تاریخ انتشار: ۱۲:۵۴ - ۱۶ مهر ۱۴۰۳
اقتصاد۲۴ گزارش می‌دهد:

اقتصاد بازار چیست و چه مزایا و معایبی دارد؟

اقتصاد بازار آزاد رایج‌ترین مدل اقتصادی مورد قبول اغلب اقتصاددانان است که مزایای آن شامل افزایش کارایی، رشد پایدار اقتصادی و انگیزه برای نوآوری است. اما نقاط ضعف احتمالی آن شامل خطر ایجاد انحصارها، استثمار نیروی کار و نابرابری درآمد است.

اقتصاد بازار چیست و چه مزایا و معایبی دارد؟

اقتصاد۲۴- شیوا سپهری: اقتصاد بازار  یک سیستم اقتصادی است که در آن تولید  و قیمت کالاها و خدمات توسط عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. در اقتصاد بازار، تعاملات بین مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارها مشخص می‌کند که چه کالاها و خدماتی موجود باشند و به چه قیمتی عرضه ‌شوند.

اقتصاد بازار چگونه کار می‌کند؟

اقتصاد بازار به نیروهای عرضه و تقاضا تکیه می‌کند تا قیمت‌ها و مقدار عرضه مناسب برای بیشتر کالاها و خدمات را تعیین کنند. عرضه و تقاضا در اقتصاد بازار آزاد عامل اصلی تعیین کننده شرایط بازار است و دولت حق دخالت در اقتصاد برای قیمت‌گذاری یا حمایت از یک صنعت خاص را نخواهد داشت. در نتیجه کارآفرینانی که هرچه بیشتر قواعد بازار را رعایت می‌کنند امکان سود بیشتر و سرمایه‌گذاری‌های پرسودتر در آینده را خواهند داشت و کارآفرینان ناموفق مجبور به تغییر محصولات یا خارج شدن از بازار می‌شوند. طرفداران اقتصاد بازار اعتقاد دارند که بازار آزاد کارایی بیشتری نسبت به دیگر مدل‌های اقتصادی دارد و بیشتر نفع عام در آن رعایت می‌شود.

نظریه بازار چیست؟

پایه نظری اقتصاد بازار توسط اقتصاددانان کلاسیکی مانند آدام اسمیت، دیوید ریکاردو و ژان-باپتیست سه چیده شده است. این اقتصاددانان بازار آزاد، بر این باور بودند که «دست نامرئی بازار» انگیزه‌های سود و مشوق‌های بازار به‌طور کلی تصمیمات اقتصادی را به مسیرهای سازنده‌تر و کارآمدتر هدایت می‌کند تا برنامه‌ریزی دولتی اقتصاد. آن‌ها استدلال می‌کردند که دخالت دولت اغلب منجر به ناکارآمدی‌های اقتصادی می‌شود که در نهایت وضعیت کلی مردم را بدتر می‌کند.

اقتصادهای بازار مدرن 

امروزه اقتصاد هیچ کشوری بازار کاملاً آزاد یا بازار کاملاً برنامه ریزی شده نیست و اقتصاد کشورها در جایی از طیف میان این دو قرار دارد. بیشتر کشورهای توسعه‌یافته به لحاظ فنی اقتصادهای مختلط هستند و بازارهای آزاد را با مقداری دخالت دولت ترکیب می‌کنند و  با این وجود به عنوان اقتصادهای بازار شناخته می‌شوند، زیرا به نیروهای بازار اجازه می‌دهند بخش عمده‌ای از فعالیت‌ها را هدایت کنند و معمولاً تنها تا جایی مداخله دولت صورت  گیرد که برای ایجاد ثبات ضروری باشد.


بیشتر بخوانید: ۴ مفهوم اقتصادی که مردم عادی باید بدانند


اقتصادهای بازار ممکن است برخی از مداخلات دولت، مانند تثبیت قیمت، صدور مجوز، سهمیه‌بندی و یارانه‌های صنعتی را داشته باشند. رایج‌ترین شکل آن نیز، تولید کالاهای عمومی توسط دولت است که در انحصار دولت قرار می‌گیرد. اما به طور کلی، اقتصادهای بازار با تصمیم‌گیری اقتصادی غیرمتمرکز توسط خریداران و فروشندگان که به صورت روزانه معامله می‌کنند، شناخته می‌شوند.

به گزارش اقتصاد۲۴ اقتصادهای بازار با داشتن بازارهای کاربردی برای کنترل شرکتی نیز شناخته می‌شوند که اجازه انتقال و سازمان‌دهی مجدد ابزارهای تولید اقتصادی بین کارآفرینان را فراهم می‌کند.

اگرچه اقتصاد بازار به وضوح سیستمی مدرن است، بحث‌های زیادی در مورد میزان مداخله دولت که برای عملکرد بهینه اقتصادی لازم است، همچنان در بین اقتصاددانان وجود دارد.

بیشتر اقتصاددانان معتقدند که اقتصاد بازار آزاد، موفق‌ترین مدل در ایجاد ثروت، رشد اقتصادی و افزایش استانداردهای زندگی برای یک کشور است. با این حال، آن‌ها در مورد دامنه، مقیاس و نقش‌های خاصی که دولت باید برای فراهم کردن چارچوب قانونی و نهادی لازم ایفا کند، اختلاف نظر دارند.

کشورهای دارای اقتصاد بازار 

بیشتر کشورها عمدتاً از قواعد بازار آزاد پیروی می‌کنند. با این حال، باید توجه داشت که این اقتصادها همچنان تا حدی تحت تأثیر سیاست‌های دولت هستند. مثلاً قوانینی برای تعیین حداقل دستمزد، یارانه برای صنایع یا بخش‌های خاص و سیاست‌هایی که تولید و فروش برخی محصولات و خدمات را به دلیل خطرات احتمالی برای مصرف‌کنندگان ممنوع می‌کنند، در کشورهایی با اقتصاد بازار آزاد مشاهده می‌شود.  در میان برخی از بزرگترین اقتصادهای جهان، کشورهای زیر عمدتاً دارای اقتصاد بازار هستند:

- ایالات متحده 

- ژاپن 

- آلمان 

- بریتانیا 

- کانادا 

- ایتالیا 

- برزیل 

- استرالیا 

- مکزیک 

- اسپانیا 

اقتصاد مختلط چیست؟ 

بیشتر کشورهایی که دارای اقتصاد بازار آزاد شناخته می‌شود، در واقع اقتصادهایی مختلط هستند. به این معنی که قانون عرضه و تقاضا محرک اصلی اقتصاد در این کشورها است. تعاملات بین مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان تعیین می‌کند که چه کالاها و خدماتی ارائه شود و چه قیمتی برای آن‌ها تعیین شود.

با این حال، بیشتر کشورها وجود یک مرجع مرکزی را می‌پذیرند که برای جلوگیری از سوءاستفاده، اصلاح بی‌عدالتی‌ها یا ارائه خدمات ضروری اما غیرسودآور وارد عمل ‌شود. بدون دخالت دولت، هیچ قوانین ایمنی برای کارگران، قوانین حمایت از مصرف‌کنندگان، تدابیر امداد اضطراری، مراقبت‌های پزشکی یارانه‌ای یا سیستم‌های حمل و نقل عمومی وجود نخواهد داشت.

تفاوت بین اقتصاد دولتی و اقتصاد بازار چیست؟ 

در مدل اقتصاد دولتی، دولت کنترل تولید، توزیع و قیمت‌ها را در دست دارد. تمام تصمیمات اقتصادی از طریق یک برنامه مرکزی به‌ویژه در مورد نحوه تخصیص منابع برای تحقق اهداف جمعی اتخاذ می‌شود. اما در اقتصاد بازار، عرضه و تقاضا تصمیمات اقتصادی مانند تخصیص منابع را تعیین می‌کند. رقابت اصل تعیین کننده در اقتصاد بازار است. اقتصادهای دولتی بر ثبات از طریق کنترل دولتی تمرکز دارند که اغلب منجر به ناکارآمدی می‌شود. اقتصادهای بازار بر انتخاب فردی، کارایی و نوآوری تأکید دارند.

آیا سرمایه‌داری و اقتصاد بازار یک چیز هستند؟ 

سرمایه‌داری و اقتصاد بازار هر دو برای توصیف سیستمی به‌کار می‌روند که در آن قانون عرضه و تقاضا(نه یک دولت مرکزی) تولید و قیمت کالاها و خدمات را تعیین می‌کند. سرمایه‌داری به‌عنوان یک فلسفه سیاسی معتقد است که تولید باید در دست بخش خصوصی باقی بماند و توسط انگیزه کسب سود خصوصی هدایت شود.

آیا اقتصاد بازار خوب است یا بد؟ 

بیشتر اقتصاددانان معتقدند که سیستم اقتصاد بازار بهترین کارآمدی را در ارائه کیفیت زندگی بالا برای اکثر شهروندان دارد. مزایای آن شامل افزایش کارایی، رشد پایدار اقتصادی و انگیزه برای نوآوری است. اما نقاط ضعف احتمالی آن شامل خطر ایجاد انحصارات، استثمار نیروی کار و نابرابری درآمد است.

اقتصاد بازار چیست و چه مزایا و معایبی دارد؟

نتیجه‌گیری 

اقتصاد بازار توسط قانون عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. با این حال، بیشتر اقتصادهای مدرن به‌طور دقیق می‌توانند اقتصادهای مختلط نامیده شوند، به این معنی که دولت در صورت لزوم برای رفع مشکلات یا اصلاح بی‌عدالتی‌ها مداخله می‌کند. مشکل اصلی، برای اقتصاددانان و تمام شهروندان، تعریف میزان مداخله دولت است که مورد نیاز است.

ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت انواع دستگاه ماینر امروز + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت انواع لپ تاپ ایسوس امروز + جدول

قیمت سکه و طلا امروز پنجشنبه ۱۱ بهمن ۱۴۰۳ + جدول

عکس/ لاشه هواپیما سقوط کرده آمریکا در رودخانه پودماک

عکس/ استایل متفاوت هایده ۴۸ سال پیش در شهر کاظمین

عکس/ نمایی از هتل رامسر و اقامتگاه‌های تفریحی ۸۷ سال پیش

عکس/ شهرام شب پره و ابی ۴۸ سال پیش روی پل عابر سیدخندان

عکس/ قاب صمیمی محمدرضا گلزار و مهناز افشار در پشت صحنه فیلم آتش بس

عکس/ تیپ و چهره جذاب فرانک و سوجان در یک مراسم

عکس/ حال و هوای جشن سده در کرمان

عکس/ جولان بنز‌های کلاسیک ۷۳ سال پیش در خیابان انقلاب

عکس/ نمایی از ساخت متروی مفتح ۳۸ سال پیش

عکس/ هوای پایتخت در وضعیت قرمز

عکس/ حال و هوای مسافرخانۀ همت در شهر قائمشهر ۸۷ سال پیش

عکس/ قاب ماندگار از منوچهر وثوق ۷۶ سال پیش در کنار پدرش

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

عکس/ژست جذاب لیلا بلوکات در یک ایونت خصوصی

تصویر جالب از مجید مظفری با یک گریم متفاوت

حرکت منفعل فرزین در کنترل قیمت دلار تا کجا پیش می‌رود؟/ آقای رئیس کل، اعتباری برای بانک مرکزی باقی نگذاشته است

سده جشن روشنی و خرد

تشکیل کمیته ویژه برای بررسی علت خودکشی دانشجویان پزشکی

فیلم/ ابراز علاقه مرضیه برومند به رضا بابک

عکس/رئیس جمهور سوریه و امیر قطر از کوه قصیون در دمشق پایتخت سوریه

پیش‌بینی اکونومیست از محتوای طرح توافق پیشنهادی دونالد ترامپ به ایران

رکود مسکن تا کی ادامه دارد؟

مصاحبه طوفانی مدیرعامل استقلال خوزستان علیه هلدینگ خلیج فارس

عکس/ اولین واکنش علیرضا دبیر به حمله تند علی دایی به او

تبریک پادشاه و ولی‌عهد سعودی به جولانی

ژوائو از پرسپولیس جدا شد

مبلغ یارانه نقدی در بهمن ۱۴۰۳ تغییر کرد؟

کارشناسی داوری پنالتی‌های استقلال در بازی امروز

فیلم/صدا و سیما رسانه‌ای قابل اعتماد به روایت تصویر

شهادت محمد ضیف رسما تایید شد

عکس/حضور رئیس مجلس بر مزار آیت الله سید روح الله خاتمی، پدر سیدمحمد خاتمی

کشف کشتارگاه اسب و الاغ در اسلامشهر +عکس

سلوان مومیکا عامل هتک حرمت به قرآن کشته شد

دولت از واردات خودرو ۱۲۸ هزار میلیارد تومان درآمد دارد

سهراب بختیاری‌زاده: باشگاه بخواهد با من همکاری نکند، با افتخار می‌روم

ترامپ بدنبال بازگشایی سفارت آمریکا در ایران است

باید با کمک اکوسیستم استارتاپی، صنایع عسلویه را شاداب کرد

هواشناسی استان تهران اطلاعیه داد

جدول لیگ برتر در پایان مسابقه امروز

ماجرای تلخ و دردناک یک قتل ناموسی در شوشتر

استقلال بدون موسیمانه برنده شد

مبلغ سنگین برای وسوسه مربی ایتالیایی

فیلم/حرکات عجیب و خطرناک دختر موتورسوار

مسکو: سکوت بایدن درباره ترور پوتین نشانه‌ گناهکار بودن اوست

تغییر فرمول محاسبه حقوق بازنشستگان رسما تایید شد/ جزییات

فلسطین: اسرایی که اسرائیل روند تحویل آنها را به حالت تعلیق در آورده بود، عصر امروز آزاد خواهند شد

آتش‌نشانی واشنگتن: تمامی ۶۷ سرنشین هواپیمای آمریکایی کشته شدند

ادعای خبرنگار ترکیه‌ای درباره مهاجم جدید پرسپولیس

آیا نوشیدن آب گازدار می‌تواند به کاهش وزن کمک کند؟

کشف اجساد ۳۰ قربانی سانحه هوایی در آمریکا

سریال خانه کوچک دوباره ساخته می‌شود

نظر قاطع آیت الله جوادی آملی درباره رعایت کردن حجاب

کرسنت دلار‌های گمشده بابک زنجانی را پیدا کرد

راز قتل آتشین مرد جوان در پارک چیتگر فاش شد

مجازات رانندگی بدون گواهینامه مشخص شد + جزئیات

عکس/ مراسم عروسی عین الله باقرزاده ۵۴ سال پیش

جدیدترین قیمت گوشی شیائومی امروز پنجشنبه ۱۱ بهمن+ جدول

عکس/ هوای پایتخت در وضعیت قرمز

این گیاه جایگزین قرص‌های ویتامین شد

افزایش ایمنی بدن با این ویتامین‌های معجزه آسا

نتایج آزمون وکالت مرکز وکلای قوه‌قضائیه اعلام شد

فیلم/ اظهارات تند علی دایی درخصوص علیرضا دبیر

عکس/ مینی اسکارف گل گلی بهاره رهنما در اینستاگرام حسابی سوژه شد