اقتصاد۲۴- بازار مسکن ایران پس از یک دوره رکود سنگین و نوسانات متوالی، اکنون در وضعیت حساس و انتظار به سر میبرد. افت شدید قدرت خرید مردم موجب کاهش چشمگیر «تقاضای مؤثر» شده است. با این حال، کارشناسان تحلیلی تحولات اخیر را به معنای از بین رفتن نیاز واقعی به مسکن نمیدانند. انباشت سالانه نیاز به مسکن در کنار کاهش حجم تولید در سالهای گذشته، جریانی زیرپوستی از تقاضا ایجاد کرده که به محض تغییر شرایط در اقتصاد کلان یا بازارهای موازی، اثر خود را بر بازار مسکن نشان خواهد داد.
بیتالله ستاریان، کارشناس حوزه مسکن، درباره وضعیت فعلی بازار و حرکت سرمایهها اظهار داشت: «ما شاهد یک نوع عدم تعادل در قیمتها بودیم. تحولات بازار دلار و سکه پس از دورهای رشد، تقریباً شتاب مختصر خود را از دست دادند و سرمایهها از آن بازارهای کوتاهمدت خارج شده و به سمت بازار بلندمدت، یعنی بازار مسکن، سرازیر شدند.»
بیشتر بخوانید: خریداران منتظر کاهش قیمت در بازار مسکن باشند؟ / متوسط قیمت مسکن در تهران به مرز ۲۰۰ میلیون هم رسید!
وی افزود: «تقریباً پس از تعطیلات عید و پایان فروکش کردن فضای ناشی از تنشها، جهش بسیار وسیعی را در کلیت بازار شاهد بودیم.»
این کارشناس بازار مسکن با اشاره به ریشههای جهش قیمت مسکن گفت: «این اتفاق ناشی از دو عامل اصلی بود. نخست، ابرتورم و نرخ بالای تورم عمومی در جامعه که عملاً هزینه تمامی کالاها از جمله مصالح ساختمانی، دستمزدها و هزینه ساخت مسکن را بالا برد. دوم اینکه در دو تا سه سال گذشته، تولید مسکن ما تقریباً به زیر ۳۰۰ هزار واحد در سال رسیده است. این در حالی است که نیاز سالانه کشور بیش از یک میلیون واحد مسکونی است.»
ستاریان تأکید کرد: «این انباشت نیاز در بخش مسکن خودبهخود روزی اثر خود را نشان خواهد داد. البته اتفاق ناگهانی ظرف یک ماه آینده رخ نمیدهد، اما به محض اینکه تغییراتی در اقتصاد کلان صورت گیرد، در بخش مسکن نیز شاهد تغییرات وسیعی خواهیم بود و مسکن یکی از جاذبترین بخشها برای جذب این سرمایهها خواهد بود.»
ستاریان در ادامه در رابطه با وضعیت تقاضا و رکود حاکم بر بازار توضیح داد: «تقاضای مؤثر به شدت کاهش پیدا کرده است، اما تقاضای مطلق ما که ناشی از نیاز واقعی خانوارها، ضریب استهلاک و تخریب مسکن است کاملاً سر جای خودش باقی است و حذفشدنی نیست. نمیتوان تقاضای مطلق را از بخش مسکن حذف کرد و این تقاضا موضوعی است که برای سالهای بعد انباشته میشود.»
وی در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت بازار مسکن در مقایسه با بازارهای موازی همچون طلا و ارز خاطرنشان کرد: «بازار طلا و ارز همچنان نوسانات و رفتوبرگشتهای خود را خواهند داشت که این موضوع به اتفاقات منطقهای و سیاسی بستگی دارد. اما نتیجه نهایی این تحولات در نهایت در بخش مسکن خود را نشان میدهد. چراکه مسکن کالایی است که مستقیماً به اقتصاد کلان متکی است. اگر تکلیف اقتصاد کلان مشخص و روشن شود، تکلیف بازار مسکن نیز روشن خواهد شد.»