تاریخ انتشار: ۱۴:۱۷ - ۱۲ مرداد ۱۳۹۹
استقراض غیرمستقیم از بانک مرکزی

رشد 326 درصدی بدهی دولت به بانک مرکزی در 7 سال اخیر

بدهی دولت به بانک مرکزی در پایان خرداد ماه پس از کسر تنخواه بودجه ۹۹، مالیات ۹۸۰۰ میلیارد تومانی بودجه ۹۷ و ۱۰ هزار و ۵۸۰ میلیارد تومان اسناد به تعهد دولت، در مجموع به ۵۶ هزار و ۶۰ میلیارد تومان می‌رسد که نسبت به سال ۹۱ معادل ۳۲۶ درصد افزایش داشته است.

رشد 326 درصدی بدهی دولت به بانک مرکزی در 7 سال اخیر

اقتصاد۲۴ - بررسی وضعیت بدهی دولت به بانک مرکزی در سال‌های ۹۱ تا خرداد ماه ۹۹ نشان می‌دهد که این بدهی از رقم ۱۳ هزار و ۱۶۱ میلیارد تومان به ۹۶ هزار و ۹۷۰ میلیارد تومان رسیده است.

اما در این رشد ارقام بدهی دولت به بانک مرکزی چند نکته باید مورد توجه قرار گیرد که در صورت لحاظ کردن این نکات میزان رشد واقعی بدهی دولت تغییر می‌کند.

از مجموع کل بدهی دولت به بانک مرکزی، ۱۰ هزار و ۵۷۰ میلیارد تومان از این رقم اسناد به تعهد بوده است. طبق تعریف بانک مرکزی «اسناد به تعهد دولت، اسنادی است که بابت مطالبات بانک مرکزی از دولت از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی به وثیقه جواهرات ملی تعهد شده و به موجب ماده ۸ قانون پولی و بانکی کشور (مصوب سال ۱۳۵۱) به عنوان پشتوانه اسکناس‌های منتشره منظور شده است. بخشی دیگر از اسناد به تعهد دولت مربوط به سفته‌هایی است که از سوی بانک مرکزی و به نیابت از دولت جمهوری اسلامی ایران به عنوان سهمیه دولت نزد صندوق بین‌المللی پول به امانت گذارده می‌شود.» بنابراین این ۱۰ هزار و ۵۷۰ میلیارد تومان صرف هزینه‌های دولت و هزینه‌های بودجه‌ای نشده است.

همچنین در چارچوب قانون بودجه سال ۹۷ دولت ۳۴ هزار میلیارد تومان از بدهی خود به بانک‌ها را با بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی تهاتر کرد. پیگیری ما نشان می‌دهد در سال ۹۸ هم حدود ۳ هزار میلیارد تومان از بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی با بدهی دولت به بانک‌ها تهاتر شده است. با این اقدام ۳۷ هزار میلیارد تومان از بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی به حساب بدهی دولت به بانک مرکزی منظور شد.

* مالیات ۹۸۰۰ میلیارد تومانی بانک مرکزی

در قالب قانون بودجه ۹۷ بانک مرکزی بابت مابه‌التفاوت نرخ خرید و فروش ارز و تغییر نرخ ارز از حدود ۳۷۰۰ تومان به ۴۲۰۰ تومان، موظف به پرداخت ۹۸۰۰ میلیارد تومان مالیات به دولت شد. این تصمیم باوجود مخالفت بانک مرکزی به تصویب نهایی رسید و در سال ۹۷ بانک مرکزی ۹۸۰۰ میلیارد تومان به حساب دولت واریز کرد. اما بانک مرکزی در پایان سال ۹۷ این رقم را به عنوان بدهی دولت به بانک مرکزی در حساب خود درج کرده است. درواقع این رقم، رقم اختلافی بین دولت و بانک مرکزی است.

طبق قانون محاسبات عمومی دولت می‌تواند هر سال ۳ درصد از کل بودجه عمومی را در قالب تنخواه از بانک مرکزی دریافت و تا پایان سال تسویه کند و در مواقع خاص این تنخواه تا ۶ درصد کل بودجه قابل افزایش است. در سه ماهه اول امسال هم بدهی دولت به بانک مرکزی به خاطر تنخواه بودجه معادل ۲۰ هزار و ۵۴۰ میلیارد تومان افزایش یافته است. با توجه به اینکه دولت موظف است تا پایان سال کل تنخواه را تسویه کند، در ارزیابی‌ها مورد استناد قرار نمی‌گیرد؛ بنابراین در صورتی که این مورد بالا را از میزان بدهی دولت به بانک مرکزی کسر کنیم، کل بدهی دولت به بانک مرکزی به عدد ۱۹ هزار و ۶۰ میلیارد تومان می‌رسد که نسبت به پایان سال ۹۱ حدود ۵۹۰۰ تومان افزایش نشان می‌دهد.

اما در بررسی رفتار دولت یازدهم و دوازدهم مشاهده می‌شود که دولت برای تامین منابع در موارد متعددی متوسل به بانک‌ها شده است. در این موارد به طور مشخص دولت به سراغ بانک‌های دولتی می‌رفت. به همین دلیل بانک‌ها هم برای جبران قرضی که دولت داده‌اند، از بانک مرکزی اضافه برداشت می‌کردند.

اینکه چقدر از بدهی دولت به بانک‌ها ناشی در این قالب شکل گرفته است، مشخص نیست، اما اگر این رابطه و حالت را در نظر بگیریم، درواقع دولت در سال‌های ۹۲ تا ۹۷ به طور غیرمستقیم از بانک مرکزی استقراض کرده است و تسویه بخشی از بدهی دولت به بانک‌ها به روش تهاتر که موجب انتقال بخشی از بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی به حساب بدهی دولت به بانک مرکزی شده است را نباید از حساب بدهی دولت به بانک مرکزی حذف کرد.

با پذیرش این گزاره، باید بدهی ایجاد شده دولت از محل تهاتر بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی را به حساب رشد واقعی بدهی دولت به بانک مرکزی منظور کرد. در این چارچوب، بدهی واقعی دولت به بانک مرکزی در سطح ۵۶ هزار و ۶۰ میلیارد تومان قرار دارد که با این حساب بدهی دولت به بانک مرکزی در طول ۷ سال گذشته ۳۲۶ درصد افزایش یافته است.
 

* ارقام به میلیارد تومان

دوره بدهی دولت درصد رشد
1391 13،161 40.2+
1392 15،830 20.3+
1393 18،380 16+
1394 24،410 33+
1395 27،380 12.2+
1396 26،900 14.3-
1397 73،120 171.8+
1398 76،430 4.5+
1399 96،970 26.9+
کسر می‌شود: پرداخت سهم دولت در صندوق‌ بین‌المللی پول 10،570  
کسر می‌شود: رشد بدهی دولت ناشی از تهاتر بدهی دولت و بانک‌ها به بانک مرکزی در سال 97 و 98 37،000   
کسر می‌شود: مالیات پرداختی بانک مرکزی به دولت در سال 97 9800  
کسر می‌شود:‌ تنخواه بودجه سال 99 20،540  
میزان بدهی دولت بدون احتساب کسری‌ها 19،060  
بدهی دولت به بانک مرکزی با احتساب بدهی‌های تهاتر شده 56،060  
منبع: فارس
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
خواندنی ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

جزئیات اخذ مالیات از خریداران سکه در سال ۹۸

تکذیب شایعه پیوستن رونالدو به بارسلونا

معاون اسبق وزارت صنعت: فرصت سوزی نکنیم!

روسیه: تلاش آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران غیرسازنده است

کشف ۱۲ میلیارد لوازم خانگی قاچاق در مرکز تهران

پرونده فرودگاه قدیم، غار نمکدان و پلاژ بانوان قشم روی میز دادستان

ابراهیم حاتمی‌ کیا صفحه‌ای در توییتر ندارد

کرونا محدودیت‌ها را تا پایان مرداد تمدید کرد

پیش فروش واکسن کرونا با نرخ ۱۲۰ دلاری

خانه‌های مسکن مهر هم میلیاردی شد

مسجد جامع اصفهان ، از باشکوهترین مساجد جهان

آخرین آمار فوتی‌ها و مبتلایان به کرونا در کشور امروز پنجشنبه ۲۳ مرداد ۹۹

اینفوگرافی/ دستورالعمل بهداشتی محرم در ایام کرونا

«هم‌گناه» بر قله رضایت مخاطبان

فیلم/ بهانه جدید مجری شبکه خبر برای نزدن ماسک!

آئودی RS7 اسپرت بک با تیونینگ Nebulus معرفی شد + عکس

آخرین آمار جهانی بیماری کرونا امروز پنجشنبه ۲۳ مرداد ۹۹

فیلم/ شوخی علیخانی با شکم شرکت کننده عصر جدید

کاهش نسبی قیمت‌خودرو در بازار

روزانه ۱۱ میلیون ماسک در کشور تولید می‌شود

ایراد شورای نگهبان به طرح مالیات‌ بر خانه‌های خالی مجلس

ساخت ۲۰۰ هزار خانه برای کارگران کلید خورد

توقف ۱۵۰ هزار خودرو ناقص در پارکینگ خودروسازان

تصویب نصفه و نیمه حق مسکن کارگران؛ وزیر کار تذکر گرفت

بنگاه‌های صندوق بازنشستگی بورسی می‌شوند

تکلیف «موزه دورهمی» مشخص شد

آخرین قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت طلا امروز پنجشنبه ۲۳ مرداد ۹۹ + جدول

سامانه جامع تجارت درگاه صدور کارت بازرگانی؟!

ادعای سنتکام درباره توقیف یک نفت کش از سوی ایران

برگزاری مرحله دوم انتخابات مجلس در فضای باز

تلاش مافیای تولید خودرو‌های قدیمی/ پراید به ۱۴۰ میلیون تومان می‌رسد؟/ نقش دلالان یا فرافکنی سازمان دولتی در گرانی خودرو!

فروشندگان سهام عدالت تاخیر در تسویه حساب را گزارش دهند

کاهش تعداد پیامک‌های ورودی به اپراتور‌های همراه

استراحت دلار در کانال جدید/سکه از اونس سیگنال گرفت

تهرانی‌ها در صدر دریافت بیمه بیکاری کرونا

آخوندی: آنها که در انتخابات ۹۸ پیروزی مُفت نصیبشان شد دنبال افزایش مشارکت نیستند

سرمربی جدید سپاهان مشخص شد