حمله آمریکا به قشم، پاسخ موشکی ایران در خلیج فارس و نشست محرمانه فرماندهان ارشد آمریکا و اسرائیل، نشانههای تازهای از نزدیک شدن تهران و واشنگتن به دور دیگری از رویارویی نظامی است. در حالی که نتانیاهو برای جلب موافقت ترامپ با حمله مشترک جدید به ایران تلاش میکند، نگاهها به دیدار سهجانبه سران آمریکا، روسیه و چین دوخته شده است؛ دیداری که میتواند بر سرنوشت جنگ و محاسبات نظامی واشنگتن اثر بگذارد.
افزایش تنشهای نظامی در خلیج فارس، از انفجار در قشم و حمله پهپادی به مواضع آمریکا در بحرین تا انتشار گزارش جنجالی درباره سدهای ایران، نگرانیها از ورود تهران و واشنگتن به مرحله تازهای از رویارویی را افزایش داده است؛ آن هم در شرایطی که همزمان با تقویت آرایش نظامی آمریکا، تلاشهای دیپلماتیک برای مهار بحران همچنان ادامه دارد.
استقرار سومین ناو هواپیمابر آمریکا در منطقه، نشست اضطراری کابینه امنیتی اسرائیل و حمله تازه به یک نفتکش در تنگه هرمز، زنگ خطر تشدید تنشها را به صدا درآورده است؛ تحولاتی که همزمان با رایزنیهای فشرده تهران در اسلامآباد و مسکو و هشدارهای تحریمی اروپا، خاورمیانه را در یکی از حساسترین مقاطع خود قرار داده است.
تازهترین تحولات و مواضع طرفین نشان میدهد که رویارویی ایران و آمریکا وارد مرحلهای از «تعلیق نظامی» شده است؛ وضعیتی که در آن واشنگتن میان تعویق حملات و تشدید محاصره اقتصادی در نوسان است و اسرائیل برای ازسرگیری عملیات نظامی فشار میآورد. همزمان شاهد افزایش تنشها در تنگه هرمز و بالا گرفتن اختلافات داخلی در تهران بر سر آینده پرونده هستهای و تفاهمهای منطقهای هستیم.
اختلاف بر سر تنگه هرمز، سرنوشت اورانیوم غنیشده و ادامه تحریمها، تلاشهای دیپلماتیک برای توافق میان تهران و واشنگتن را در وضعیت شکنندهای قرار داده است. در حالی که حملات گسترده نظامی متوقف شده، ادامه محاصره دریایی، تهدیدهای متقابل و افزایش ناامنی در خلیج فارس نشان میدهد بحران هنوز از نقطه خطر فاصله نگرفته است.
قطر دست از تلاش برای میانجیگری نکشیده و مدام در حال رایزنی با مقامات ایرانی و آمریکایی است. با این وجود نشانههای خطرناکی از تشدید فشار بر تهران دیده میشود. محاصره دریایی، تهدیدهای نظامی ترامپ، اختلاف بر سر پرونده هستهای و تنش در تنگه هرمز نشان میدهد واشنگتن هنوز از اهرم فشار دست نکشیده و آتشبس شکننده به فرصتی برای تحمیل شروط تازه به ایران تبدیل شده است.
قطریها سخت مشغول کار هستند و تحرکات دیپلماتیک برای مهار بحران ادامه دارد. با این حال در واشنگتن هنوز اجماعی درباره آینده ایران وجود ندارد. همزمان با فشار اسرائیل برای تداوم تقابل، ترامپ میان سه گزینه توافق، جنگ و فشار اقتصادی گرفتار شده و همین وضعیت، خاورمیانه را در یکی از حساسترین مقاطع خود قرار داده است.
تهدیدهای تازه ترامپ، ادامه برخوردهای نظامی محدود در منطقه و اصرار اسرائیل بر ناتمام ماندن مأموریت علیه ایران، چشمانداز پایان درگیری را مبهمتر و گمانه بازگشت به جنگ را محتملتر کرده است.
حملات تازه به قشم، گسترش محاصره اقتصادی ایران از دریا به مسیرهای زمینی و تهدیدهای نظامی متقابل، نشانههای روشنی از شکنندگی آتشبس میان تهران و واشنگتن است. همزمان، تلاشهای دیپلماتیک برای توافق ادامه دارد، با این حال به نظر میرسد که مذاکرات کنونی مانع بازگشت جنگ نخواهد بود.
سفر ناگهانی محسن رضایی به مسکو، هشدار کمسابقه روسیه و گزارشها درباره بررسی حمله مجدد به ایران، پیام روشنی دارد: آتشبس برقرار است، اما خطر جنگ همچنان در کمین منطقه است.
حمله آمریکا به قشم در میانه مذاکرات تهران و واشنگتن، بار دیگر احتمال بازگشت درگیری نظامی را جدی کرده است. آغاز انتخابات میاندورهای آمریکا نیز نگاهها را به تصمیم بعدی ترامپ و سرنوشت تلاشهای میانجیگرانه قطر دوخته است.
تهدیدهای تازه دونالد ترامپ، افزایش تحرکات نظامی آمریکا و هشدار درباره احتمال آغاز دور جدید حملات، در شرایطی مطرح میشود که مذاکرات تهران و واشنگتن با میانجیگری قطر و پاکستان همچنان ادامه دارد. اختلاف بر سر تنگه هرمز، محاصره دریایی و ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی، مسیر توافق را دشوار کرده و همزمان حوادث دریایی و تحرکات دیپلماتیک چین و روسیه از شکنندگی امنیت منطقه حکایت دارد.
همزمان با ادامه رایزنیهای فشرده در دوحه برای بازگشایی تنگه هرمز و رسیدن به تفاهمی برای پایان جنگ، تهران و واشنگتن پیامهای نظامی کمسابقهای ردوبدل میکنند. از واکنش ترامپ به دستور اخیر رهبری گرفته تا پافشاری تهران بر شروط خود. رسانههای اسرائیلی نیز در این بین احتمال حملات جدید علیه ایران را پررنگ میکنند.
از دستور رهبری برای پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی به هر تهدید احتمالی گرفته تا شروط تازه عراقچی و اختلافنظر در دولت ترامپ، نشانهها حاکی از آن است که مسیر دیپلماسی همچنان با موانع جدی روبهروست و علیرغم تلاشهای قطر، سایه یک رویارویی گستردهتر از منطقه کنار نرفته است.
نامهنگاری جیدی ونس با محسن رضایی، همزمان با گزارشها درباره آمادهسازی آمریکا برای حملهای تازه به ایران، ابهام درباره آینده جنگ را بیشتر کرده است. در حالی که میانجیهای منطقهای برای جلوگیری از تشدید درگیری تلاش میکنند، تحولات تنگه هرمز و بنبست سیاسی پس از انتخابات اسرائیل نشان میدهد مسیر مذاکره همچنان شکننده و خطر بازگشت به جنگ جدی است.
جنگ بیش از هر زمان دیگری به نقطه تصمیم نزدیک شده است. پیشنهاد تازه قطر، هشدارهای صریح ترامپ درباره ادامه درگیری، گزارشها از آمادگی نظامی آمریکا و بلاتکلیفی سیاسی در اسرائیل، همگی این گمانه را پررنگ کردهاند که منطقه وارد مرحلهای تازه از جنگ خواهد شد.
تهران میزبان مقامهای ارشد امنیتی و نظامی عربستان، پاکستان و ترکیه بود، نشستی که بدون توافق علنی پایان یافت. اختلاف بر سر شروط مذاکره و گزارشها درباره تحرکات نظامی آمریکا و اسرائیل نیز همچنان پابرجاست؛ نشانههایی که از کمتر شدن فرصت مهار بحران حکایت دارند.
سایه سنگین تهدیدهای ترامپ و آمادهباش پنتاگون در حالی منطقه را در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» نگه داشته که تلاشهای دیپلماتیک میانجیگران در تهران برای گرهگشایی از بنبست تنگه هرمز و شروط سختگیرانه طرفین ادامه دارد؛ شرایطی خطیر که هر لحظه میتواند به یک درگیری فراگیر تبدیل شود.
سایه سنگین تهدیدهای نظامی، از سناریوی تازه حملات به تأسیسات هستهای و انرژی گرفته تا آمادهباش ناوگان آمریکا در خلیج فارس، منطقه را در آستانه تنشی بیسابقه قرار داده است. در حالی که واشنگتن از احتمال دور تازهای از عملیات سخن میگوید و تلآویو پرونده ایران را به بقای خود گره زده، خطر بازگشت جنگ جدیتر از همیشه شده است.
با تشدید درگیریهای دریایی در خلیج فارس، ادامه محاصره نفتی ایران و انتشار گزارشهایی درباره طرح تازه حمله آمریکا و اسرائیل، نشانههای بازگشت به جنگ پررنگتر شده است. دونالد ترامپ از نبود مذاکره و وقوع قریبالوقوع یک اتفاق سخن میگوید و مقامهای ایرانی از تغییر دکترین دفاعی و گسترش دامنه پاسخها هشدار میدهند.