اقتصاد۲۴- در چنین شرایطی، «تأمین مالی زنجیره تأمین» یا Supply Chain Finance (SCF) به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای نوین مالی در جهان مطرح شده و بسیاری از بانکها و نهادهای مالی تلاش کردهاند با بهرهگیری از ظرفیتهای آن، نقش مؤثرتری در پشتیبانی از فعالیتهای اقتصادی ایفا کنند.
SCF در واقع رویکردی است که به جای تمرکز صرف بر یک بنگاه یا متقاضی تسهیلات، کل زنجیره تولید و تجارت را به عنوان یک مجموعه به هم پیوسته مورد توجه قرار میدهد. در این مدل، بانکها با استفاده از اطلاعات و تعاملات موجود میان بازیگران زنجیره، امکان تأمین مالی هدفمند، کمریسکتر و کارآمدتر را فراهم میکنند. نتیجه این رویکرد، بهبود جریان نقدینگی، کاهش هزینههای تأمین مالی، افزایش شفافیت و تسهیل فرآیند تولید و تجارت است.
اهمیت این مدل در شرایطی دوچندان میشود که بسیاری از بنگاههای اقتصادی با محدودیت منابع مالی و هزینههای بالای تأمین سرمایه در گردش مواجه هستند. در روشهای سنتی، هر واحد اقتصادی به صورت مستقل برای دریافت تسهیلات اقدام میکند؛ اما در تأمین مالی زنجیرهای، اعتبار و توان مالی کل زنجیره مورد توجه قرار میگیرد و منابع مالی در نقاطی تزریق میشود که بیشترین تأثیر را بر استمرار فعالیت اقتصادی دارند. به همین دلیل، SCF در بسیاری از کشورها به یکی از ابزارهای اصلی حمایت از تولید، توسعه تجارت و افزایش بهرهوری تبدیل شده است.
در ایران نیز طی سالهای اخیر سیاستگذاران اقتصادی و شبکه بانکی توجه ویژهای به توسعه ابزارهای تأمین مالی زنجیرهای نشان دادهاند. هدف اصلی این رویکرد، هدایت بهینه منابع مالی، کاهش انحراف تسهیلات، افزایش شفافیت در گردش پول و تقویت تولید ملی است. در همین راستا، بانکهایی که زودتر به سمت پیادهسازی این مدل حرکت کنند، میتوانند نقش مؤثرتری در شکلدهی به اکوسیستم مالی نوین کشور داشته باشند.
بانک دی را میتوان یکی از بانکهایی دانست که در دوره جدید مدیریتی خود، توجه ویژهای به ظرفیتهای تأمین مالی زنجیرهای نشان داده است. تأکید بر توسعه ابزارهای نوین مالی و حرکت به سمت مدلهای هدفمند تأمین اعتبار، نشان میدهد این بانک تلاش دارد فراتر از روشهای سنتی بانکداری عمل کرده و پاسخگوی نیازهای جدید فعالان اقتصادی باشد.
نمونهای از این رویکرد را میتوان در تفاهمنامه همکاری مشترک میان بانک دی و بیمه دی مشاهده کرد، تفاهمنامهای که با حضور مدیران ارشد دو مجموعه به امضا رسید و در آن بر توسعه همکاریها در حوزه خدمات مالی و بیمهای تأکید شد.
در این مراسم برات کریمی، مدیرعامل بانک دی با اشاره به اهمیت SCF، آن را ابزاری نوین برای بهبود جریان نقدینگی، مدیریت بهتر ریسک اعتباری و پشتیبانی مؤثر از تولید و تجارت توصیف کرد.
به گفته وی، نیاز امروز اقتصاد کشور حرکت از الگوهای سنتی تأمین مالی به سمت راهکارهای چابک، هوشمند و هدفمند است، راهکارهایی که بتوانند حلقههای مختلف زنجیره ارزش را به یکدیگر متصل کرده و امکان تأمین مالی کارآمدتر را فراهم آورند. از این منظر، تأمین مالی زنجیرهای تنها یک ابزار بانکی نیست، بلکه بستری برای ایجاد همکاری مؤثر میان بانکها، شرکتهای بیمه و بنگاههای اقتصادی محسوب میشود.
کارشناسان معتقدند یکی از مهمترین مزایای SCF، کاهش ریسک اعتباری است. در این مدل، بانک به جای اتکا صرف به وضعیت مالی یک مشتری، از اطلاعات مرتبط با کل زنجیره استفاده میکند و همین موضوع امکان ارزیابی دقیقتر ریسک و تخصیص بهینه منابع را فراهم میسازد. همچنین شفافیت بیشتر در جریان معاملات و گردش منابع مالی، احتمال بروز انحراف در مصرف تسهیلات را کاهش میدهد و به افزایش کارایی نظام مالی کمک میکند.
در کنار این مزایا، توسعه تأمین مالی زنجیرهای میتواند زمینهساز گسترش خدمات دیجیتال و نوآوریهای مالی نیز باشد. بسیاری از فرآیندهای مرتبط با SCF مبتنی بر تبادل داده، سامانههای هوشمند و ابزارهای دیجیتال هستند، موضوعی که با روند تحول دیجیتال در صنعت بانکداری و بیمه همسو است و میتواند تجربه بهتری برای مشتریان ایجاد کند.
تفاهمنامه اخیر میان بانک دی و بیمه دی نیز از همین منظر قابل ارزیابی است. این همکاری علاوه بر توسعه خدمات مشترک، ظرفیت آن را دارد که مسیرهای جدیدی برای ارائه خدمات مالی و بیمهای در زنجیره ارزش مشتریان ایجاد کند و الگوی تازهای از همافزایی میان دو نهاد مالی ارائه دهد.
چنین همکاریهایی میتواند به شکلگیری خدمات یکپارچهتر، تسهیل دسترسی مشتریان به منابع مالی و افزایش کارایی در مدیریت سرمایه و ریسک منجر شود.
از همین رو، توسعه تأمین مالی زنجیرهای را میتوان یکی از مهمترین روندهای تحول در نظام بانکی کشور دانست، روندی که نه تنها به بهبود جریان نقدینگی و افزایش بهرهوری بنگاهها کمک میکند، بلکه میتواند نقش مؤثری در رونق تولید و رشد اقتصادی ایفا کند.
در این میان، تمرکز بانک دی بر SCF و تلاش برای توسعه همکاریهای مبتنی بر این مدل، نشاندهنده رویکردی آیندهنگر در حوزه بانکداری است که هدف آن ایجاد ارزش افزوده بیشتر برای مشتریان، کاهش ریسکهای مالی و حمایت مؤثرتر از فعالیتهای اقتصادی در بستر یک زنجیره منسجم و شفاف است.