تهرانشناسان و باستانشناسان اعتقاد دارند که نمیتوان دقیق گفت کدام گرمابه، اولین حمام تهران بوده است و در چه سالی نخستین حمام تهران ساخته شده/اگر بخش هزارانساله تهران را براساس کاوش باستانشناسان کنار بگذاریم، قطعا از هزار و سیصد سال پیش که تهران روستا محسوب میشد، در همان سالهای نخستین حمام وجود داشت.
در اینجا تصویری از مراسم رونمایی از جهیزیۀ اخترالدوله دختر ناصرالدین شاه را در روز عروسیاش با غلامعلی خان عزیزالسلطان (معروف به ملیجک) ملاحظه میکنید.
آغا محمدخان برابر نوروز ۱۱۶۴ خ. تهران را به پایتختی برگزید و در همین شهر تاجگذاری کرد. با گزینش این شهر به پایتختی روند گسترش کمّی و کیفی آن متحول شد و در مدّت ۲۲۰ سال جمعیّت آن از حدود ۱۵۰۰۰ نفر در سال ۱۱۶۴ خ. به بیش از ۷ میلیون نفر در سال ۱۳۸۴ رسید و وسعتش از حدود ۴٫۴ کیلومتر مربّع به بیش از ۷۳۰ کیلومتر مربّع افزایش یافت
احمدشاه هفتمین و آخرین شاه ایران از دودمان قاجار و پسر و جانشین محمدعلیشاه بود که از ۲۵ تیر ۱۲۸۸ تا ۹ آبان ۱۳۰۴ به عنوان شاه ایران سلطنت کرد. او پس از خلع پدرش و درحالیکه تنها ۱۳ سال داشت، به سلطنت رسید. احمدشاه پس از ۱۶ سال سلطنت، در آبان ۱۳۰۴ توسط مجلس شورای ملی از پادشاهی برکنار شد.
کشتى پرسپولیس، نخستین ناو جنگى ایران بود که توسط ناصرالدین شاه قاجار وارد ایران شد. شاه بمنظور توسعه نیروی دریایی، موفق به خرید این کشتی ۶۵۰ تنی مجهز به ۴ توپ کروپ از آلمان گردید!
در ادامه تصویری کمتر دیده شده از دکتر محمد مصدق را در کنار دایی اش، عبدالحسن میرزا فرمانفرما شاهزادهٔ قاجار و نخستوزیر ایران در دوران سلطنت احمدشاه قاجار و در اوایل دهه ۱۲۷۰ مشاهده میکنید. از راست: اول: دکتر محمد مصدق، دوم: مرتضی قلیخان، سوم: آقا میرزا آقای وکیل، چهارم: عبدالحسینمیرزا فرمانفرما، پنجم: سیدعبدالله انتظامالسلطنه، ششم: سهمالملک، هفتم: معاون لشکر
رضا عکاسباشی یکی از عکاسان دربار ناصرالدین شاه قاجار است که تصاویر ثبت شده او از دوران قبل از مشروطه اطلاعات جالبی از وضعیت اجتماعی ایران در آن دوران را به نمایش میگذارد/عکس زیر که در سال ۱۲۸۰ قمری (۱۲۴۲ شمسی) توسط این عکاس به گرفته شده مربوط به تعدادی از فرزندان اعیان و بزرگان دربار قاجار است. پالتوهای خز این نوجوانان به خوبی پایگاه اجتماعی آنها را به نمایش میگذارد.
در این تصویر دو سرباز مسلح با دوربین در نزدیکی کرمان دیده میشوند/ عکس از آرشیو سایکس است/ سایکس مستشار نظامی انگلستان در ایران بود که در سال ۱۸۹۴ برای راه اندازی کنسولگری این کشور به کرمان سفر کرد.
تصویری از یک نقاشی دوران قاجار را ملاحظه میکنید که مظفرالدین شاه را در دوران نوجوانی در کنار عزیز خان مکری سردار دوران قاجار به تصویر کشیده است. این نقاشی هماکنون در موزۀ لوور پاریس نگهداری میشود.
غلامعلی خان عزیزالسلطان (۱۲۵۷ خورشیدی در تهران - ۱۳۱۹ خورشیدی در تهران)، معروف به ملیجک و ملقب به عزیزالسلطان و بعدها هم سردار محترم/وی در کودکی دارای منصب امیر تومانی بود و همچنین مفتخر به دریافت شمشیر مرصع شد/او فرزند میرزا محمد خان گروسی ملیجک اول و برادرزاده امینه اقدس گروسی یکی از زنان سوگلی و از امینان دربار ناصرالدینشاه بود و راه ورود وی به دربار همین خویشاوندی با امینه اقدس بودهاست.
میرزا محمد علی خان صفاری ملقب به "امین دیوان"، بزرگترین فئودال لاهیجانی که در سال ۱۲۷۶ه. ق (۱۸۶۰ م) حکومت لاهیجان را به دست گرفتهبود/وی از نوادگان خاندان کیانی و صفاری عمرولیث صفاری از بنیانگذاران سلسله صفاریان (۲۴۷ ه. ق تا ۳۹۳ ه. ق) بود.
اندرونی ناصرالدین شاه برای خودش شهری بود؛ پر از خواجه و زن و کودک، از هر سن و سال و از هر قوم و قبیله. یکی از تفریحات این جماعت عکاسی بود و ژست گرفتن مقابل دوربین عکاس. به همین خاطر است که برخی از لحظات زندگی آنها هنوز بعد از گذشت بیش از صد سال پیش چشم ما هستند، با همۀ جزئیات تماشایی و عبرتآموزی که در آنهاست.