اقتصاد۲۴- مسعود پزشکیان، رئیس جمهور در سیوسومین همایش سیاستهای پولی و بانکی که در سالن همایشهای بانک مرکزی و با حضور وزیر امور اقتصاد و دارایی برگزار شد، گفت: تصور اینکه همچنان طی سالهای آینده با نرخ تورم بالای ۵۰ یا ۶۰ درصد مواجه باشیم، برای من غیرقابل قبول است.
رئیسجمهوری با بیان اینکه تمام دغدغه ما در دولت، عدالت و عمل به کتاب است، گفت: این تصور برای من که بهعنوان یک انسان در این کشور زندگی میکنم، خیلی سخت است که ما پنج یا شش سال همچنان در تورمهای ۴۰.۵۰ یا ۶۰ درصدی باقی بمانیم؛ اینجا جمع شدید تا راهی پیدا کنید. امکان ندارد راهی برای برونرفت از این وضعیت وجود نداشته باشد. نه فقط یک راه بلکه صدها راه وجود دارد که میتوان از این بنبست خارج شد.
پزشکیان با طرح این پرسش که چرا باید در چنین وضعیتی قرار بگیریم، گفت: چرا مردم ما هرروز از خواب بیدار شوند و با این وضعیت مواجه شوند که قدرت خریدشان کاهش پیدا کرده باشد؟ شما و ما سیاستگذار و تامینکننده امنیت اعتباری مردم هستیم. پول مردم را میگیریم، اما وقتی میخواهیم به خودشان برگردانیم، آن ارزش را ندارد. چه کردهایم که به اینجا رسیدهایم و چه باید بکنیم که این وضعیت تکرار نشود؟
وی افزود: این موضوعی است که شما در سمینارها و مجموعههای تخصصی باید برای آن راهحل پیدا کنید. چیزی که واضح است و منِ غیرکارشناس به آن نگاه میکنم و بدیهی میبینم، عدم تناسب میان منابع و مصارف است. ما بدون آنکه متوجه شویم و شاید متوجه شویم، همچنان دولت، سیستم و ساختار اداری خود را بزرگتر میکنیم.
رئیسجمهوری ادامه داد: کافی است به میزان مصرفی گاز، برق و انرژی نگاه کنید. هر وقت به آن فکر میکنم، نمیدانم چرا این کار را انجام میدهیم. قانون مینویسیم و به تمام روستاها گاز و برق میرسانیم. شاید اگر یکی از این دو (گاز و برق) را میبردیم کافی بود؛ حالا اشکال ندارد که این اتفاق افتاده هرچند که همین هم اشکال دارد. اکنون میزان گاز، ذخایر و منابعی که در اختیار داریم با توقعی که ایجاد کردهایم همخوانی ندارد. بین منابع و مصارف ما تناسب وجود ندارد. رشد بدون نگاه به تناسب به معنای نارضایتی، بیعدالتی و برهم خوردن قاعده و نظم است که با آن مواجهایم.
بیشتر بخوانید:آخرین وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا در سوئیس / بقائی: آمریکا به تعهدات عمل نکرد
پزشکیان تصریح کرد: ما گاز نداریم، اما توسعه را به همه روستاها گسترش میدهیم. وقتی گازکشی انجام شد، مردم زندگی خود را بر پایه آن تنظیم میکنند، اما فردا همان گاز را قطع میکنیم، چون گازی برای عرضه نداریم. چه کسی به ما گفته که وقتی چنین چیزی را نداریم، باید توسعه بدهیم. این مشکلی است که دولت با آن مواجه است. ما تلاش میکنیم این روند را اصلاح کنیم و توسعه را با منابع موجود هماهنگ سازیم.
وی با طرح این پرسش که چه کسی گفته باید این همه توسعه دانشگاهی ایجاد کنیم؟ افزود: زمانی که رئیس دانشگاه بودم در یک جلسه دوره آموزشی در تایلند، رئیس دانشکده از ما پرسید چرا این همه دانشگاه تأسیس کردهاید؟ ما با افتخار گفتیم دانشگاههای زیادی داریم. او گفت اقتصاد چهار سوال اساسی دارد؛ چه چیزی تولید کنیم، چه مقدار تولید کنیم، با چه کیفیتی تولید کنیم و برای چه کسی تولید کنیم؟
پزشکیان ادامه داد: ما دانشگاه ایجاد کردیم، اما به استادان پول درستی نمیدهیم و بهخوبی تجهیز نمیکنیم؛ نمیتوان با این شرایط بهرهوری ایجاد کرد. در این وضعیت علم را با مهارت منتقل نمیکنیم. افرادی را بهعنوان استاد استخدام میکنیم که نباید آن فرد استاد شود، چون اصلا نمیتواند آموزش دهد و بعد دانشجویانی که تربیت میکنیم، بهرهوری، کارایی و کیفیت پایین دارد؛ همچنان هم این وضعیت را ادامه میدهیم. بدیهی است که نباید این کار را انجام میدادیم.
وی اضافه کرد: تهران را بزرگ کردهایم و شهرهای اطراف آن نیز مدام در حال گسترش هستند. چه کسی به این توسعهها منابع داده است که الان گرفتار آب، خدمات شهری آن هستیم. نتیجه توسعهای که تناسبی با منابع و مصارف ندارد، نابودی است؛ همچنان هم گسترش میدهیم.
رئیسجمهوری در ادامه گفت: اینکه پول را چگونه جمعآوری کنیم، به چه تکنولوژی، در کجا و با چه کیفیتی بدهیم، همه در حوزه مسئولیت شما و ما قرار دارد. من پزشک بودم. بعد از بازگشت از وزارتخانه، گفتند که بانکها وام میدهند. به بانک مراجعه کردم و پرسیدم وام میدهید؟ گفتند چقدر میخواهی؟ همینجوری مثلا گفتم ۱۰۰ میلیون تومان. گفتند برو مدارک را بیار و وام میدهیم. گفتم من نمیخواهم مطب بزنم و فلان دستگاه را بخرم. گفت که مهم نیست، فقط بنویس، ما مدارکش را درست میکنیم و وام را میدهیم؛ یعنی چه؟ گفتم من باید برای کاری که نمیخواهم انجام دهم پول بگیرم؟ آیا میتوانم این پول را برگردانم؟ گفت مشکلی نیست، همه همینطور پول گرفتهاند؛ چه کسی باید این وضعیت را کنترل کند؟ غیر از شما و ما؟
وی با طرح این پرسش که چرا مردم طلا و دلار میخرند؟ گفت: علت این است که اگر مردم پول را در بانک بگذارند، ارزش پولش بعد از ۶ ماه یا یکسال دیگر پایین میآید. اینها واقعیات تلخی است.
پزشکیان افزود: در خیلی از کشورها افراد وام میگیرند تا فلان دستگاه را برای تولید وارد کنند، اما در کشور ما بعضا پول را گرفته، اما دستگاهی نمیخرد و پول را هم برمیدارد. بعد از آن ما تازه باید دنبال آن فرد بگیریم تا پول را برگرداند. چقدر هم از این پولها برنگشته است. در شهر ما و استانها مختلف، خیلیها، پول گرفته، اما برنگرداندهاند.
رئیسجمهوری تاکید کرد: ما در دولت تلاش میکنیم هزینههای خود را کنترل کنیم. یکی از عوامل تورم و بسیاری از مشکلات ما همین مسائل است. در دولت تلاش میکنیم تا جایی که ممکن است خودمان را کنترل کنیم تا بیخود دولت گسترش پیدا نکند البته مشکل اینجاست که آدمهای تکنیکال، علمی تکنیکال و باورمند نداریم یا خیلی کم داریم.
وی یادآور شد: من قبل از اینکه در دولت بروم و دولت تشکیل شود، در سازمان برنامه و بودجه با معاونان و مسئولان جلسه گذاشتم و گفتم بودجه عملکردی بنویسید و پرداختها براساس عملکرد باشد یعنی اگر کار کردم پول داده شود و اگر کاری انجام نشد پولی داده نشود؛ قرآن میفرماید: «فمن یعمل مثقال ذرة خیراً یره و من یعمل مثقال ذرة شراً یره». اگر کسی به اندازه ذرهای کار خوب انجام دهد، پاداش میگیرد و اگر کار بد انجام دهد، نتیجه آن را خواهد دید.
پزشکیان اظهار کرد: اکنون در سیستم پرداختی کشور، چه کار کنی و چه کار نکنی، حقوق خود را دریافت میکنی. آیا این درست، علمی و کارشناسی است؟ من اگر کار کردم باید متناسب با عملکردم پول دریافت کنم و اگر کارم اثربخش بود، باید پول بیشتری بگیرم، اما اگر فقط به محل کار بروم، هزینه ایجاد کنم، چراغ روشن کنم، از سیستم سرمایش و گرمایش استفاده کنم، بنزین مصرف کنم و صرفا رفتوآمد داشته باشم، چرا باید همان میزان دریافتی را داشته باشم؟ این نوع مدیریت ما اشکال دارد و تا زمانی که آن را اصلاح نکنیم، مشکلات برطرف نخواهد شد.
رئیسجمهوری افزود: از سوی دیگر، مکانیزمهای تخصیص منابع به کارشناسی و نگاه شما بازمیگردد. امروز صحبت از بازسازی و اصلاح نگاههاست. باید تصمیم بگیریم که آیا میخواهیم سرمایهگذاری خود را صرف توسعه فولاد و ذوبآهن کنیم یا به سمت فناوریهای نوین، صنایع پیشرفته، علوم جدید و فناوریهای روز حرکت کنیم. در هر حوزهای که سرمایهگذاری کنیم، همان را به دست خواهیم آورد. اگر روی دانش، دانایی، خلاقیت و علم سرمایهگذاری کنیم، حاصل آن نیز دانش و خلاقیت خواهد بود.
بیشتر بخوانید:ویدیوی تهدیدآمیز یک مداح به ترور پزشکیان
پزشکیان گفت: افتخار میکنیم که بیشترین کارخانههای سیمان و فولاد یا واحدهای مونتاژی داریم، اما باید توجه کنیم که زمین، مغز، استعداد و ظرفیت انسانی ما میتواند در عرصههای بسیار پیشرفتهتر به کار گرفته شود. در بهترین حالت، اگر مسیر فعلی را ادامه دهیم، ممکن است در مونتاژ خودرو، تولید فولاد یا سیمان خلاق شویم چرا نباید در هوش مصنوعی و فنارویهای نوین خلاق باشیم؟ هر مسیری را که فکر و انتخاب کنیم، مردم و جامعه را نیز به همان سمت هدایت خواهیم کرد. اگر توسعه فولاد را در اولویت قرار دهیم، نیروهای متخصص آن حوزه را تربیت خواهیم کرد بنابراین باید میان اهداف توسعهای، نیروی انسانی مورد نیاز، آموزش و سرمایهگذاری تناسب وجود داشته باشد.
وی خطاب به حاضران اظهار کرد: از شما استادان، دانشمندان و خبرگان خواهش میکنم برای برونرفت از وضعیت فعلی، راهکارهای مشخص ارائه دهید. باید به جمعبندی برسیم و به یک زبان و نگاه مشترک دست پیدا کنیم. سلایق، دیدگاهها و جهتگیریهای مختلفی وجود دارد، اما برای خروج از این روند، نیازمند دستورالعملهای روشن و نسخههای مشخص هستیم تا بتوانیم کشور را از این وضعیت نجات دهیم.
رئیسجمهوری همچنین با تاکید بر اینکه جنگ به نفع هیچکس نیست، افزود: ادامه جنگ هم به نفع هیچ گروهی نیست. براساس تمامی تحقیقاتی که در دنیا انجام شده، هر جنگی باعث سقوط در رشد و توسعه در اقتصاد و جامعه است و فقر و بیکاری را افزایش میدهد. البته این حرف بدان معنا نیست که ما از جنگ میترسیم چرا که ارتشیها، سپاهیان، نیروی هوافضا و مردم ایران نشان دادند با قدرت در برابر تجاوز ایستادند و اگر قرار بر ادامه جنگ بود هم با قدرت میماندند و میایستادند.
پزشکیان یادآور شد: رهبر شهید انقلاب میفرمودند که روند «نه جنگ، نه صلح» برای جامعه بد است. باید وضعیت خود را روشن کنیم.
وی همچنین در بخش دیگری از این نشست، گفت: تصور اینکه همچنان طی سالهای آینده با نرخ تورم بالای ۵۰ یا ۶۰ درصد مواجه باشیم، برای من غیرقابل قبول است.
پزشکیان گفت: تمام مفاد تفاهمنامه امضا شده بین ایران و آمریکا به نفع ماست و دستاوردهای این گفتوگو و مذاکره عیان خواهد بود. ترامپی که ما را از انجام بسیاری از کارها منع میکرد، در سخنرانی اخیر خود تمام آنها را حق مردم و ملت دانست.
وی ادامه داد: از شما مدیران حوزه پولی و بانکی میخواهم که برای حل این مشکل راهحلی پیدا کنید، امکان ندارد که راهی وجود نداشته باشد، نه تنها یک راه بلکه صدها راه برای خروج از این بنبست وجود دارد.
رئیسجمهور با اشاره به برخی سیاستگذاریهای غلط در حوزه تخصیص منابع انرژی و توسعه بدون ضابطه، گفت: عدم تناسب میان منابع و مصارف از مشکلات اصلی امروز کشور است که به نارضایتی، بیاعتمادی و بر هم خوردن نظم طبیعی اقتصاد منجر میشود.
پزشکیان با بیان این که ما وعده افزایش رقم کالابرگ را داده بودیم، گفت: مبلغ کالابرگ براساس تورم باید اصلاح شود. ما با وزیر اقتصاد و رئیس بانک مرکزی دعوا میکنیم تا این رقم را افزایش دهند.
وی با بیان این که بگوییم رشد ما ۱۰ درصد است، اما مردم کماکان فقیر باشند به کار من نمیآید، افزود: من رشد ۵ درصدی توامان با رفاه مردم را ترجیح میدهم.
رئیسجمهور در بخش دیگری از سخنانش با بیان این که حرفهای رئیس جمهور آمریکا ۱۸۰ درجه تغییر کرد، گفت: ترامپی که ما را از انجام بسیاری از کارها منع میکرد، در سخنرانی اخیر خود تمام آنها را حق مردم و ملت دانست. ۶ میلیارد دلار پول ما در قطر برخواهد گشت.
وی با بیان این که نتانیاهو اولین ناراضی از مذاکرات است، افزود: سلطنت طلبان نیز نمیخواهند ما با آرامش کشور را هدایت کنیم. دستاوردهای این گفتوگو و مذاکره عیان خواهد شد. تمام مفاد تفاهمنامه به نفع ماست.
به گفته وی، تنها نکته آمریکا این است که ما بمب اتم نداشته باشیم؛ این موردی است که رهبر شهید هم بارها فرمودند ما بمب اتم نمیخواهیم. آمریکا گفت همین را بنویس و امضا کن، ما هم امضا کردیم.