اقتصاد۲۴- پروژه بزرگ تسلیحاتی آنکارا و لندن از مرحله گمانه زنی و امضای توافق نامه روی کاغذ فراتر رفته و وارد فاز کارخانهای شده است. بر اساس گزارشهای منتشر شده از عملکرد مالی نیمه اول سال ۲۰۲۶ شرکت بیای ئی سیستمز (BAE Systems)، ساخت اولین سری از جنگندههای چندمنظوره یوروفایتر تایفون (Eurofighter Typhoon) سفارشی ترکیه به طور رسمی در خطوط تولید بریتانیا و سایر کشورهای شریک این پروژه کلید خورده است.
این خرید بزرگ که حاصل امضای یک قرارداد ۵.۴ میلیارد پوندی (۷.۲ میلیارد دلاری) در اکتبر ۲۰۲۵ میان دو کشور در آنکارا بود، ترکیه را به دهمین دارنده این جنگنده دو موتوره بال دلتا در جهان تبدیل میکند. پیش از ترکیه، کشورهای سازنده شامل بریتانیا، آلمان، ایتالیا و اسپانیا به همراه مشتریان صادراتی نظیر اتریش، کویت، عمان، قطر و عربستان سعودی این جنگنده را به خدمت گرفته بودند. مدیران ارشد بیای ئی سیستمز این معامله را سرآغاز فصل جدیدی در روابط دفاعی لندن با یکی از متحدان کلیدی ناتو توصیف کردهاند.
برای پیشگیری از شوک عملیاتی به بدنه نیروی هوایی ترکیه و ایجاد زمان کافی برای آموزش کادر پروازی و فنی، برنامه ریزی تحویل ۲۰ فروند جنگنده به صورت گام به گام و در سه مرحله مجزا انجام میشود. بر این اساس، ۶ فروند نخست در سال ۲۰۳۰ تحویل آنکارا میشود، ۸ فروند دیگر در سال ۲۰۳۱ به ترکیه میرسد و ۶ فروند پایانی نیز در سال ۲۰۳۲ تحویل داده خواهد شد تا ناوگان جدید به تدریج وارد چرخه خدمت شود.
جنگنده یوروفایتر تایفون که از سال ۲۰۰۳ وارد خدمت شده، محصول کنسرسیوم بزرگ اروپایی متشکل از بیای ئی سیستمز، ایرباس و لئوناردو ایتالیا است. نسخهای که ترکیه خریداری کرده، جدیدترین استاندارد تولید یعنی ترنش ۴ (Tranche ۴) است. این مدل نسبت به نسخههای قدیمی تر، ارتقاهای گستردهای را در بخش حسگرها، سیستمهای اویونیک و طراحی ساختاری دریافت کرده و برای اجرای ماموریتهای برتری هوایی، نبرد هوا به هوا، حملات دقیق زمین پایه و شناسایی بهینه سازی شده است.
بیشتر بخوانید: هواپیمای مرموز E-11A BACN چیست؟ پرندهای که «اینترنت آسمان» نام گرفته است
بخش مهمی از این قرارداد ۵.۴ میلیارد پوندی را پکیج تسلیحاتی پیشرفته آن تشکیل میدهد. این جنگندهها به موشکهای هوا به هوای دوربرد میتیور (Meteor) مجهز خواهند شد که با بهره گیری از پیشرانه راکت-رم جت، امکان پرواز مداوم و انهدام اهداف فراتر از برد دید را تا مسافت حدود ۲۰۰ کیلومتر فراهم میکنند. افزون بر این، موشکهای نقطه زن بریمستون (Brimstone) نیز برای ماموریتهای انهدام اهداف زمینی روی این ناوگان یکپارچه سازی میشوند.
مونتاژ نهایی این جنگندهها در سایت وارتون شرکت بیای ئی سیستمز در لنکشایر انجام میشود؛ خط تولیدی که ساخت بیش از یک سوم از هر جنگنده تایفون را بر عهده دارد. این سفارش در زمانی حیاتی به داد صنایع دفاعی بریتانیا رسید، چرا که تا اواسط سال ۲۰۲۵ خطوط تولید این سایت به دلیل نبود سفارش جدید متوقف شده بود و اتحادیههای کارگری نسبت به تعدیل نیرو هشدار داده بودند. اکنون این پروژه امنیت شغلی بیش از ۲۰۰۰۰ نفر را در بریتانیا تضمین میکند.
هم زمان با ساخت بدنه، دو کشور در مارس ۲۰۲۶ قرارداد جداگانهای را برای پشتیبانی، تامین تجهیزات و خدمات آموزشی به امضا رساندند. طبق این توافق سه ساله، نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا مسئولیت آموزش ۱۰ خلبان مربی و نزدیک به ۱۰۰ تکنسین نگهداری و تعمیرات ترکیه را بر عهده خواهد گرفت.
هدف اصلی از این برنامه آموزشی، انتقال دانش و ایجاد یک ساختار مستقل عملیاتی در داخل خاک ترکیه است تا پرسنل این کشور بتوانند بدون وابستگی دائمی به مربیان بریتانیایی، هدایت، پشتیبانی فنی و آموزشهای بعدی ناوگان تایفون خود را مدیریت کنند.