اقتصاد۲۴- آیا تا به حال فکر کردهاید چرا سکوی پرتاب یک موشک، خودش به اندازه یک سازه عظیم و پیچیده به نظر میرسد؟
برخلاف تصور رایج، سکوی پرتاب فقط سازهای برای نگه داشتن موشک نیست؛ بلکه مجموعهای از سامانههای مهندسی است که باید در چند ثانیه حساس، هم موشک را آماده پرتاب نگه دارد و هم آن را از حرارت، فشار و ارتعاشات شدید موتور محافظت کند.
اولین وظیفه، رساندن سوخت به موشک است. بسیاری از موشکها از سوختها و اکسیدکنندههای برودتی مانند هیدروژن مایع و اکسیژن مایع استفاده میکنند که باید در دماهای بسیار پایین نگهداری شوند؛ حدود منفی ۲۵۳ و منفی ۱۸۳ درجه سانتیگراد. به همین دلیل، سامانههای زمینی تا آخرین لحظات سوخترسانی را ادامه میدهند و درست پیش از پرتاب از موشک جدا میشوند.
بیشتر بخوانید: پشت پرواز دوتایی جنگندهها چه رازی وجود دارد؟
سکو همچنین وظیفه تأمین برق و ارتباطات را بر عهده دارد. تا پیش از پرتاب، بخشی از تجهیزات موشک از طریق اتصالات زمینی تغذیه میشوند و اطلاعات مربوط به وضعیت سامانهها و دورسنجی نیز به مرکز کنترل منتقل میشود.
از طرف دیگر، برج و تجهیزات نگهدارنده باید موشک را در برابر باد و سایر نیروهای محیطی پایدار نگه دارند؛ اما در لحظه مناسب، همه این مهارها باید آزاد شوند تا موشک مسیر خود را آغاز کند.
اما شاید عجیبترین بخش سکو، چیزی باشد که در لحظات پرتاب اتفاق میافتد: فوران عظیم آب.
چند ثانیه پیش از روشن شدن موتورهای اصلی، حجم بسیار زیادی آب روی سکو رها میشود. دلیلش خنککردن موشک نیست؛ آب بخش مهمی از انرژی صوتی و ارتعاشات ناشی از موتورهای غولپیکر را جذب میکند. در غیر این صورت، بازتاب این امواج از سطح سکو میتواند به موشک و تجهیزات اطراف آن آسیب جدی بزند.
در زیر موشک نیز کانال هدایت شعله قرار دارد؛ سازهای بزرگ و مقاوم که گازهای فوقداغ و شعله خروجی موتور را از موشک و تجهیزات حساس دور میکند و به سمت مسیری ایمن هدایت میکند.
بنابراین، وقتی یک موشک در چند ثانیه از روی زمین جدا میشود، در واقع فقط موشک نیست که کار میکند؛ یک شبکه عظیم از سامانههای سوخترسانی، ارتباطی، سازهای، آبرسانی و هدایت شعله همزمان وارد عمل شدهاند تا آن چند ثانیه حیاتی بدون فاجعه سپری شود.