اقتصاد۲۴- اقتصاد ایران در شرایطی قرار دارد که همزمان با تداوم فشارهای اقتصادی، افزایش تورم و کاهش قدرت خرید مردم، تحولات و فشارهای خارجی نیز بر چشمانداز اقتصاد کشور سایه انداخته است. در چنین وضعیتی، تصمیمگیری درباره سیاستهای اقتصادی نیازمند توجه همزمان به شرایط معیشتی جامعه، ظرفیتهای داخلی و تحولات سیاسی و خارجی است؛ چراکه هر تصمیم اقتصادی میتواند پیامدهایی فراتر از یک بخش مشخص داشته باشد و مستقیماً بر زندگی و قدرت خرید مردم اثر بگذارد.
آلبرت بغزیان، کارشناس اقتصادی، در گفتوگو با اقتصاد۲۴ درباره موضوع قاچاق بنزین و سیاست افزایش قیمت این فرآورده اظهار کرد: قاچاقچیهای بنزین هستند که رانت را میبرند، نه مصرفکنندگان. اگر قرار باشد با قاچاق مبارزه شود، این مبارزه باید از شریانهای اصلی ورود و خروج بنزین آغاز شود.
وی افزود: اگر دولت نتواند با قاچاق از مبادی اصلی مبارزه و آن را متوقف کند، مسلماً مردم متضرر میشوند. حتی اگر قیمت بنزین را افزایش دهید، قاچاقچیها همچنان بنزین را از مبادی اصلی خارج میکنند. اینطور نیست که این حجم از بنزین از پمپ بنزینها زده شود و بعد به سمت قاچاق برود؛ اصلاً چنین حجم روزانهای از طریق پمپ بنزین امکانپذیر نیست.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: بنابراین باید سراغ همان بخشی رفت که یا تولید میشود یا وارد میشود. ما در حال حاضر به اندازه مصرفمان تولید نداریم؛ بنابراین حتماً باید بخشی از نیازمان را وارد کنیم.
بغزیان با بیان اینکه زمان اجرای سیاست افزایش قیمت بنزین را مناسب نمیداند، گفت: مسلماً مطالعات هم سرانگشتی بوده و اصلاً طبقات مختلف جامعه را ندیدهاند. آمادگی برای پیادهسازی بستههای حمایتی یا مکمل، از جمله نظارت بر قیمتها یا تسهیل حملونقل جادهای و شهری نیز وجود ندارد؛ بنابراین زمان اجرای این سیاست مناسبت نیست.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: مسئله دیگری که باید در نظر گرفته شود، قیمت خودرو در کشور است. ما خودرو را به دو برابر قیمت جهانی خریداری میکنیم. اینطور نیست که قیمت خودروها متناسب با قیمت جهانی باشد و بعد بخواهیم بنزین را گران کنیم و بگوییم کسی متضرر نمیشود.
وی افزود: بنابراین باید این مسئله را در نظر گرفت که خودروهای ما با قیمت جهانی عرضه نمیشوند و شرایط بازار خودرو در ایران با سایر کشورها قابل مقایسه نیست.
بیشتر بخوانید: بنزین در محاصره تکذیب و کمبود/ از عیدی اصولگرایان تا صفهای بنزین؛ میراث ۲۰ ساله یک تصمیم پوپولیستی
بغزیان با اشاره به نقش نرخ ارز در قیمتگذاری کالاها گفت: زمانی بنزین با ارز ۴ هزار تومانی مثلاً ۱۰ هزار تومان میشد، اما الان با ارزی که ۲۰۰ هزار تومان یا ۱۸۰ هزار تومان است، بنزین ۸۰ هزار تومان میشود. فرض کنید چنین شرایطی وجود دارد؛ بنابراین دولت باید برود نرخ ارز و تورم را مدیریت کند. قرار نیست در نهایت همه این فشارها به قیمت بنزین منتقل شود.
این کارشناس اقتصادی تشریح کرد: بنابراین دود این افزایش قیمت بیشتر به چشم مردم کمدرآمد میرود؛ مردمی که باید در صفهای شلوغ مترو و اتوبوس قرار بگیرند و بعد هم حتماً تاکسی گران میشود. ما دائماً به جمعیت مسافرکشها اضافه میکنیم، در حالی که میخواهیم مصرف بنزین را کم کنیم.
بغزیان در ادامه درباره افزایش فشارهای اقتصادی آمریکا و شرایط اقتصادی کشور در وضعیت نه جنگ و نه صلح نیز گفت: راهحل این مسئله سیاسی است و نه در صلاحیت اقتصادی است و نه دولت بهتنهایی میتواند درباره آن تصمیم بگیرد. این موضوع به حکومت برمیگردد و به مذاکرات و مسائلی از این دست مربوط است که ما اصلاً نمیدانیم سرانجام آن چه خواهد بود.
وی افزود: بنابراین تا زمانی که در شرایط تحریم، محاصره و وضعیت نه جنگ و نه صلح هستیم، همین وضعیت ادامه دارد. بقیه اقدامات، بیشتر مُسکنهایی هستند که دولت انجام میدهد.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به سیاستهای حمایتی دولت گفت: حالا ممکن است دولت درباره نان یارانهای یا مرغ و تخممرغ اقداماتی انجام دهد، اما اینها چیزی نیست که بتواند قدرت خرید مردم را به شکل کلی جبران کند. قدرت خرید مردم به خاطر همین تورم از عید تا حالا ۵۰ درصد پایین آمده و نصف شده است.
بغزیان ادامه داد: این وضعیت سیاسی و جنگآلود نمیتواند شرایط مناسبی برای اجرای یک برنامه یا توسعه ایجاد کند. اجرای یک سیاستگذاری مناسب، به شرایط و تصمیمات مناسب نیاز دارد. در حال حاضر هر بار ترامپ یک حرف میزند و ما هم یک حرف میزنیم و هیچکدام هم به نوعی برای مردم قابل اعتماد نیست. مردم نتیجه این شرایط را فقط در قیمتها میبینند.