اقتصاد۲۴- در جنگ ۴۰ روزه چند خبر خاص از ورود جنگندههای نیروی هوایی به درگیریها منتشر شد. از جمله حمله به پایگاه العدید قطر با استفاده از بمبافکنهای سوخو ۲۴ و حمله به مواضع نظامی آمریکا در کویت با جنگندههای اف ۵. در جریان عملیات کویت، جنگندهها و خلبانهای ایرانی توانستند به کشور برگردند. اما در حمله به العدید، دو هواپیمای ایرانی مورد حمله پدافند قطر قرار گرفتند و یک نفر از خلبانان شهید شد.
از ۱۱ اسفند که حمله به العدید انجام شد و هواپیماهای ایرانی مورد اصابت قرار گرفتند، تا امروز سرنوشت سه خلبان دیگر بمبافکنهای سوخو-۲۴ در هالهای از ابهام بود. در نهایت با نامه سردار باقرزاده، فرمانده کمیته جستجوی مفقودین ستادکل نیروهای مسلح، مشخص شد که سه خلبان دیگر زنده و در اسارت قطر هستند. آنها نیروهای پایگاه هفتم شکاری شهید دوران شیراز بودند.
سوخو ۲۴ در گروه بمبافکنهای تاکتیکی دستهبندی میشود و ماموریت اصلی آن، بمباران اهداف زمینی است. این بمبافکن که با نام کامل Sukhoi Su-۲۴ و در اسناد ناتو با نام Fencer (شمشیرباز) شناخته میشود، هواپیمایی مافوق صوت است که قابلیت اجرای ماموریت در تمام شرایط آبوهوایی را دارد.
بیشتر بخوانید: فیلم / پرواز بمبافکن استراتژیک H-۶ N با موشک اتمی
طراحی اولیه آن به دهه ۶۰ میلادی بازمیگردد و اولین پرواز رسمی آن در سال ۱۹۷۴ ثبت شده است. آمارها میگوید که روسیه و شوروی تا سال ۱۹۹۳، حدود ۱۴۰۰ فروند از نسخههای مختلف این هواپیما تولید کردند که استفادهکننده اصلی آن نیز ارتش همین کشور بود. سوخو ۲۴ با ۲۲ تن وزن، به یک مسلسل ۲۳ میلیمتری، رادار تهاجمی و سیستم پیشرفته ناوبری نیز مجهز است و در مجموع قابلیت حمل ۸ تن انوع مهمات را دارد.
سوخو ۲۴ برای پرواز مافوق صوت در ارتفاع پست و فوق پست و نفوذ به عمق خاک دشمن طراحی شده است. طراحی بال آن اجازه نشست و برخاست در فاصلههای کوتاه را به خلبان میدهد. سیستم بال متحرک این بمبافکن با الهام از سیستم مشابه هواپیماهای سوخو ۱۷ و میگ ۲۳ طراحی شد.
سوخو ۲۴ سابقه خدمت در کشورهای مختلف شرقی از جمله سودان، لیبی، سوریه، الجزایر، آذربایجان، عراق، قزاقستان، اوکراین، بلاروس، ترکمنستان و ازبکستان را دارد. این بمبافکن در بعضی از این کشورها بازنشسته شده و در برخی دیگر، از جمله روسیه و ایران، همچنان در حال خدمت است.
ورود سوخو ۲۴ به ایران پس از جنگ
سوخو ۲۴ از جمله هواپیماهایی است که در دوران بعد از جنگ ایران و عراق وارد کشور شد. بخشی از این سوخوها مربوط به قرارداد تسلیحاتی ایران و شوروی هستند که در جریان سفر اکبر هاشمی رفسنجانی به شوروی در سال ۱۳۶۸ بسته شد و از آن به عنوان بزرگترین و آخرین خرید تسلیحاتی بزرگ بعد از انقلاب یاد میشود.
در سایتهای تخصصی نظامی گفته میشود که سوخو ۲۴ در آن زمان پیشرفتهترین جنگنده تهاجمی ساخت شوروی بود. تعداد دیگری از جنگندههای سوخو ۲۴ نیز در میان هواپیماهای عراقی بودند که در جریان جنگ خلیج فارس برای جلوگیری از نابودی آنها در بمبارانهای ائتلاف به رهبری آمریکا، به ایران منتقل شدند. در بازهای از زمان، تعداد بمبافکنهای سوخو ۲۴ در ایران به ۳۶ فروند نیز رسید.