اقتصاد۲۴- با آغاز فصل تابستان، ثبت نام وام در اغلب صندوقهای بازنشستگی کشور از جمله در صندوق تامین اجتماعی آغاز شده است.
هرچند این روزها معمولاً مراحل ثبت نام و پرسش و پاسخ در رابطه با وام بازنشستگان به صورت برخط و اینترنتی است، اما با این وجود در این ایام در مقابل دفاتر کانونهای بازنشستگی صندوقها و بهویژه کانونهای بازنشستگان سازمان تامین اجتماعی، صفهای طولانی از بازنشستگان تشکیل میشود که با تقاضای دریافت وام یا تقاضای ثبتنام سفر به مشهد، روز خود را به به شب گره میزنند.
در شرایطی که تامین هزینههای درمان بازنشستگان یا حتی خرید یک تلفن همراه بدون وام ضروری ممکن نیست، بازنشستگان تمام تلاش خود را برای دریافت وام انجام میدهند.
با این وجود، هم دسترسی به این وامها بسیار دشوار است و هم تعداد وامهای ارائه شده با این انبوه متقاضیان هیچ تناسبی ندارد؛ عدم تناسبی که مسئولان تامین اجتماعی و بانک عامل، دلیل آن را مثل بقیه مشکلات بانک رفاه کارگران و سازمان تامین اجتماعی، «کمبود منابع» معرفی میکنند.
مبلغ وام امسال بازنشستگان سازمان تامین اجتماعی ۶۰ میلیون تومان است، اما دایره جمعیتی افرادی که از این وام بهره میبرند، افزایش نیافته است. این درحالی است که صندوقهای دیگر به ویژه صندوق بازنشستگی کشوری، هم ۱۵ میلیون بیشتر به بازنشستگان خود وام پرداخت میکنند و هم بهنسبت کل جمعیت تحت پوشش، تعداد وام ضروری بیشتری ارائه میدهند.
حسن ایزدی (دبیر اجرایی خانه کارگر استان گیلان) در ارتباط با مشکلات دریافت وام بازنشستگان این استان با اشاره به مبلغ اندک این وام نسبت به نیازهای بازنشستگان و شکایت کارگران بازنشسته از این موضوع گفت: خوشبختانه امسال تاخیری در شروع ثبتنام وام و سهمیههای آن در استان گیلان گزارش نشده است. همچنین ما اخبار امیدوارکنندهای نسبت به تسریع در پرداخت وامها همزمان با واریز حقوق داریم که امیدواریم به این وعدهها و اخبار امیدوارکننده عمل شود.
در مقابل قربان درویشی (دبیر اجرایی خانه کارگر استان خوزستان و عضو هیات مدیره کانون بازنشستگان آبادان) در این ارتباط توضیح داد: در خوزستان و اهواز ثبت نام وام بازنشستگان به مدت دو روز در هفته گذشته شروع شد. این روند ثبت نام در روز سوم خود متوقف شد که امیدواریم باز هم با اختصاص سهمیه برای مناطق محرومی مثل استان ما، این روند ثبت نام ادامه یابد، زیرا بسیاری از افراد محتاج و در اولویت، هنوز موفق به ثبتنام وام نشدهاند.
وی افزود: ما اخباری داشتیم که قرار است مجدداً سامانه ثبتنام وام برای بازنشستگان باز شود، اما هنوز اتفاق خاصی نیفتاده.
سیدحسین رسولی (دبیر اجرایی خانه کارگر استان خراسان رضوی) در این رابطه توضیح داد: ما به وضعیت اختصاص وام برای بازنشستگان کارگری به شدت معترض هستیم. برای کل استان خراسان رضوی ۱۱۰۰ فقره وام ۶۰ میلیون تومانی در نظر گرفته شده است؛ این درحالی است که در این استان بیش از ۳۳۰ هزار نفر بازنشسته سازمان تامین اجتماعی داریم. اگر از این تعداد در بهترین حالت تنها ۱۱۰ هزار نفر متقاضی دریافت وام نباشند، در مورد ۲۲۰ هزار نفر باقیمانده که قطعاً متقاضی وام هستند، در بهترین حالت کمتر از یک درصد، وام دریافت میکنند! این مبلغ ناچیز ۶۰ میلیون تومانی به علاوه سهمیه بسیار کم، به این معناست که بازنشستگان کارگری در قیاس با سایر اقشار شاغل و بازنشسته، اصلاً وامی دریافت نمیکنند!
بیشتر بخوانید:خبر فوری برای بازنشستگان تامین اجتماعی/ معوقات حقوق چه زمانی واریز میشود؟
او تاکید میکند: ما امیدواریم مسئولان از اقدامات نمایشی و ظاهری جلوگیری کنند. ما نباید خدمتی ارائه دهیم که خدمتگیرنده را ناراضیتر کند.
همچنین حسن ایزدان (بازرس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی تهران) با تاکید بر اینکه زمان ثبتنام و پرداخت وام و سهمیه اختصاص وام به نسبت کل جمعیت بازنشسته، برای همه استانها یکسان است، گفت: وامها به صورت سامانهای و در زمان یکپارچه ثبتنام میشوند. درباره ثبت نام نیز بارها به بازنشستگان توضیح دادیم که هر گاه سهمیه برای ثبت نام باز شده باشد، ثبت نام صورت میگیرد و به هیچ وجه نیاز به ازدحام در مقابل کانونهای بازنشستگان نیست.
وی افزود: گاهی یک شهرستان باوجود دو هزار بازنشسته سازمان تامین اجتماعی، تنها کمتر از ۲۰ نفر سهمیه دارد، اما در مقابل کانون بازنشستگان آن شهرستان، ازدحام عظیمی که گاه در طول روز شامل صدها نفر میشود، به وجود میآید. ما، اما برای همه بازنشستگان توضیح میدهیم که سهمیهها محدود است و علت این محدودیت به بانک رفاه و سازمان تامین اجتماعی باز میگردد. کانونهای بازنشستگان در سراسر کشور تنها روند ثبت نام وام را انجام میدهند و تعیین میزان وام، تعیین افرادی که وام را دریافت میکنند و تعداد سهمیه هر منطقه و استان، به هیچ وجه در اختیار کانونها نیست.
ایزدان با تاکید بر اینکه «هرگاه بانک رفاه و سازمان تامین اجتماعی به کانونها سهمیه برای ثبت نام وام بدهند، ما افراد متقاضی را ثبت نام میکنیم و از ارائه هیچ خدمتی رویگردان نیستیم» خاطرنشان کرد: در این ثبت نامها هیچ تبعیض منطقهای وجود ندارد. شهر تهران نیز به عنوان مرکز و پایتخت، به همان نسبت جمعیتی از سهمیه وام برخوردار است که سایر مناطق برخوردار هستند. متاسفانه ما مانند بازنشستگان کشوری و لشگری و نفت و بانکها نیستیم که سهمیه قابل قبول داشته باشیم. وامهای سازمان تامین اجتماعی در هر مرحله شامل ۴۰ هزار نفر در سراسر کشور میشود و امسال بنابر اعلام تامین اجتماعی و بانک رفاه، فقط ۳۴۰ هزار فقره وام ۶۰ میلیونی پرداخت میشود. این درحالی است که ما ۵ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر بازنشسته و مستمریبگیر مستقیم در تامین اجتماعی داریم؛ سهمیه ارائه شده در کل کشور، شاید کمتر از ۵ درصد بازنشستگان را شامل میشود.
این عضو هیات مدیره و بازرس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی تهران در پایان اظهار کرد: در خود شهر تهران از میان ۷۰۰ هزار بازنشسته این منطقه، شاید یک درصد بازنشستگان یا اندکی بیشتر، بتوانند این وام را دریافت کنند. در واقع اگر انتقادی از میزان سهمیههای ثبت نام وام و تعداد وام وجود داشته باشد، مسئول اصلی آن سازمان و بانک رفاه هستند.
به نظر میرسد بحث سهمیه «نزدیک به یک درصد» بازنشستگان در اغلب شهرستانها و استانها صحیح باشد. در این میان پرسش این است که آیا سازمان تامین اجتماعی مواردی مانند وام به بازنشستگان در مناطق محروم و وام و تسهیلات به خانواده شهدا، ایثارگران و جانبازان بازنشسته سازمان را جدا از این موارد محاسبه کرده و یا جزئی از همین وامهای ضروری ۶۰ میلیون تومانی در نظر گرفته و این گروهها را اولویت میدهد؟
پرسش دوم که امیدواریم پاسخ داده شود، این است که اگر وام گروههای خاص جداگانه تامین اعتبار میشود، آیا سازمان تامین اجتماعی خارج از فرآیندی که کانونهای بازنشستگان ثبت نام میکنند، سازوکار پرداخت جداگانهای دارد؟ اینها مواردی است که به نظر میرسد در این شرایط معیشتی حساس بازنشستگان به ویژه پس از جنگ، شفافسازی آن اهمیتی ویژه دارد. بازنشستگان از مبلغ تسهیلات، روند پرداخت، سهمیههای ناچیز و الویتبندیها ناراضیاند…