اقتصاد۲۴-قیمت جهانی مواد غذایی در ماه اوت به بالاترین سطح خود از نوامبر ۲۰۲۲ رسید که تحت تأثیر آب و هوای بد، اختلالات عرضه مربوط به جنگ در منطقه خلیج فارس و خطرات مداوم پیرامون صادرات غلات از طریق دریای سیاه قرار داشت.
سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) اعلام کرد شاخص قیمت مواد غذایی این سازمان در ماه اوت به ۱۳۳.۳ واحد رسید که ۱.۹ درصد نسبت به سطح بازبینیشده ۱۳۰.۸ واحدی ماه ژوئیه افزایش یافته است و هر پنج شاخص گروه غذایی که این سازمان دنبال میکند، افزایش داشتهاند.
این شاخص در مقایسه با آگوست ۲۰۲۵، ۲.۵ درصد افزایش یافت، اما همچنان ۱۶.۸ درصد کمتر از اوج تاریخی خود در مارس ۲۰۲۲ بود، زمانی که آغاز جنگ روسیه علیه اوکراین باعث اختلال گسترده در تجارت غلات، روغنهای گیاهی و کودها شد.
این شاخص، تغییرات ماهانه قیمتهای بینالمللی سبدی از کالاهای غذایی تجارتشده در سطح جهان، شامل غلات، روغنهای گیاهی، گوشت، لبنیات و شکر را دنبال میکند. وزن هر گروه بر اساس میانگین سهم آن از صادرات جهانی در دوره بین سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ محاسبه میشود.
شکر باعث افزایش قیمت میشود
شکر در این روند صعودی پیشتاز بود و شاخص قیمت آن با افزایش ۱۱.۹ درصدی ماهانه به ۱۰۶.۴ واحد رسید که بالاترین سطح از ژوئن ۲۰۲۵ است و دلیل آن نگرانیهای فزاینده در مورد عرضه جهانی در طول فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۷ است.
فائو این افزایش را به آب و هوای گرم و خشک که پیشبینیهای تولید چغندر قند در اتحادیه اروپا را کاهش داد، تأثیرات پدیده ال نینو بر تولیدکنندگان بزرگ آسیایی، کاهش تولید در مرکز و جنوب برزیل و همچنین اقدام هند برای اجازه واردات بدون عوارض شکر خام نسبت داد.
شاخص قیمت غلات با ۲.۲ درصد افزایش به ۱۱۶.۳ واحد رسید که بالاترین میزان از ماه مه ۲۰۲۴ است. قیمت تمام غلات اصلی به دلیل تقاضای قوی، آب و هوای نامساعد و ادامه عدم اطمینان در مورد جریان صادرات از طریق دریای سیاه افزایش یافته است.
قیمت جهانی گندم در ماه جاری ۲.۶ درصد و نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۵ درصد افزایش یافت که این افزایش در بحبوحه اختلالات لجستیکی در دریای سیاه و وخامت چشمانداز محصولات اروپایی به دلیل گرما و خشکسالی بود. قیمت ذرت نیز به دلیل نگرانیها در مورد تولید در ایالات متحده و اتحادیه اروپا و همچنین اختلالات در صادرات اوکراین، ۲.۵ درصد افزایش یافت.
این سازمان اعلام کرد که بسته شدن تنگه هرمز و نگرانیهای ناشی از آن در مورد تأمین نهادههای تولید، حمایت بیشتری از قیمت ذرت ایجاد کرده است، در حالی که قیمت ذرت خوشه ای ۳.۹ درصد، جو ۲.۶ درصد و شاخص قیمت برنج ۰.۵ درصد افزایش یافته است.
شاخص روغن نباتی به ۱۹۶.۹ واحد رسید که برای سومین ماه متوالی ۰.۶ درصد افزایش نشان میدهد و بالاترین سطح خود را از ژوئن ۲۰۲۲ نشان میدهد، چرا که افزایش قیمت روغن پالم و سویا، کاهش قیمت روغن آفتابگردان و کلزا را جبران کرده است.
فائو افزایش قیمت روغن پالم را به تقاضای جهانی قوی و نگرانیها در مورد تأثیر ال نینو بر تولید در جنوب شرقی آسیا نسبت داد. قیمت روغن سویا آمریکای جنوبی نیز با حمایت تقاضای صادرات افزایش یافت، در حالی که پیشبینی عرضه فراوان، روغن آفتابگردان و کلزا را تحت فشار قرار داد.
شاخص محصولات لبنی ۲.۳ درصد افزایش یافت که اولین افزایش آن در چهار ماه گذشته بود و دلیل آن افزایش قیمت شیر خشک و پنیر بود، اما همچنان ۲۱.۷ درصد کمتر از سطح سال گذشته است. شاخص گوشت به دلیل افزایش قیمت مرغ، خوک و بره، علیرغم کاهش قیمت گوشت گاو، ۱ درصد افزایش یافت.
تولید غلات رو به کاهش است
فائو در رابطه با دادههای قیمت، پیشبینی خود برای تولید جهانی غلات در سال ۲۰۲۶ را در مقایسه با برآوردهای ماه جولای، ۳.۴ میلیون تن کاهش داد و تولید مورد انتظار را به ۲.۹۸ میلیارد تن رساند.
این حجم ۶۱.۱ میلیون تن یا ۲ درصد کمتر از برداشت سال ۲۰۲۵ است که بزرگترین کاهش سالانه از سال ۲۰۱۸ را نشان میدهد، اما همچنان دومین تولید بزرگ ثبت شده خواهد بود. این سازمان بخش عمدهای از این بازنگری نزولی را به چشمانداز رو به وخامت محصول ذرت، به ویژه در اتحادیه اروپا، نسبت داد.
فائو تولید ۱.۳۰۹ میلیارد تن ذرت، ۸۱۰.۷ میلیون تن گندم و ۵۵۳.۱ میلیون تن برنج را پیشبینی میکند. با وجود تجدیدنظرهای افزایشی در پیشبینی گندم در این ماه، تولید همچنان ۳.۸ درصد کمتر از سال گذشته خواهد بود، در حالی که انتظار میرود تولید برنج ۱.۹ درصد کاهش یابد.
این سازمان تخمینهای خود را برای ذخایر جهانی غلات در پایان فصلهای ۲۰۲۷ به ۹۴۷.۲ میلیون تن کاهش داد، اما تأکید کرد که نسبت ذخایر به مصرف، که انتظار میرود ۳۱.۶ درصد باشد، همچنان با وجود افزایش خطرات آب و هوایی، جنگ و اختلال در مسیرهای تجاری، سطح عرضه نسبتاً مناسبی را با استانداردهای تاریخی نشان میدهد.