سرریز تقاضای مسکن از کلانشهرها به شهرهای کوچک و روستاها به دلیل جنگ/ رکود مسکن در سال ۱۴۰۵ هم ادامه دارد
اقتصاد۲۴- بازار مسکن در سال ۱۴۰۴ به خواب زمستانی خود ادامه داد و حتی دو عامل جنگ و خروج افغانها از کشور نیز نتوانست این بازار را تکان دهد. در زمان جنگ ۱۲ روزه، با توجه به اینکه یکی از بازارهایی که به شدت نسبت به تحولات سیاسی و امنیتی واکنش نشان داد، بازار مسکن است و از سوی دیگر مناطق شمال تهران بیشتر از سایر نقاط مورد هدف حملات اسرائیل قرار گرفت، پیشبینی میشد شاهد ریزش قیمت مسکن باشیم، اما این امر محقق نشد.
اتفاق دیگری که در سال گذشته پس از اتمام جنگ ۱۲ روزه رخ داد، شدت گرفتن اخراج اتباع افغانستانی از کشور بود. در آن مقطع برخی تحلیلگران معتقد بودند که این امر میتواند در قیمت مسکن موثر واقع شود، اما این عامل هم نتوانست بازار را تکان دهد چراکه اتباع افغانستانی در مناطق جنوبی تهران و آن هم در واحدهای کلنگی سکونت داشتند و اگر ادعای تغییرات قیمتی صحت داشته باشد، عمدتا مربوط به خانههای خاص، فرسوده و با نرخ اجاره پایین است که بازار هدف آنها نیز اقشار خاص و مهاجران بودهاند؛ بنابراین کاهش موضعی اجاره، به معنای رکود یا سقوط قیمتی نیست.
شروع مجدد حملات اسرائیل و آمریکا به ایران، گرچه مانند بازار سرمایه، رسما بازار مسکن را تعطیل نکرد، اما تجربه جنگ پیشین نشان میدهد معاملات بازار مسکن در شرایط جنگی، رونقی ندارد.
بیشتر بخوانید: واکنش بازار مسکن به جنگ ایران و آمریکا/ تعطیلی بازار معاملات مسکن تا چه زمانی ادامه مییابد؟
فرشید ایلاتی، کارشناس بازار مسکن درباره وضعیت این بازار در سالی که گذشت، به اقتصاد ۲۴ گفت: «پیشبینی این بود که بازار مسکن در سال ۱۴۰۴ وارد رونق شود و در خرداد ماه نشانههایی وجود داشت، اما وقوع جنگ ۱۲ روزه و اینکه ملک و مسکن بازاری است که سریع تحت تاثیر شرایط جنگی قرار میگیرد منجر به تداوم وضعیت رکود شد. همچنین شروع مجدد جنگ نیز نشان از این دارد که مسکن همچنان در وضعیت رکود ماندگار است.»
وی در پیشبینی خود از شرایط مسکن در سال ۱۴۰۵، بیان کرد: «باتوجه به اینکه پدافند غیرعامل در کلان شهرها عملکرد خوبی نداشته، موقعیتی برای شهرهای کوچک، میانی و حتی روستاها بهوجود آورده که اگر شرایط جنگ ادامه داشته باشد، بخشی از تقاضای مسکن به سمت آنها سرریز میشود.»
ایلاتی تاکید کرد: «قطعا رکود فعلی در سال ۱۴۰۵ ادامه پیدا میکند و از نظر قیمتی هم به صورت مقطعی در کلانشهرها کاهشی میشود و موجی از افزایش تقاضا برای ۶ ماه پیشرو در شهرهای کوچک و میانی ایجاد میشود.»
این کارشناس بازار مسکن درباره اثر جنگ و اخراج اتباع افغانستانی بر بازار، عنوان کرد: «یک سری موارد اثر هیجانی و بار روانی کوتاه مدت دارند و بصورت مقطعی ممکن است اثرگذار باشند. این دو مورد هم اثر مقطعی خود را گذاشتند ولی بازار باتوجه به شرایط جدید نقطه تعادل خود را پیدا میکند.»
وی ضمن بیان اینکه اخراج افغانها هم به عنوان نیروی کار و هم به دلیل سکونتشان در جنوب شهر تهران تاثیر مقطعی بر مسکن گذاشت، افزود: «در بلندمدت باتوجه به اینکه تجارب جنگ را داشتیم، میتوانیم بگوییم آثارش کوتاهمدت است و به صورت کلان نمیتواند در بازار مسکن اثر بگذارد.»
ایلاتی عامل اصلی در بحث مسکن را موضوع زمین دانست و گفت: «ما اگر برای زمین راهکاری نداشته باشیم، چه جنگ باشد و چه نباشد، اثرات قیمتی همچنان ادامهدار خواهد بود. در شرایط پایدار و عادی دلیل عمده قیمت مسکن، قیمت زمین است. تا زمانی که سیاستها و مدیریت زمین اصلاح نشود، وجود یا عدم وجود جنگ نمیتواند عامل تعیینکننده باشد.»
