کند شدن ناگهانی لپتاپ، باز شدن خودکار صفحات تبلیغاتی یا ناپدید شدن فایلها؛ اینها کابوسهایی هستند که هر کاربر رایانه ممکن است با آنها مواجه شود. واقعیت این است که بدافزارها و ویروسهای امروزی بسیار هوشمندتر از گذشته شدهاند و گاهی به صورت کاملاً مخفیانه در پسزمینه سیستم شما فعالیت میکنند.
در این مقاله، نشانههای قطعی ویروسی شدن لپتاپ را بررسی میکنیم و به شما میگوییم که در صورت آلودگی سیستم، چه اقدامات فوری باید انجام دهید.
اگر یک یا چند مورد از نشانههای زیر را در لپتاپ خود مشاهده میکنید، احتمالاً سیستم شما با یک بدافزار یا ویروس دستوپنجه نرم میکند:
۱. کند شدن شدید و ناگهانی سیستم
اگر لپتاپ شما ناگهان برای باز کردن یک برنامه ساده یا بالا آمدن (Boot) زمان زیادی نیاز دارد، این یک زنگ خطر است. ویروسها معمولاً بخش زیادی از پردازنده (CPU) و رم سیستم را در پسزمینه اشغال میکنند.
۲. ظاهر شدن پاپآپها و تبلیغات عجیب
اگر بدون اینکه مرورگر خود را باز کرده باشید، تبلیغات مختلف روی صفحه دسکتاپ ظاهر میشوند یا هنگام وبگردی به صفحات ناشناس هدایت میشوید این پدیده معمولاً ناشی از نوعی بدافزار به نام ادور (Adware) یا افزونههای مخرب مرورگر است.
۳. داغ شدن بیش از حد و صدای بلند فن
اگر بدون اینکه بازی سنگینی اجرا کنید یا کار گرافیکی انجام دهید، فن لپتاپ با حداکثر سرعت کار میکند و بدنه دستگاه داغ میشود، احتمالاً یک ویروس (یا بدافزار استخراج ارز دیجیتال - کریپتوجکر) در حال بیگاری کشیدن از سختافزار شماست.
۴. تغییر خودکار هومپیج و موتور جستجوی مرورگر
اگر مرورگر خود (کروم، ادج یا فایرفاکس) را باز کردید و متوجه شدید سایت پیشفرض یا موتور جستجوی شما بدون اجازه به یک سایت ناشناس و عجیب تغییر کرده است، این نشانه قطعی نفوذ بدافزار به تنظیمات مرورگر است.
۵. غیرفعال شدن ناگهانی آنتیویروس یا تسک منیجر
ویروسهای هوشمند ابتدا تلاش میکنند خطوط دفاعی سیستم را از کار بیندازند. اگر متوجه شدید آنتیویروس شما بدون دلیل خاموش شده و روشن نمیشود، یا نمیتوانید به بخش Task Manager یا Registry ویندوز دسترسی پیدا کنید، سیستم شما آسیب دیده است.
۶. ناپدید شدن فایلها یا تغییر فرمت آنها
یکی از خطرناکترین انواع بدافزارها، باجافزارها (Ransomware) هستند. اگر متوجه شدید پسوند فایلهای شما به نامهای عجیبی تغییر کرده و باز نمیشوند، یا برخی پوشهها کاملاً ناپدید شدهاند، سریعاً سیستم را از اینترنت قطع کنید.
برای اینکه همین حالا یک تست چشمی انجام دهید، کلیدهای ترکیبی Ctrl + Shift + Esc را فشار دهید تا Task Manager باز شود.
به تب Processes بروید و ستون CPU و Memory را بررسی کنید. اگر برنامهای ناشناس با نامی عجیب، بیش از ۲۰ یا ۳۰ درصد از توان پردازنده شما را اشغال کرده است، روی آن راستکلیک کرده و گزینه Search online را بزنید تا مطمئن شوید که یک فایل سیستمی است یا ویروس.
اگر مطمئن شدید سیستم آلوده است، خونسردی خود را حفظ کرده و مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:
قطع اتصال اینترنت: بلافاصله وایفای یا کابل شبکه لپتاپ را قطع کنید. این کار مانع از ارسال اطلاعات شما به سرور هکرها و گسترش ویروس میشود.
ورود به حالت ایمن (Safe Mode): لپتاپ را ریاستارت کرده و وارد حالت Safe Mode شوید. در این حالت، ویندوز فقط با فایلهای ضروری بالا میآید و اجازه اجرای اکثر ویروسها را نمیدهد.
استفاده از یک آنتیویروس معتبر و آپدیت: با استفاده از آنتیویروس خود ویندوز (Windows Defender) یا ابزارهای رایگان و قدرتمندی مثل Malwarebytes، سیستم را به صورت کامل (Full Scan) اسکن کنید.
حذف برنامهها و افزونههای مشکوک: به کنترل پنل و بخش افزونههای مرورگر خود بروید و هر برنامه یا ابزاری را که خودتان نصب نکردهاید، پاک کنید.
بهترین راه مقابله با ویروسها، پیشگیری است. همیشه سیستمعامل خود را بهروز نگه دارید، از کلیک روی لینکهای مشکوک در ایمیلها خودداری کنید و هرگز برنامههای کرک شده را از سایتهای نامعتبر دانلود نکنید. یک آنتیویروس آپدیتشده، مثل یک نگهبان بیدار از داراییهای دیجیتال شما محافظت میکند.