اقتصاد۲۴- بازاری که تنها چند هفته قبل تحت فشار تنشهای نظامی در خاورمیانه در اوج نگرانی از اختلال عرضه قرار داشت، اکنون با موجی از نفتِ آزادشده از خلیج فارس به سمت یک تغییر جهت سریع حرکت کرده است؛ تغییری که قیمتها را دوباره به سطوح پیش از بحران بازگردانده و نگاه معاملهگران را از «ریسک جنگ» به «مازاد عرضه کوتاهمدت» معطوف کرده است.
براساس گزارش فایننشالتایمز، قیمت نفت برنت با ادامه افزایش جریان صادرات از منطقه خلیج فارس، به زیر سطح پیش از آغاز جنگ ایران سقوط کرد؛ سطحی که پیشتر بهعنوان نقطه تعادل بازار در نظر گرفته میشد. برنت روز پنجشنبه با افت ۱.۸ درصدی به ۷۲.۴۰ دلار در هر بشکه رسید؛ رقمی که پایینتر از ۷۲.۴۸ دلار، قیمت پایانی پیش از شروع درگیریها در اواخر فوریه میان آمریکا، اسرائیل و ایران است.
این نخستین بار از آغاز جنگ است که نفت برنت به زیر سطح پیش از بحران بازمیگردد؛ نشانهای از اینکه بازار تا حد زیادی نگرانیهای ژئوپلیتیک کوتاهمدت را کنار گذاشته است.
قیمت نفت خام برنت در ساعت ۱۵:۵۰ به وقت ایران در نرخ ۷۱.۹۹ دلار قرار دارد.
افزایش ناگهانی جریان نفت از خلیج فارس عامل اصلی فشار نزولی بر قیمتها بوده است. بر اساس دادههای ردیابی کشتیها، روز چهارشنبه ۳۱ نفتکش از منطقه خلیج فارس خارج شدند؛ افزایشی نزدیک به ۵۰ درصد نسبت به روز قبل.
در جریان بحران خاورمیانه، بیش از یک میلیارد بشکه نفت در داخل خلیج فارس محبوس شده بود؛ زیرا تولیدکنندگان و صادرکنندگان با توقف مسیر صادرات از تنگه هرمز، ناچار به کاهش یا تعلیق ارسال محمولهها شدند و برخی کشورها نیز به برداشت از ذخایر استراتژیک خود روی آوردند.
معاملهگران اکنون در حال قیمتگذاری سناریوی بازگشت به وضعیت عادی هستند. در همین حال، قیمت قراردادهای تحویلهای آتی در ماههای پایانی سال بالاتر از قیمتهای نقدی معامله میشود؛ نشانهای کلاسیک از مازاد عرضه در کوتاهمدت.
فرانسیس آزبرن، رئیس تحلیل نفت در مؤسسه آرگوس مدیا، میگوید: «معاملهگران در حال قیمتگذاری بازگشت به شرایط عادی هستند و ریسکهای بلندمدت را فعلاً نادیده گرفتهاند؛ در حالی که این ریسکها همچنان واقعی و جدی هستند.»
بیشتر بخوانید:بازار نفت قرمز شد؛ ریزش هفتگی سنگین در سایه تحولات هرمز
او با این حال تأکید کرد که شدت افت قیمتها به حدی است که «در این مرحله حاضر نیست در برابر موج فروش، موقعیت خرید (لانگ) بگیرد».
قیمت نفت پس از رسیدن به اوج ۱۲۶ دلار در هر بشکه در ماه مارس، بهتدریج کاهش یافته است؛ کاهشی که ناشی از این انتظار بوده که آمریکا توان ادامه جنگی با پیامدهای اقتصادی سنگین را نخواهد داشت.
به گفته آمریتا سن، بنیانگذار شرکت مشاوره انرژی اساس، بازار در حال عبور از دورهای از کاهش شدید ذخایر است: «ما حجم عظیمی از ذخایر را مصرف کردهایم و در سطح بسیار شکنندهای قرار داریم، اما بازار عملاً این واقعیت را پشت سر گذاشته است.»
او محدوده جدید احتمالی قیمت نفت را بین ۸۰ تا ۹۰ دلار در هر بشکه پیشبینی میکند و معتقد است در حدود یک ماه آینده، پس از تخلیه محمولههای محبوس در نفتکشها، روند قیمتها میتواند دوباره صعودی شود.
در همین حال، برخی تحلیلگران از جمله پل هورنل از مؤسسه مطالعات انرژی آکسفورد، معتقدند افزایش فعلی عرضه پایدار نیست. او میگوید بخشی از جهش صادرات، نتیجه مداخلات سیاسی و اظهارات دولتهاست و «این وضعیت موقتی است و نباید باعث برداشت اشتباه از تعادل واقعی بازار شود». به گفته او، تعادل عرضه و تقاضا احتمالاً از ماه اکتبر دوباره برقرار خواهد شد.