اقتصاد۲۴- بازار مسکن در ماههای اخیر یکی از بیسابقهترین و شدیدترین جهشهای قیمتی را تجربه کرد. به طوریکهطبق برآوردهای غیررسمی «بررسی اولیه روی پلتفرمهای دیوار و شیپور نشان میدهد قیمتها در برخی موارد تا ۱۰۰ درصد افزایش داشته است. حجم معاملات نشان میدهد خرید مسکن ۴۰ درصد کاهش داشته است.»
این درحالیست که رشد چشمگیر قیمتها در سه تا چهار ماه گذشته اتفاق افتاده و جهش ناگهانی و یکبارهای که قدرت خرید بخش مصرفی و دهکهای پایین و متوسط جامعه را بهطور کامل ناپدید کرده است.
در حالی که برخی کارشناسان این گرانی افسارگسیخته را به نوسانات ارزی و تنشهای منطقهای گره میزنند، تحلیلگران دیگر معتقدند این بازار دچار یک «کلاهبرداری ساختاری» و حباب ناشی از هجوم سرمایههای سرگردان شده است که بهزودی ترک خواهد خورد.
مجید گودرزی، کارشناس ارشد بازار مسکن در گفتوگو با اقتصاد۲۴، درباره علت گرانی بازار مسکن و چشمانداز آینده آن به تشریح دلایل رکود تورمی و سرنوشت سرمایههای قفلشده در این بخش پرداخت.
گودرزی ضمن تشریح علت گرانی مسکن اظهار داشت: واقعیت این است که جهش اخیر قیمتها، صرفاً ناشی از هجوم سرمایههای سرگردان به سمت بازار مسکن بود که تقاضای کاذب ایجاد کرد. اما با باز شدن افقهای جدید در سایر بازارهای موازی و رونق تجارت، این سرمایهها بهزودی از بازار مسکن تخلیه خواهند شد.
بیشتر بخوانید: عقب ماندگی دلار از بازارهای موازی/ توافق سوئیس چیزی را ارزان نمیکند؛ فقط حباب خودرو و مسکن تخلیه میشود
او ادامه داد: افزایش قیمت مسکن هیچ ارتباط معناداری با جنگ، تحریم، محاصره اقتصادی یا کمبود عرضه زمین ندارد. متاسفانه ما در حوزه مسکن با «مشکلات عمدی» و ساختاری مواجه هستیم.
این تحلیلگر حوزه مسکن در پاسخ به این پرسش که با اخبار توافق میان ایران و آمریکا آیا قیمت مسکن کاهش مییابد، گفت: با توجه به اینکه به واسطه کاهش تهدیدها، باب تجارت خارجی، سرمایهگذاریها و تولید داخلی رونق خواهد گرفت، این سرمایههای کلان به سمت بازارهای جذابتر حرکت میکنند که قاعدتاً یکی از اصلیترین آنها بازار بورس خواهد بود. بورس مدتها درجا زده و راکد بود، اما اکنون شاهد ارزنده شدن و افزایش نقدشوندگی در این بازار هستیم.
گودرزی در بخش دیگر سخنانش به نابودی تقاضای مصرفی در بخش مسکن اشاره کرد و تصریح کرد: در حال حاضر، بازار مسکن در وضعیت رکود تورمی مطلق به سر میبرد. بخش مصرفی مسکن به شدت آسیب دیده و خرید خانه کاملاً از دسترس مردم خارج شده است؛ بنابراین دیگر نمیتوان انتظار افزایش بیشتر قیمتها را داشت. این گرانیها هیچ ارتباطی به ارزش ذاتی و ارزندگی مسکن ندارد.
به گفته این کارشناس بازار مسکن؛ متاسفانه مصالح ساختمانی تولید داخل را با قیمتهای جهانی و دلار محاسبه میکنند که این یک خطای بزرگ است. مصالح ما کاملاً بومی و داخلی است، اما محاسبه دلاری آن، صنعت ساختمان کشور را با رکود، قفلشدگی و فشارهای ناشی از گرانی مواجه کرده و باعث بروز نارضایتی گسترده شده است.
وی با اشاره به رسوب سرمایه در بخش مسکن خاطرنشان کرد: در حال حاضر حدود ۴۰ درصد از سرمایههای کشور در بخش مسکن رسوب کرده و منجمد شده است. این در حالی است که در کشورهای پیشرفته، حجم سرمایهگذاری در بخش مسکن حداکثر حدود ۱۰ درصد است. جذابیت کاذب و قیمتگذاریهای خودسرانه در این بازار باعث هدررفت شدید سرمایههای ملی شده، در حالی که این منابع باید به سمت بخشهای مولد اقتصادی هدایت میشدند.
او با اشاره قیمت گذاری ناصواب در بازار مسکن بیان کرد: سرمایهگذاران باید بدانند که بازار مسکن دیگر نقدشوندگی ندارد و سرمایهها در این بازار گیر افتادهاند. هیچ رابطهای بین قیمت روز و ارزش واقعی مسکن وجود ندارد و وضعیت فعلی، شدیداً ناشی از قیمتگذاریهای ناصواب، خودسرانه و رها شدن بازار توسط دولت است. معمولاً دولتها قبول نمیکنند سرمایههایی که اقتصاد به شدت به آنها نیاز دارد در بخش مسکن منجمد شود؛ بنابراین برای عرضه مسکن با قیمت واقعی، با این حباب قیمتی مقابله خواهند کرد.