اقتصاد۲۴-بازار مسکن این روزها حالوهوای خوبی ندارد. مصرفکننده واقعی اگر مبلغی برای خرید ملک کنار گذاشته و قصد خانهدار شدن داشت، پس از پایان دوره بحران، قدرت خریدش تقریباً به نصف یا حتی کمتر رسیده است. در دوره جنگ، نااطمینانیهای سیاسی باعث شد خریداران و فروشندگان در انتظار آرامش بمانند؛ اما با کاهش این ریسکها، بازار مسکن نیز همچون خودرو و بورس، عقبماندگی خود از تورم را جبران کرد. آخرین آمارها از تورم نقطهبهنقطه ۸۸.۶ درصدی در بازار مسکن حکایت دارد. خانوار ایرانی با وجود کاهش شدید قدرت خرید، که ناشی از افزایش قیمت کالاهاست و بنا بر اعلام مرکز آمار، برخی از آنها با تورم سهرقمی مواجه بودهاند، عملاً توان خرید ملک را از دست داده است. در همین راستا، از یک کارشناس مسکن پرسیدیم آیا قیمتها در روزهای آتی ممکن است با کاهش مواجه شود؟
منصور غیبی، کارشناس حوزه مسکن در تحلیل شرایط امروز بازار مسکن و رفتار خریداران و سرمایه گذاران در حوزه مسکن اظهار داشت: «در حال حاضر ما با دو رویکرد متفاوت در بازار مسکن مواجه هستیم. یکی رویکرد مصرفی و دیگری رویکرد سوداگرانه و تجاری. با این حال متاسفانه امروز فضای بازار مسکن به شدت درگیر نگاه سوداگرانه شده است. دلیل این امر آن است که مردم ایران به دلیل شرایط اقتصادی ملزم شدهاند برای حفظ ارزش سرمایه ریالی خود در برابر انتظارات تورمی، به بازارهای سرمایهای پناه ببرند تا از این تورم جا نمانند و این رویکرد سنتی نیز در میان ایرانیان وجود دارد که سرمایه گذاری در مسکن را ترجیح میدهند.»
این کارشناس حوزه مسکن با اشاره به تاثیر اخبار جنگ و شوکهای روانی بر بازار افزود: «طی سالهای اخیر، تاثیر روانی مسائلی همچون تنشهای منطقه و اخبار سیاسی بر بازار بسیار بیشتر از واقعیتهای اقتصادی بوده است. در این میان، بازار مسکن نشان داده است که نسبت به بازارهایی نظیر طلا و ارز، «چسبندگی قیمت» بسیار بالاتری دارد. همین چسبندگی بالا و هجوم نقدینگی از بازارهای موازی (طلا، سکه و ارز) به سمت ملک، تعادل بازار مسکن را در چند ماه اخیر بر هم زد. چرا که مردم معتقدند مسکن در بلندمدت امنترین پناهگاه برای حفظ داراییهایشان است.»
غیبی با تاکید بر اینکه در این فضای کاسبکارانه، مصرفکننده واقعی از بازار عقب میماند، تصریح کرد: «توصیه من به مصرف کنندگان واقعی مسکن این است که کسی که بودجه خرید دارد، نباید منتظر تابستان یا ریزش قیمتها بماند. مطالعات و آمارهای ۲۴ سال گذشته نشان میدهد که در دورههای جهش قیمت، مسکن با جهشهای قیمتی ۱۸۰ تا ۲۲۰ درصدی مواجه شده، در حالی که در زمانهای رکود تورمی و در برابر سیگنالهای ریزشی به شدت مقاوم عمل کرده و میزان اصلاح و کاهش قیمت آن تنها بین ۵ تا ۲۰ درصد بوده است. بنابراین، انتظار برای کاهش چشمگیر قیمتها پس از یک دوره گرانی، حتی گرانی تا این حد که در ماههای اخیر با آن مواجه بودیم، انتظار کاملاً غلطی است.»
وی آرامش فعلی بازار را بهترین زمان برای خرید دانست و گفت: «خرید در فضای آرام بازار بسیار منطقیتر است. در شرایط کنونی خریداران فرصت دید و بازدید و بررسی فایلهای بیشتری را دارند، در حالی که در زمان التهاب و گرانی، امکان یک خرید بهینه از متقاضی سلب میشود. خیلی اوقات دلالها وارد میدان میشوند و فایلهای قیمت مناسب را خریداری میکنند و به قیمت بالاتر میفروشند.»
این کارشناس حوزه مسکن در خصوص دلایل عدم کاهش قیمتها توضیح داد: «کاهش واقعی قیمت مسکن نیازمند متعادلسازی بازارهای موازی از جمله طلا و ارز، تخلیه التهابات روانی جامعه، ایجاد ثبات و کاهش انتظارات تورمی است. تا زمانی که این فضا مبهم و بلاتکلیف باشد، قیمت داراییهای مالی و ملکی متعادل نخواهد شد.»
وی درباره علت عدم کاهش قیمت در بازار مسکن گفت: «اگر به آمارهای بانک مرکزی در ۳۰ سال گذشته نگاه کنیم، برآیند کلی قیمتها همواره صعودی بوده است. در حال حاضر نیز هیچیک از شاخصهای اقتصاد کلان بهبود نیافته است. قیمت تمامشده مسکن کاهش نیافته، وضعیت تولید در صنایع مادر مانند فولاد و پتروشیمی ترمیم نشده و سرمایهگذاری خارجی نیز افزایش پیدا نکرده است. وقتی مردم میبینند که برای حفظ ارزش پول خود باید هر روز قیمت سکه و ارز را رصد کنند، به این اطمینان میرسند که مسکن نیز ارزانتر نخواهد شد.»
وی با اشاره به فقدان آمارهای دقیق دولتی خاطرنشان کرد: «متاسفانه نهادهای رسمی آمار مستند و بهروزی از تحولات بازار مسکن ارائه نمیدهند و همین امر موجب میشود که تحلیل وضعیت این بازار دشوارتر باشد.»
منصور غیبی در پایان درباره آخرین متوسط قیمت ملک در بازار گفت: «بر اساس آخرین شنیدهها و مشاهدات میدانی، متوسط قیمت مسکن در شهر تهران به حدود متری ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است.»