در پی تشدید بحران مسکن در اوکراین همزمان با جنگ و افزایش شمار آوارگان، سیاستگذاران این کشور با ترکیبی از یارانههای اجاره، مشوقهای مالیاتی و الزام به ثبت رسمی قراردادها تلاش کردهاند بازار اجاره را از وضعیت بیثبات خارج کرده و فشار فزاینده بر خانوارهای مستاجر را مهار کنند.
در ادامه روند افزایش قیمت مسکن در پایتخت، آگهیهای غیرمعمول اجارهخانه بار دیگر توجه کاربران فضای مجازی را جلب کرده است. اینبار یک «اتاق ۸ متری در پشتبام» در یکی از مناطق تهران با شرایطی عجیب برای اجاره آگهی شده است.
بازار اجاره در آستانه فصل جابهجاییها به نقطه انفجار رسیده و وامهای کماثر، تورم افسارگسیخته و رشد سرسامآور اجارهبها، مستاجران را میان اتاقهای چندمتری، حاشیهنشینی و سقوط طبقاتی گرفتار کرده است.
بررسی آگهیهای منتشرشده در پلتفرمهای مسکن نشان میدهد که اتاقهای ۴ تا ۱۵ متری، خانههای اشتراکی و آگهیهای «همخانه» بیش از گذشته در حال گسترش هستند؛ فضاهایی که اغلب با امکانات حداقلی، سرویس و آشپزخانه مشترک و حتی بدون برخورداری از کیفیت اولیه سکونت، به بازار عرضه میشوند.
وقتی یک خانواده به دلیل اجاره بالا از تهران خارج میشود، مسئله فقط تغییر محل سکونت نیست. مهاجرت به شهرهای اطراف معمولاً آغاز مجموعهای از مشکلات تازه است.
بررسی فایلهای منتشر شده نشان میدهد که در برخی مناطق تهران، اتاقهایی با متراژ تنها ۴ تا ۱۵ مترمربع با مبالغی بین ۲ تا ۱۶ میلیون تومان اجاره ماهانه و تا ۱۰۰ میلیون تومان ودیعه عرضه شدهاند.
وزیر راه و شهرسازی از ارسال پیشنهاد تمدید خودکار یکساله قراردادهای اجاره با سقف افزایش حداکثر ۲۵ درصدی به سران قوا خبر داد و گفت با توجه به شرایط فعلی بازار مسکن، دولت در تلاش است این مصوبه در روزهای آینده ابلاغ شود.
رییس کمیسیون عمران اتاق بازرگانی تهران گفت: وزارت راه و شهرسازی سه عدد و سه گزینه برای تعیین سقف اجاره بها دارد. در این پیشنهاد آنطور که وزارت راه و شهرسازی اعلام میکند تمام جوانب و نرخ تورم را در نظر گرفته است برای سال جاری حداقل ۲۵ درصد و حداکثر ۳۳ درصد پیشنهاد شده است.
داود بیگینژاد، نایبرئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران، با اشاره به اینکه بازار مسکن در شرایط رکود تورمی به سر میبرد، گفت: «افزایش قیمت در این بازار را شاهد هستیم، اما هنوز در مقایسه با سایر بازارها، این بازار با رشد جهشی مواجه نشده است.»
طبق ابلاغیه جدید اتحادیه مشاوران املاک تهران، تمام قراردادهای اجاره مسکن و واحدهای صنفی به دلیل شرایط اضطراری، به صورت خودکار به مدت ۲ ماه تمدید شدند.
مهدوی با ارائه آماری از مطالعات موجود، روند تغییر سهم هزینه مسکن می گوید طبق مطالعات سال ۱۴۰۴، در شهرهای بزرگ و مراکز استانها، بین ۵۰ تا ۷۰ درصد درآمد خانوار صرف اجاره میشود، در حالی که در شهرهای کوچک این رقم بین ۲۰ تا ۵۰ درصد است.
بررسی وضعیت بازار نشان میدهد بخش خرید و فروش ملک در تهران با رکودی بیسابقه روبهرو است. عضو هیئتمدیره اتحادیه مشاوران املاک تهران، دراینباره گفته قیمتهایی که در پلتفرمها اعلام میشود، صرفا نرخهای پیشنهادی فروشندگان است، اما عملا معاملاتی صورت نمیگیرد.