اقتصاد۲۴- پایگاه خبری» ارمنیوز» امارات در گزارشی به نقل از یک منبع نزدیک به کاخ سفید از تشدید اختلافات در دولت دونالد ترامپ بر سر نحوه برخورد با ایران خبر داد و گفت واشنگتن در آستانه پایان آتشبس، میان تشدید حملات نظامی و بازگشت به مسیر مذاکره مردد است.
این منبع به ارمنیوز اعلام کرد اختلافات در دولت آمریکا تنها به چگونگی ادامه عملیات نظامی محدود نمیشود، بلکه درباره هدف نهایی فشارهای واشنگتن علیه تهران نیز اختلاف نظر جدی وجود دارد.
بر اساس این گزارش، یک جریان در دولت ترامپ خواهان وارد کردن ضربهای تعیینکننده به ایران و تضعیف توان نظامی و سیاسی آن است، اما جریان دیگری نسبت به پیامدهای چنین اقدامی و احتمال کشیده شدن آمریکا به یک جنگ منطقهای گسترده هشدار میدهد.
این اختلافات در حالی تشدید شده که آتشبس میان ایران و آمریکا در آستانه پایان قرار دارد و هنوز توافقی برای تمدید آن حاصل نشده است.
منبع نزدیک به کاخ سفید وضعیت کنونی را نوعی «ابهام راهبردی» در سیاست آمریکا توصیف کرد و گفت واشنگتن هنوز درباره هدف نهایی فشارهای خود علیه تهران به جمعبندی نرسیده است.
به گفته این منبع، یک سناریو بر تشدید فشارهای نظامی و اقتصادی و تضعیف ساختار نظامی و سیاسی ایران متمرکز است و سناریوی دیگر، استفاده از فشارهای موجود برای بازگرداندن تهران به میز مذاکره و دستیابی به توافقی جدید است.
جریان موسوم به «بازها» در دولت ترامپ معتقد است هرگونه توافق محدود یا موقت، بحران را تنها به تعویق میاندازد و واشنگتن باید از ظرفیت فشارهای اقتصادی، تحریمها و اقدامات نظامی برای تغییر رفتار ایران استفاده کند.
در مقابل، جریان عملگرا هشدار میدهد دنبال کردن هدفی مانند تغییر نظام ایران میتواند آمریکا را وارد جنگی طولانی و پرهزینه کند و پیامدهای آن از کنترل واشنگتن خارج شود.
این جریان معتقد است هدف واقعبینانهتر، وادار کردن ایران به بازگشت به مذاکرات و پذیرش توافقی سختگیرانه درباره برنامه هستهای، توان موشکی و نقش گروههای همسو با تهران در منطقه است، بدون آنکه واشنگتن الزاما به دنبال فروپاشی ساختار سیاسی ایران باشد.
این اختلافات همزمان با نزدیک شدن به پایان آتشبس یکماهه میان ایران و آمریکا مطرح شده است.
مجله «پولیتیکو» نیز گزارش داده است که آتشبس ممکن است روز دوشنبه پایان یابد، مگر آنکه دو طرف در آخرین لحظات بر سر تمدید آن و پایان جنگ به توافق برسند.
بیشتر بخوانید:نقشه تازه رییس جمهور آمریکا برای ایران
یک مقام ارشد کاخ سفید که نامش فاش نشده، به این نشریه گفت وضعیت میان دو طرف همچنان «باثبات» است، اما تا شامگاه جمعه از هیچ توافق قریبالوقوعی برای تمدید آتشبس اطلاع نداشته است.
این مقام آمریکایی مدعی شد مسئله اصلی، زمان آغاز یا پایان مذاکرات نیست، بلکه آمادگی ایران برای بازگشت به میز مذاکره و دستیابی به توافق است و مدعی شد تهران تاکنون آمادگی لازم را نشان نداده است.
به گفته منبع نزدیک به کاخ سفید، جریان تندرو معتقد است فشارهای اعمالشده، ایران را به اندازه کافی تضعیف کرده و اکنون فرصت مناسبی برای گسترش عملیات نظامی فراهم شده است.
این جریان بر این باور است که هرگونه کاهش فشار میتواند به تهران فرصت دهد توان نظامی و سیاسی خود را بازسازی کند.
در مقابل، جریان عملگرا هشدار میدهد ادامه درگیری میتواند جنگی محدود را به یک منازعه منطقهای تبدیل کند؛ بهویژه در صورت کشیده شدن دامنه درگیری به تنگه هرمز یا پایگاههای آمریکا در منطقه.
این سناریو میتواند علاوه بر افزایش قیمت نفت، دامنه جنگ را نیز به سایر نقاط منطقه گسترش دهد.
منبع نزدیک به کاخ سفید همچنین گفت واشنگتن در حال حاضر همزمان دو مسیر را دنبال میکند؛ از یک سو تهدید نظامی و فشار علیه ایران را حفظ کرده و از سوی دیگر کانالهای ارتباطی مستقیم و غیرمستقیم را باز نگه داشته است تا امکان مذاکره در آخرین لحظات از بین نرود.
احمد العنانی، کارشناس روابط بینالملل، نیز گفت دونالد ترامپ در برخی اظهارات خود از عملیات نظامی سریع و محدود علیه ایران سخن گفته که میتواند شامل حملات هوایی متمرکز و استفاده از بمبافکنهای راهبردی مانند «B-۲» باشد.
وی در گفتوگو با «ارم نیوز» افزود فرماندهان نظامی و کارشناسان راهبردی آمریکا نسبت به پیامدهای گسترش جنگ با ایران هشدار میدهند.
العنانی گفت درگیری گسترده میتواند به سرعت به تنگه هرمز و دیگر مسیرهای حیاتی دریایی کشیده شود و همزمان فشار زیادی بر نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه وارد کند.
وی تأکید کرد گسترش جنگ همچنین میتواند بازار جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار دهد و پیامدهای اقتصادی آن برای آمریکا و سایر کشورها قابل توجه باشد.
این کارشناس روابط بینالملل معتقد است نهادهای نظامی آمریکا در مقایسه با برخی چهرههای سیاسی دولت، ارزیابی محتاطانهتری از گزینه جنگ دارند؛ چرا که هزینه، مدت زمان و احتمال گسترش درگیری به چند جبهه را در نظر میگیرند.
العنانی همچنین به اختلافات میان جریانهای مختلف در دولت ترامپ اشاره کرد و گفت این اختلافات در مقاطعی به تنشهای پنهان و آشکار و حتی تغییرات در سطوح مختلف دستگاه نظامی و وزارت خارجه منجر شده است.
به گفته وی، این اختلافات تنها به پرونده ایران محدود نیست و در موضوعاتی از جمله غزه، جنوب لبنان و آمریکای لاتین نیز دیده میشود و نشاندهنده اختلاف نظر درباره میزان و حدود استفاده از قدرت نظامی در سیاست خارجی آمریکاست.
اکنون با نزدیک شدن به پایان آتشبس، دولت ترامپ با یک انتخاب حساس روبهروست؛ تشدید عملیات نظامی برای افزایش فشار بر ایران یا استفاده از فشارهای موجود برای بازگرداندن تهران به میز مذاکره.
منبع نزدیک به کاخ سفید میگوید ساعات و روزهای آینده میتواند مشخص کند کدام جریان در دولت ترامپ دست بالا را پیدا خواهد کرد؛ در شرایطی که واشنگتن از یک سو تلاش میکند قدرت نظامی خود را به رخ بکشد و از سوی دیگر، راه مذاکره را بهطور کامل نبندد.
در این میان، احتمال تبدیل درگیری محدود به یک جنگ منطقهای گسترده، مهمترین نگرانی پیش روی تصمیمگیران آمریکایی است.