اقتصاد۲۴- مرگ یک بیمار در بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان گلستان اهواز به تشکیل پرونده قضائی و بازداشت دو رزیدنت سال اول منجر شده است؛ پروندهای که با ادعاهایی درباره تزریق پتاسیم، تخلیه تختهای ICU و تکرار موارد مشابه در فضای مجازی ابعاد گستردهای پیدا کرده است.
با این حال، دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز تأکید دارد که موضوع پیش از انتشار روایتهای فضای مجازی، در جریان بررسیهای نظارتی داخلی مطرح شده و با «شبهه و احتمال وقوع تخلف» همراه بوده است. پرونده پس از بررسی اولیه به وزارت بهداشت و دادستانی ارجاع شده و تحقیقات قضائی همچنان ادامه دارد.
حدود دو هفته پیش، یکی از بیماران بستری در ICU دو بیمارستان گلستان اهواز جان خود را از دست داد. این بیمار دچار مرگ مغزی شده بود و با استفاده از دستگاههای تخصصی، علائم حیاتی او حفظ میشد.
پس از اعلام پایان حیات بیمار از سوی رزیدنتهای نوروسرجری، تخت ICU تخلیه شد؛ اما پس از آن روایتهای مختلفی درباره علت مرگ بیمار منتشر شد. برخی روایتها از خطای پزشکی و برخی دیگر از تزریق عامدانه پتاسیم برای مرگ بیمار سخن گفتند. در ادامه نیز ادعاهایی درباره تخلیه تختهای ICU برای پذیرش بیماران دیگر مطرح شد.
با افزایش این ادعاها، برخی کاربران شبکههای اجتماعی از موارد مشابه در همین بیمارستان خبر دادند و حتی تعداد قربانیان را بیشتر از یک نفر عنوان کردند؛ ادعاهایی که تاکنون از سوی دانشگاه علوم پزشکی اهواز تأیید نشده است.
دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز در اطلاعیهای اعلام کرد: «در بررسی روند درمان و مرگ یکی از بیماران، شبهه و احتمال وقوع تخلف ایجاد و بررسیهای داخلی آغاز شد».
بر اساس این اطلاعیه، موضوع ابتدا در سازوکارهای نظارتی دانشگاه مطرح شد و پس از بررسیهای اولیه، به وزارت بهداشت اطلاع داده شد و از دادستانی استان خوزستان نیز برای بررسی ابعاد پرونده و مسئولیتهای احتمالی افراد مرتبط درخواست ورود شد.
بیشتر بخوانید: فیلم/لحظه نجات یک کارگر ساختمانی در برزیل که از طناب ایمنی آویزان شده بود
در سوم شهریور، امیر خلفیان، دادستان عمومی و انقلاب مرکز خوزستان، از ورود دستگاه قضائی به این پرونده خبر داد و اعلام کرد چند نفر در جریان تحقیقات اولیه شناسایی و بازداشت شدهاند.
اکنون بنا بر اطلاعات ارائهشده از سوی دانشگاه، دو رزیدنت سال اول مرتبط با پرونده در بازداشت هستند. مسئولان دانشگاه تأکید کردهاند که تحقیقات برای روشنشدن ابعاد پرونده ادامه دارد و نتیجه نهایی پس از طی مراحل قانونی اعلام خواهد شد.
یکی از مهمترین تحولات پرونده، نتیجه آزمایشهای اولیه مرتبط با متوفی است.
«یدالله قاسمی»، مشاور ریاست دانشگاه علوم پزشکی اهواز، در گفتوگو با «شرق» اعلام کرد: «تا امروز هم آزمایش مربوط به آلودهبودن خون متوفی منفی اعلام شده است. یک مرحله دیگر هم آزمایش پزشکی قانونی وجود دارد که مربوط به بافتشناسی است.»
او درباره اهمیت آزمایش بافتشناسی توضیح داد که برخی داروها ممکن است در خون قابل شناسایی نباشند، اما در بافت بدن مشاهده شوند و نتیجه این بررسی میتواند در مشخصشدن علت مرگ و بررسی احتمال تعمد نقش داشته باشد.
قاسمی همچنین گفت: «نتیجه آزمایش بافتشناسی در همه جای دنیا حدود شش ماه زمان میبرد».
او با اشاره به وضعیت پرونده نیز گفت: «ما فقط یک فوتی داشتیم که بیمار اتاق ICU دو بود. یعنی بیماری که مرگ مغزی داشته است و با دستگاه علائم حیاتیاش را حفظ کرده بودند.»
به گفته قاسمی، دو رزیدنت سال اول مرتبط با پرونده بازداشت شدهاند و دانشگاه منتظر نتیجه رسیدگی قضائی و نظر دادگاه تخصصی است.
در روزهای گذشته، یکی از بحثبرانگیزترین ادعاها درباره پرونده، استفاده از پتاسیم برای بیماران بستری در ICU بوده است. در برخی روایتهای غیررسمی حتی از مرگ چند بیمار و ارتباط این موارد با تزریق پتاسیم سخن گفته شده است.
با این حال، تاکنون هیچیک از این ادعاها در اطلاعیه رسمی دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز تأیید نشده است. دانشگاه نیز نوع داروی احتمالی، علت پزشکی مرگ یا تعداد قربانیان احتمالی را اعلام نکرده و تأکید دارد تشخیص علت دقیق مرگ نیازمند بررسی تخصصی پزشکی قانونی و قضائی است.
در چنین پروندهای، صرف ادعای استفاده از یک دارو نمیتواند علت مرگ را مشخص کند و عواملی مانند پرونده پزشکی، دوز دارو، زمان و نحوه تجویز، وضعیت بیمار، علائم حیاتی و نتایج آزمایشها باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
در کنار پرونده قضائی، موضوع کمبود تختهای ICU و فشار کاری کادر درمان نیز به یکی از محورهای مطرحشده درباره این حادثه تبدیل شده است.
یکی از پرستاران بیمارستان که نخواست نامش فاش شود، با اشاره به اهمیت بررسی پزشکی قانونی گفت: «در چنین پروندهای نمیتوان صرفا با اتکا به روایت شاهدان، پیامهای شبکههای اجتماعی یا حتی گزارش اولیه بیمارستان درباره علت مرگ تصمیم گرفت.»
او همچنین نسبت به وضعیت مراکز درمانی هشدار داد و گفت بیمارستان گلستان که در ابتدا بیمارستانی ۷۰۰ تختخوابی بوده، در طول سالها با اضافهشدن بخشهای مختلف عملا به مرکزی با بیش از هزار تخت تبدیل شده است.
به گفته این پرستار، پایینبودن نسبت کادر درمان به بیمار و فرسودگی نیروها میتواند ریسک خطا را افزایش دهد؛ هرچند هنوز مشخص نیست در پرونده فعلی چه اتفاقی رخ داده و آیا خطای درمانی، قصور حرفهای یا تخلفی رخ داده است یا خیر.
پرونده مرگ این بیمار در شرایطی همچنان در مرحله تحقیقات قضائی قرار دارد که از یک سو، ادعاهای گستردهای در شبکههای اجتماعی درباره تزریق پتاسیم، تخلیه تختهای ICU و مرگ بیماران دیگر مطرح شده و از سوی دیگر، مسئولان دانشگاه میگویند تاکنون تنها یک مورد فوت در این پرونده مطرح است و آزمایش اولیه نیز منفی اعلام شده است؛ بنابراین تعیین علت دقیق مرگ و مشخصشدن مسئولیت افراد، منوط به تکمیل تحقیقات قضائی و پزشکی قانونی است. نتیجه آزمایش بافتشناسی و بررسی پرونده پزشکی بیمار میتواند نقش مهمی در روشنشدن این ابهام داشته باشد؛ ابهامی که فعلا میان یک مرگ مشکوک، احتمال خطای درمانی و ادعاهای مطرحشده در فضای مجازی باقی مانده است.