی و پایان شکیبایی ایران درقبال رفتار سیاست خارجی آذربایجان داشت.

حال که رزمایش ایران به پایان رسیده؛ لیلا عبدالله اوا سخنگوی وزارت خارجه آذربایجان تاکید کرده که جای هیچگونه نگرانی از سوی ایران نیست و اسراییل هیچگونه حضوری در مرز ایران و آذربایجان ندارد؛ آرارات میرزویان وزیر خارجه ارمنستان نیز راهی تهران شده تا درباره همکاری‌ها دو کشور و موقعیت جدید در قفقاز جنوبی به رایزنی بپردازد، وزارت دفاع ترکیه از آغاز رزمایش مشترک آذربایجان و ترکیه از فردا سه‌شنبه خبر داده و وزارت دفاع آذربایجان نیز افزوده شدن گرجستان به این رزمایش را اعلام کرده است.

پیام رزمایش ایران چه بود و آیا به هدف خود رسید؟

محسن میلانی استاد روابط بین‌الملل در دانشگاه فلوریدای جنوبی می‌گوید همه چیز از تغییرات عمده ژئو استراتژیک در قفقاز جنوبی حکایت دارد.

هدف محور ترکیه-آذربایجان قطع رابطه جغرافیایی ایران و ارمنستان از طریق تسلط بر استان سیونیک ارمنستان است که موجب قطع دسترسی ایران به گرجستان و بندر باتومی در ساحل دریای سیاه خواهد شد و ایران را در تنگنای ژئواستراتژیک قرار خواهد داد. در نقطه مقابل ایران نیز تلاش می‌کند با تمام توان جلوی این اتفاق را با حمایت از تمامیت ارضی ارمنستان بگیرد.

محسن پاک‌آیین سفیر پیشین ایران در باکو، اما با این دیدگاه مخالف است. او با تقسیم بازیگران منطقه قفقاز به دوست و دشمن و قرار دادن سه کشور ارمنستان، آذربایجان و ترکیه در محور دوستان ایران می‌گوید پیام رزمایش ایران برای دوستانش پیام صلح و همکاری و امنیت دسته جمعی بود و برای دشمنان ایران این پیام که جمهوری اسلامی ایران دیگر حضور مخل امنیت آنان در قفقاز را نخواهد پذیرفت.

پاک آیین در توضیح دشمنان ایران در قفقاز می‌گوید: بازیگران بیرون از منطقه که با ایجاد تنش و بر هم زدن امنیت و ثبات منطقه به دنبال فروش سلاح و نیز حضور اطلاعاتی در قفقاز هستند دشمنان ایران هستند که در راس آن‌ها اسراییل قرار دارد.


بیشتر بخوانید: حق ایران در مطالبه اراضی تاریخی خود


پاک‌آیین تاکید می‌کند پیام این رزمایش در منطقه دریافت شده که مهم‌ترین نشانه آن موضع اخیر آقای علی‌اف درباره آمادگی برای همکاری و حرکت به سوی برقراری امنیت دسته جمعی است.

وارطان ووسکانیان استاد ایرانشناسی دانشگاه دولتی ایروان نیز می‌گوید: تغییر توازن ژئوپلتیک منطقه با حضور پر رنگ ترکیه و حضور بازیگران جدید همچون پاکستان موضع ایران را ضعیف ساخته و ایران از شرایط حدید احساس خطر می‌کند؛ بنابراین رزمایش‌هایی که ایران در روز‌های اخیر در اراضی مرزی با آذربایجان و نخجوان برگزار کرده چندین هدف دارد. هدف نخست طبعا نشان دادن آمادگی ایران برای حفظ تمامیت ارضی ارمنستان است که جواد ظریف وزیر خارجه سابق ایران نیز در سفر به ایروان با تاکید بر آن گفت که تمامیت ارضی ارمنستان خط قرمز ایران است.

هدف دیگر مقابله با بلند پروازی و ماجراجویی‌های محور آنکارا-باکو-اسلام آباد در قفقاز جنوبی است که در ماه‌های اخیر بنظر می‌رسد این محور اشغال استان سیونیک ارمنستان و ایجاد کریدور زنگزور را هدف گذاری کرده است.

کریدوری پان‌تورانیستی که با مخالفت ارمنستان، ایران و روسیه مواجه بوده و در حال حاضر کشمکش ژئوپلتیکی در منطقه حول آن شکل گرفته است.

به گفته آقای ووسکانیان هدف سوم ایران از رزمایش فاتحان خیبر نیز بازگشت به معادلات قفقاز جنوبی است چرا که از سال گذشته با تغییراتی که در معادلات قفقاز جنوبی بر اثر همکاری‌های پنهان روسیه و ترکیه پدید آمد ایران عملا از این معادلات بیرون مانده بود.

راه‌حل یک روزنامه ایران: ایجاد پایگاه نظامی ایران در ارمنستان

در همین حال روزنامه جوان چاپ تهران امروز در سرمقاله خود پیشنهاد ایجاد پایگاه نظامی از سوی ایران در استان سیونیک ارمنستان را مطرح کرده و آن را تنها راه حل مشکلات قفقاز جنوبی و موجب بازگشت ثبات به این منطقه دانسته است.

محسن پاک‌آیین دیپلمات بازنشسته و سفیر سابق ایران در باکو در این زمینه می‌گوید: تا جایی که من می‌دانم چنین چیزی در دستور کار دو کشور قرار ندارد و اساسا سیاست ایران در قفقاز اجتناب از هر گونه رفتار تحریک‌آمیز است. او ادامه می‌دهد: ما معتقدیم تنها راه حل مشکلات منطقه قفقاز جنوبی مذاکره و همکاری‌های چند جانبه است.
ما از توافق آتش‌بس نوامبر گذشته که به ابتکار مسکو شکل گرفت استقبال کردیم و رابطه نزدیکی با هر دو کشور داریم.

پاک‌آیین تاکید می‌کند: ما مدافع مکانیسم‌های صلح و امنیت دسته جمعی در منطقه هستیم و از پیشنهاد الهام علی‌اف درباره همکاری‌های ۳+۳ استقبال کردیم و از هر کاری برای ایجاد صلح پایدار بین ارمنستان و آذربایجان دریغ نمی‌کنیم.

در همین حال وارطان ووسکانیان معتقد است همکاری‌های امنیتی و ایجاد پایگاه نظامی ایران در استان سیونیک به نفع منافع ملی و مصالح امنیتی هر دو کشور است، اما از سوی دیگر ارمنستان در چارچوب پیمان امنیت جمعی جمهوری‌های سابق شوروی و نیز پیمان‌های دو جانبه با روسیه نیز قرار دارد؛ لذا انعقاد هرگونه پیمان الزام‌آور امنیتی و دفاعی باید با هماهنگی روسیه نیز باشد و اتفاقا شکل‌گیری یک بلوک امنیتی سه جانبه بین تهران-ایروان-مسکو هم به همکاری معطوف به مقابله با تکفیری‌هایی که به قفقاز منتقل شده‌اند کمک شایانی می‌کند و اهداف معطوف به مبارزه با تروریسم از سوی سه کشور را متحقق می‌کند و هم مانعی برای ماجراجویی‌های پان‌تورانیستی ترکیه فراهم می‌آورد که لازمه صلح و ثبات در منطقه است و متضمن مصالح هر سه کشور. ماجراجویی‌های پان‌تورانیستی که با هدف رسیدن ترکیه به دریای مازندران و آسیای مرکزی و ایجاد یک بلوک سیاسی-امنیتی با جمهوری‌های ترک‌زبان آسیای مرکزی و نیز جمهوری آذربایجان حول محور نژاد و زبان ترکی صورت می‌گیرد.

آقای ووسکانیان همچنین می‌گوید: شکست ارمنستان در جنگ ۴۴ روزه سال گذشته نشان داد که این کشور از نظر صنایع پدافندی، موشکی و پهپادی نیازمند بازسازی و بروز رسانی تکنولوژیکی خود است و این حوزه اتفاقا حوزه‌ای است که ایران دارای صنایع نظامی پیشرفته‌ای است و ارمنستان می‌تواند با همکاری با ایران ضعف‌های خود در این حوزه را با خرید‌های تسلیحاتی و تکنولوژیکی از ایران جبران کند.

سفر آرارات میرزویان به تهران

وارطان ووسکانیان سفر امروز وزیر خارجه ارمنستان به تهران را بسیار مهم ارزیابی می‌کند و می‌گوید با توجه به تحرکات آنکارا-باکو این سفر بسیار مهم است و دیپلماسی فعال ایران در منطقه به تامین منافع هر دو کشور ایران و ارمنستان کمک خواهد کرد.

اما محسن پاک‌آیین سفر وزیر خارجه ارمنستان به تهران را سفری عادی می‌داند که در چارچوب دیدار‌های معمول بین مقامات دو کشور صورت پذیرفته و هدف آن تحکیم و توسعه روابط دو جانبه و گسترش همکاری‌ها در زمینه تجارت، ترانزیت و انرژی است.
آقای پاک آیین تاکید می‌کند که سفر امروز وزیر خارجه ارمنستان به تهران و اساسا رابطه تهران-ارمنستان بر علیه هیچ کشور ثالثی نیست و هیچ کشور ثالثی نیز نباید خود را هدف این رابطه ببیند.

یورونیوز

ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

قیمت انواع دستگاه ماینر امروز + جدول

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت سکه و طلا امروز پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت انواع لپ تاپ ایسوس امروز + جدول

مونا کرمی همسر دوم سپند امیر سلیمانی کیست+ بیوگرافی

قیمت دلار و یورو امروز پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

دنا پلاس بهتر است یا تارا؟

قیمت خودرو‌های سایپا امروز پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

قیمت سکه پارسیان امروز پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ + جدول

معرفی جذاب‌ترین سریال‌های هانده ارچل، بازیگر ترکیه ای+ عکس

پای سیاست‌های انقباضی اقتصاد، بیخ گلوی بورس/ پیش بینی شاخص بورس در آینده

واریز حقوق بازنشستگان از شنبه ۲۲ اردیبهشت

معرفی بهترین کتاب های اقتصادی ایران

۳ بازیکن استقلال در آستانه تمدید قرارداد

بهترین دوربین‌های عکاسی جهان

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

مخترع برق کیست؟/ با ادیسون و تسلا آشنا شوید

۴ ماده غذایی ضروری برای مردان

مصرف این میوه‌ها لاغرتان می‌کند

سه ویتامین مخصوص کاهش وزن

افزایش طول عمر با این خوراکی‌ها

مقایسه قدرت نظامی ایران و اسرائیل

چرا واردات خودرو به نقطه بحرانی رسیده است؟/ نماینده مجلس: عدم‌ ترخیص خودروهای وارداتی نشان از نبود سیستم یکپارچه در دولت است

مهمان ویژه پرسپولیسی‌ها در تمرین امروز + عکس

فیلم/ تصویر پلنگ ایرانی در منطقه شاهو و کوسالان کردستان

فیلم/ آتش‌سوزی در فرودگاه لاهور پاکستان؛ پرواز حجاج به تعویق افتاد

شاهین صفر ارزان‌تر از دست‌دوم + جدول

روز شنبه به‌عنوان روز تعطیل تعیین شد

عکس/ کافه بیرانوند پلمب شد

مسابقه غیر قانونی بدنسازی در تهران با سود میلیاردی

پیشنهاد تراکتور به آقای گل پرسپولیسی‌ها

پیشنهادات عجیب علم الهدی برای ازدواج و افزایش جمعیت

فیلم/توضیحات رائفی‌پور درباره تهمت پولشویی و انتشار اسناد مالی و خصوصی مردم

آتیلا حجازی با این عکس اعلام جنگ کرد

نخستین تصاویر از گروگان‌گیری خشن در مقابل مجتمع تجاری پالادیوم تهران

فیلم/ ترامپ: اگر ارز دیجیتال دوست دارید به من رای دهید

فیلم/ تجمع معترضین به ورود زنان به ورزشگاه

فیلم/ جزییات کمال خرازی از خرابکاری اسراییل در اصفهان

فوت مادر باردار و فرزندش در تصادف با قطار در بهارستان تهران + عکس

جنیفر لوپز یک روحانی ایرانی در اینستاگرام را فالو کرد + عکس

لحظات دلهره‌آور گروگانگیری در مجتمع پالادیوم

فیلم/ بازگشت ۸ خدمه شناور حادثه دیده ایرانی در پاکستان به میهن

مرحله نهایی نخستین جشنواره مسابقات سراسری قرآن کریم ویژه کارکنان بانک سینا برگزار شد

برنامه‌های راهبردی بانک سینا با جدیت دنبال می‌شود

پرداخت طلب ستاره استقلال پیش از بازی با فولاد

واکنش به انتشار فایل صوتی منتسب به سیدمحمد خاتمی

فیلم/ ویدیوی تازه حمید معصومی‌نژاد

علاقه کاپیتان تیم ملی ایران به حضور در بوندسلیگا

فیلم/ شوخی ژوله با علی پروین و جملات قصار در رختکن

فیلم/ واکنش دور از انتظار مجری زن تلویزیون به اقامه نماز با امام جماعت خانم

گزینه جدید برای ریاست آکادمی استقلال

توافق مهم روسیه و ارمنستان

۳ بازیکن استقلال در آستانه تمدید قرارداد

نرخ جدید سود بین‌بانکی اعلام شد

دیدار جمعی از قاریان قرآن عازم حج تمتع با رهبر انقلاب

فیلم‌های سینمایی امروز و فردا تلویزیون

ماجرای تقسیم شدن استان تهران چیست؟

بازار رکودی طلا رنج شد

ارزیابی آمار‌های رئیسی درباره وضعیت اقتصاد ایران

لحظات خیره کننده از وسعت سیل در جنوب برزیل

بهترین رژیم غذایی برای کاهش چربی

روتین روزانه ایلان ماسک چگونه است؟

هفت میدان نفتی ایران به سرمایه‌گذار خارجی واگذار شده است

مونا کرمی همسر دوم سپند امیر سلیمانی کیست+ بیوگرافی

معرفی جذاب‌ترین سریال‌های هانده ارچل، بازیگر ترکیه ای+ عکس

اتوبوس‌های چینی با دلار چند تومانی وارد می‌شود؟