منصور غیبی، کارشناس حوزه مسکن، گفت: «اجارهداری حرفهای زمانی شکل میگیرد که هم بازگشت سرمایه برای سرمایهگذار تضمین شود و هم محدودیتهای دستوری در بازار اجاره، انگیزه ورود سرمایهگذار را از بین نبرد.»
بررسی بازار مسکن تهران نشان میدهد مبلغ ودیعه آپارتمان در محلههای شرق و غرب تهران از ۵۰۰ میلیون تومان شروع میشود و تا مرز چهار میلیارد هم بالا میرود.
در نبود آمار رسمی از بازار مسکن، تصویر روشنی از وضعیت بازار اجاره هم وجود ندارد. داوود بیگینژاد نایبرئیس اتحادیه مشاوران املاک درباره وضعیت بازار اجاره میگوید تمدید قراردادها التهاب بازار اجاره را کاهش داده و نقلوانتقال در این بازار را کمتر کرده است.
در شرایطی که تورم و هزینههای زندگی روزبهروز افزایش مییابد، حتی مجرد ماندن نیز دیگر تصمیمی کمهزینه نیست و تأمین مخارج یک زندگی مستقل برای بسیاری از جوانان دشوار شده است.
بازار اجاره مسکن شرایط خاصی را سپری میکند؛ از یک سو اجاره بها نسبت به مرداد پارسال فقط ۳۱ درصد رشد کرده و از طرف دیگر بین ۵۰ تا ۷۰ درصد درآمد خانوارهای مستأجر را به خود اختصاص میدهد؛ آماری که نشان میدهد ظرفیت بازار اجاره تکمیل شده است.
بررسی فایلهای اجاره در تهران نشان میدهد هزینه معادل اجاره ماهانه از حدود ۲۲ میلیون تومان برای یک واحد ۵۰ متری تا ۲۵۵ میلیون تومان برای یک آپارتمان نوساز ۱۶۰ متری متغیر است.
با بودجه کمتر از دو میلیون تومان میتوان در شمال ویلا اجاره کرد، اما برای استفاده از امکاناتی مانند استخر و جکوزی باید حداقل پنج میلیون تومان به بالا هزینه کرد و این عدد برای ویلاهای خاص به ۸۰ میلیون تومان میرسد
سقف ۲۵ درصدی افزایش اجاره قرار بود هزینه ماندن مستأجران را کنترل کند، اما در حاشیه بازار رسمی، مسیرهای تازهای برای افزایش بهای سکونت شکل گرفته است؛ از تخلیه مستأجر قدیمی و انعقاد قرارداد با فرد جدید تا دریافت پول خارج از قرارداد، بازی با رهن و اجاره و عرضه خانههای نیمهمبله با قیمت بالاتر.
گزارشهای میدانی از ناکامی سقفگذاری اجارهبها حکایت دارند؛ مرکز پژوهشهای مجلس نیز ضعف قانون در تضمین تمدید قراردادها و نظارت فعال را عامل ناکامی آن در حمایت مؤثر از مستأجران دانسته است.
مستاجران برای اجاره آپارتمان میان متراژ در دو منطقه شش و هفت تهران، به طور متوسط باید دو میلیارد تومان پولپیش و کرایه ماهانه ۲۱ میلیون تومانی بپردازند
بازار اجاره مسکن هر روز با یک آگهی عجیبتر از روز قبل خبرساز میشود. این بار تصویری از یک اتاق ۱۰ متری که با عنوان «مناسب آقای مجرد» برای اجاره آگهی شده، که در فضای مجازی دستبهدست میشود.
با وجود کاهش تورم اجارهبها، پژوهشگر مسکن میگوید هزینههای سنگین اجاره همچنان توان مالی خانوارها را تحت فشار قرار داده و سیاستهای حمایتی باید جدیتر اجرا شود.
نایبرئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران گفت: دستوری شدن فرآیند تعیین سقف اجارهبها، عملاً توافقات میان مردم را تحتالشعاع قرار داده و موجب شده آنگونه که شایسته است نتوان به متقاضیان خدمات ارائه کرد.
نایب رئیس اتحادیه مشاوران املاک با انتقاد از سیاستهای دولت در بازار اجاره مسکن، این اقدامات را ناکارآمد دانست و خواستار بازنگری در شیوه حمایت از مستأجران شد.