اقتصاد۲۴- بازار جهانی نفت در هفته گذشته تحت تاثیر تحولات ژئوپلیتیک خاورمیانه و نشانههایی از کاهش تنش میان ایران و آمریکا روندی نزولی را تجربه کرد. پیشرفت در مذاکرات، افزایش تدریجی عبور نفتکشها از تنگه هرمز و احتمال بازگشت بخشی از نفت ایران به بازار باعث شد نگرانیها درباره کمبود عرضه کاهش یابد. در نتیجه قیمت نفت که در ماههای گذشته به دلیل جنگ و تهدید اختلال در تنگه هرمز جهش کرده بود، طی این هفته افت قابل توجهی را ثبت کرد.
قیمت نفت در آغاز هفته با کاهش محسوسی همراه شد. بهای هر بشکه نفت برنت دریای شمال با افت یک دلار و ۶۵ سنتی معادل ۲.۰۵ درصد به ۷۸ دلار و ۹۲ سنت رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با کاهش ۶۸ سنتی معادل ۰.۹۰ درصد در سطح ۷۵ دلار و ۱۷ سنت معامله شد.
مهمترین عامل کاهش قیمت در این روز پایان نخستین دور مذاکرات آمریکا و ایران در سوئیس بود. تهران اعلام کرد در این گفتوگوها معافیتهایی برای صادرات نفت و پتروشیمی دریافت کرده و امکان آزادسازی بخشی از داراییهای مسدود شده نیز فراهم شده است. چنین نشانههایی نگرانیها درباره محدودیت عرضه در بازار جهانی را کاهش داد.
در عین حال پیش از آغاز مذاکرات، تنشها باعث افزایش قیمتها شده بود. تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، برای از سرگیری جنگ و اعلام ایران درباره بستن دوباره تنگه هرمز باعث شده بود قیمت برنت در مقطعی تا ۸۲.۳۰ دلار نیز افزایش یابد. با این حال انتشار اخبار مذاکرات و احتمال افزایش عرضه نفت، روند بازار را به سمت کاهش سوق داد.
روند نزولی قیمتها در روز سهشنبه ادامه یافت. بهای نفت برنت با کاهش ۹۶ سنتی معادل ۱.۲۳ درصد به ۷۶ دلار و ۹۴ سنت رسید و نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز با افت ۸۳ سنتی معادل ۱.۱۲ درصد در سطح ۷۳ دلار و ۳ سنت معامله شد.
کاهش قیمتها در این روز بیشتر تحت تاثیر نشانههایی از بهبود جریان نفت از طریق تنگه هرمز بود. دادههای ردیابی کشتیها نشان داد دو نفتکش بزرگ در روز دوشنبه از این تنگه عبور کردهاند و تردد کشتیها در حال افزایش است.
بیشتر بخوانید:قیمت نفت جهانی عقبنشینی کرد؛ برنت به ۷۱ دلار رسید
همزمان آمریکا در پی مذاکرات اولیه صلح، معافیت ۶۰ روزهای از تحریمها به ایران اعطا کرد. تحلیلگران معتقدند چنین اقدامی میتواند به بازگشت تدریجی نفت ایران به بازار کمک کند. با وجود این برخی کارشناسان هشدار دادند بیاعتمادی عمیق میان تهران و واشنگتن همچنان پابرجاست و ممکن است روند کاهش تنشها به سرعت پیش نرود.
در روز چهارشنبه نیز بازار نفت با افت قیمت روبهرو شد و شاخصها به نزدیکی پایینترین سطوح چهار ماهه رسیدند. قیمت نفت برنت با کاهش ۵۲ سنتی معادل ۰.۶۷ درصد به ۷۶ دلار و ۵۶ سنت رسید. نفت آمریکا نیز با افت ۴۸ سنتی معادل ۰.۶۶ درصد در سطح ۷۲ دلار و ۷۳ سنت معامله شد.
علت اصلی این کاهش انتشار سیگنالهای مثبت درباره افزایش عبور نفتکشها از تنگه هرمز بود. گزارشها نشان میداد چند ابرنفتکش که در منطقه متوقف شده بودند توانستهاند از این آبراه عبور کنند. همچنین سازمانهای بینالمللی کشتیرانی از برنامهای برای خروج صدها کشتی و هزاران خدمه از خلیج فارس خبر دادند.
با وجود این نشانههای مثبت، نبود قطعیت درباره پایداری توافقها همچنان وجود داشت. اختلاف نظر میان واشنگتن و تهران درباره بازرسیهای هستهای و نحوه مدیریت کشتیرانی در تنگه هرمز همچنان از عوامل ریسک در بازار محسوب میشد.
در ادامه هفته روند نزولی قیمتها شدت گرفت و نفت برنت برای نخستین بار از زمان آغاز حمله آمریکا به ایران به محدوده ۷۲ دلار در هر بشکه رسید. تحلیلگران افزایش اعتماد سرمایهگذاران به بازگشت تدریجی جریان نفت از تنگه هرمز و پیشرفت مذاکرات صلح را مهمترین عامل این افت میدانند.
بر اساس گزارشها عبور کشتیها از این آبراه استراتژیک به تدریج در حال افزایش است. پیش از آغاز درگیریها روزانه حدود ۱۲۵ تا ۱۴۰ کشتی از تنگه هرمز عبور میکردند که معادل انتقال حدود یک چهارم تجارت دریایی نفت جهان بود. اکنون گرچه ترافیک کشتیها هنوز به سطح پیش از جنگ نرسیده، اما روند بازگشت آن در حال تقویت است.
در همین حال معاملهگران احتمال بازگشت کاملتر نفت ایران به بازار جهانی را نیز در محاسبات خود وارد کردهاند. قیمت نفت که در اوج جنگ به حدود ۱۱۸ دلار در هر بشکه رسیده بود، اکنون حدود ۴۰ درصد پایینتر از آن سطح قرار دارد.
در معاملات روز جمعه نیز قیمتها در مسیر کاهش هفتگی باقی ماندند. بهای نفت برنت با افت ۸۲ سنتی معادل ۱.۰۹ درصد به ۷۴ دلار و ۴۴ سنت رسید و نفت آمریکا با کاهش ۷۱ سنتی معادل ۰.۹۹ درصد در سطح ۷۱ دلار و ۲۱ سنت معامله شد.
هرچند در روز پنجشنبه حمله یک پرتابه ناشناس به یک کشتی باری در نزدیکی عمان باعث جهش موقت قیمتها شده بود، اما افزایش خروج نفتکشها از تنگه هرمز و کاهش نگرانیهای عرضه دوباره فشار نزولی بر بازار وارد کرد.
در پایان هفته کاهش قیمتها تشدید شد و نفت افت قابل توجهی را ثبت کرد. قیمت نفت برنت با سقوط سه دلار و ۲۷ سنتی معادل ۴.۳۴ درصد به ۷۱ دلار و ۹۹ سنت رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز با کاهش دو دلار و ۶۹ سنتی معادل ۳.۷۴ درصد به ۶۹ دلار و ۲۳ سنت رسید.
در مجموع طی هفته گذشته شاخص برنت حدود ۱۰.۸۶ درصد و نفت آمریکا نزدیک به ۹.۶۲ درصد کاهش یافت. تحلیلگران دلیل اصلی این افت را افزایش اطمینان بازار نسبت به ادامه جریان نفت از تنگه هرمز و کاهش نگرانیها درباره اختلال در عرضه عنوان کردند. علاوه بر این، ازسرگیری بارگیری نفت در پایانه راس تنوره عربستان نیز نشانهای از بازگشت تدریجی عرضه منطقهای به بازار بود.
بازار نفت در هفته گذشته به شدت تحت تاثیر تحولات سیاسی خاورمیانه و مذاکرات میان ایران و آمریکا قرار داشت. هرچه نشانههای بیشتری از کاهش تنشها، بازگشایی تنگه هرمز و احتمال افزایش صادرات نفت ایران منتشر شد، قیمتها با فشار نزولی بیشتری روبهرو شدند. در نتیجه شاخصهای نفتی پس از جهش شدید در دوران اوج تنشها، بخش قابل توجهی از رشد خود را از دست دادند.
با این حال تحلیلگران معتقدند بازار همچنان با نااطمینانی روبهروست. پایداری آتشبس، روند مذاکرات هستهای و سرعت بازگشت کامل صادرات نفت منطقه از عواملی هستند که میتوانند مسیر قیمت نفت در هفتههای آینده را تعیین کنند.