اقتصاد۲۴- در هفته گذشته بازار جهانی نفت تحت تاثیر مستقیم اخبار مربوط به توافق اولیه میان ایران و آمریکا برای پایان دادن به تنشهای منطقهای و بازگشایی تدریجی تنگه هرمز قرار داشت. همین موضوع باعث شد بخش عمده ریسک ژئوپلیتیکی که طی ماههای گذشته به قیمت نفت اضافه شده بود، از بازار خارج شود و قیمتها با افتی قابل توجه مواجه شوند. گرچه نگرانیها درباره نحوه اجرای توافق، آینده مذاکرات هستهای و سرعت بازگشت صادرات نفت منطقه همچنان پابرجاست، اما روند کلی بازار در طول هفته نزولی بود و نفت برنت از محدوده ۸۷ دلاری ابتدای هفته به کانال ۸۰ دلاری در پایان هفته عقب نشست.
بازار نفت هفته را با یکی از سنگینترین افتهای خود در ماههای اخیر آغاز کرد. قیمت نفت برنت با کاهش ۴ دلار و ۱۴ سنتی معادل ۴.۴۷ درصد به ۸۳ دلار و ۱۹ سنت در هر بشکه رسید. نفت وستتگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افت ۵.۶۳ درصدی در سطح ۸۰ دلار و ۱۰ سنت معامله شد.
عامل اصلی این ریزش، اعلام دستیابی ایران و آمریکا به یک توافق اولیه برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز بود. اظهارات دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، درباره بازگشایی بدون محدودیت تنگه هرمز و پایان محاصره دریایی بنادر ایران، انتظارات بازار درباره بازگشت بخش بزرگی از عرضه نفت جهان را تقویت کرد.
سرمایهگذاران همچنین به گزارشهایی توجه داشتند که از احتمال بازگشت تدریجی جریان نفت از این گذرگاه استراتژیک خبر میداد. از آنجا که پیش از بحران حدود ۲۰ درصد نفت و گاز طبیعی مایع جهان از تنگه هرمز عبور میکرد، هرگونه نشانه از عادی شدن شرایط به معنای کاهش نگرانیهای عرضه و فشار نزولی بر قیمتها بود.
روند نزولی بازار در روز سهشنبه نیز ادامه یافت. نفت برنت با ۴۱ سنت کاهش به ۸۲ دلار و ۷۶ سنت رسید و نفت آمریکا نیز با افت ۳۵ سنتی در سطح ۸۰ دلار و ۴۰ سنت معامله شد.
در این روز معاملهگران تلاش میکردند جزئیات بیشتری از توافق اولیه ایران و آمریکا به دست آورند. گرچه هنوز متن کامل تفاهمنامه منتشر نشده بود، اما انتظار برای بازگشت تدریجی صادرات نفت از طریق تنگه هرمز همچنان فشار فروش را در بازار حفظ کرد.
علاوه بر عوامل ژئوپلیتیکی، برخی دادههای بنیادی نیز به افت قیمتها کمک کردند. کاهش واردات نفت خام چین به پایینترین سطح هشت سال اخیر و پیشبینی کاهش خرید نفت عربستان توسط پالایشگاههای چینی، چشمانداز تقاضای جهانی را تضعیف کرد. تحلیلگران مورگان استنلی نیز اعلام کردند که بازگشت بخشی از تولید منطقه طی ماههای آینده محتمل است و این مسئله میتواند بازار را به سمت مازاد عرضه سوق دهد.
در معاملات چهارشنبه، سرعت افت قیمتها کاهش یافت. نفت برنت با افت ۵ سنتی به ۷۸ دلار و ۹۱ سنت رسید و نفت آمریکا نیز تنها یک سنت کاهش یافت و در سطح ۷۶ دلار و ۴ سنت قرار گرفت.
در این مرحله بخش عمده واکنش اولیه بازار به توافق ایران و آمریکا در قیمتها منعکس شده بود. با این حال، سرمایهگذاران نسبت به سرعت بازگشت کامل نفتکشها به تنگه هرمز و امکان احیای کامل تولید و پالایش در منطقه تردید داشتند.
بیشتر بخوانید:قیمت نفت ۸ درصد سقوط کرد / نفت به کدام سمت میرود؟
از سوی دیگر، دادههای منتشرشده از آمریکا نشان داد ذخایر نفت خام این کشور بیش از انتظار کاهش یافته است. همچنین افت ۹.۱ درصدی ظرفیت پالایش نفت خام چین به پایینترین سطح نزدیک چهار سال اخیر، نشانه دیگری از ضعف سمت تقاضا محسوب میشد. مجموعه این عوامل موجب شد بازار همچنان در مسیر نزولی باقی بماند، هرچند شدت افت نسبت به روزهای قبل کاهش یافت.
در روز پنجشنبه نفت برنت در محدوده ۷۸ دلار در هر بشکه نوسان و روند نزولی خود را حفظ کرد. نفت از سطوح بالای ۹۰ دلاری هفتههای گذشته فاصله گرفته و وارد پایینترین محدوده قیمتی چند ماه اخیر شده است.
روز پنج شنبه، رئیس جمهوری ایران و رئیس جمهوری آمریکا در فاصله زمانی کوتاهی متن یادداشت تفاهمنامه میان ایران و آمریکا را به صورت دیجیتال و غیرحضوری امضا کردند و مفاد تفاهمنامه نیز منتشر شد. همین موضوع فشار نزولی به بازار وارد کرد.
معاملهگران بر این باور هستند که با باز شدن تنگه هرمز پس از امضای تفاهمنامه و بازگشت تدریجی عرضه منطقه، بازار نفت در ماههای آینده با فشار بیشتری از سمت عرضه مواجه خواهد شد.
قیمت نفت در معاملات جمعه بار دیگر کاهش یافت. نفت برنت با افت ۲۲ سنتی به ۷۹ دلار و ۶۳ سنت رسید و نفت وستتگزاس اینترمدیت نیز با کاهش ۲۷ سنتی در سطح ۷۶ دلار و ۳۳ سنت معامله شد.
علت اصلی افت قیمتها، انتشار گزارشهایی درباره عبور نخستین نفتکشها از تنگه هرمز پس از توافق موقت ایران و آمریکا بود. عبور چند نفتکش حامل میلیونها بشکه نفت خام، این تصور را در بازار تقویت کرد که روند عادیسازی صادرات منطقه آغاز شده است.
همچنین تحلیلگران برآورد کردند که بیش از ۸۵ میلیون بشکه نفت محبوسشده در خاورمیانه میتواند به تدریج وارد بازارهای جهانی شود. لغو احتمالی تحریمهای نفتی ایران نیز چشمانداز افزایش عرضه را پررنگتر کرد و فشار بیشتری بر قیمتها وارد کرد.
در آخرین روز هفته، بازار شاهد اصلاحی جزئی بود. نفت برنت با رشد ۷۲ سنتی معادل ۰.۹ درصد به ۸۰ دلار و ۵۷ سنت رسید و نفت آمریکا نیز با افزایش ۹۴ سنتی به ۷۷ دلار و ۵۴ سنت رسید.
این افزایش عمدتا ناشی از نگرانیهای جدید درباره نحوه مدیریت عبور کشتیها از تنگه هرمز بود. گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه شناورها برای عبور از این مسیر باید هماهنگیهای ویژهای با نیروهای ایرانی انجام دهند. این موضوع احتمال اختلال در روند عادیسازی کامل کشتیرانی را مطرح کرد.
با وجود این افزایش روزانه، نفت برنت در مجموع هفته حدود ۸ درصد افت را ثبت کرد که نشاندهنده کاهش قابل توجه نگرانیهای عرضه در پی توافق ایران و آمریکا بود. در همین حال، برخی بانکهای بینالمللی از جمله سیتی و کامرسبانک پیشبینیهای خود از قیمت نفت را کاهش داده و احتمال حرکت بازار به سمت مازاد عرضه در ماههای آینده را مطرح کردند.
بازار نفت در هفته گذشته به طور کامل تحت تاثیر تحولات سیاسی و دیپلماتیک پیرامون ایران، آمریکا و تنگه هرمز قرار داشت. اعلام توافق اولیه میان تهران و واشینگتن، امیدها به بازگشت تدریجی صادرات نفت منطقه و کاهش ریسک اختلال در عرضه جهانی را افزایش داد و موجب سقوط قیمتها به پایینترین سطوح چند ماه اخیر شد. گرچه در روزهای پایانی هفته نگرانیهایی درباره نحوه اجرای توافق و بازگشایی کامل تنگه هرمز از افت بیشتر قیمتها جلوگیری کرد، اما روند کلی بازار همچنان نزولی ارزیابی میشود.