اقتصاد۲۴- اخیراً دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا در اقدامی بیسابقه، تمامی شرکتهای هواپیمایی فعال و باقیمانده ایران به همراه ۳۶ نهاد، شرکت واسطه و ناوگان ترابری مرتبط را در فهرست تحریمهای جدید خود قرار داد.
بر اساس بیانیه منتشر شده، ۲۷ شرکت هواپیمایی مسافربری و باری ایرانی در کنار شرکتهای خدمات لجستیک و واسطهای در کشورهایی، چون امارات، ترکیه، مالزی و قزاقستان هدف تحریمهای ثانویه قرار گرفتهاند.
به نظر میرسد آمریکا از تحریم نهادهای منتخب به سمت فلج کردن کامل زنجیره ارزش صنعت هوانوردی ایران حرکت کرده است.
ایجاد بازدارندگی شدید برای هندلینگهای فرودگاهی، تامینکنندگان سوخت و شبکههای بانکی بینالمللی در ارائه خدمات به پروازهای ایرانی از عوامل این تحریم است. درباره پیامدهای این تحریمها با یک کارشناس صنعت هوایی گفتوگو کردیم که در ادامه میخوانید.
محمود مهرانپور، کارشناس صنعت هوایی کشور در گفتوگو با اقتصاد۲۴ در پاسخ به پرسشی درباره اعمال تحریمهای جدید علیه ۲۷ شرکت هواپیمایی و ۳۶ نهاد مرتبط و پیامدهای آن بر هزینهها و تامین قطعات ایرلاینهای ایرانی اظهار داشت: واقعیت این است که تحریمها روی شرکتهای بزرگ ما از قبل بوده است؛ یعنی در ماهها و سالهای گذشته روی بخشی از این شرکتها از قبل تحریم بوده است.
بیشتر بخوانید: در دور جدید تحریمهای آمریکا شرکت هواپیمایی ماهان تحریم شد
این کارشناس صنعت هوانوردی افزود: تحریم قطعات و تجهیزات نیز از قدیم وجود داشته است. اینطور نیست که تحریمهای قطعات، تجهیزات، خریدهای پشتیبانی و فنی که خریداری میکنیم جدید باشد. کانالهایی که از قبل برای دور زدن تحریمها بوده برای واردات قطعات میتوانیم استفاده کنیم.
وی در ادامه با تاکید بر آثار تحریمها بر شرکتهای غیر ایرانی گفت: یکی از مهمترین پیامدهای تحریمها شرکتهای خارجی است که با ایران همکاری دارند. این بخش ممکن است تحت تاثیر قرار بگیرد. تبلیغاتی که برای تحریمهای هوایی شده بیشتر از اثر واقعیاش است و حداقل الان برای اظهار نظر خیلی زود است؛ باید صبر کرد. در واقع تحریمها بر صنایع هوایی ما اثر دارند و ممکن است ایرلاینها را با مشکل مواجه کنند با این حال هنوز مسیرهایی برای دور زدن تحریمها وجود دارد.
مهرانپور درباره پروازهای خارجی و احتمال تبعیت کشورهای منطقه یا شرکای تجاری ایران از این تحریمها توضیح داد: در خارج از ایران، شرکتهایی که ممکن است از قبل خدمات یا سرویس میدادند، ممکن است با ایران قطع ارتباط کنند. بعید میدانم خطوط خارجی از جمله کشورهایی مثل چین و روسیه از این موضوع تبعیت کنند.
وی در پاسخ به امکان تغییر رفتار سایر کشورها افزود: ممکن است پروازهایی که به تایلند یا مالزی داریم تحت تاثیر قرار بگیرند. این موضوع بستگی دارد به اینکه کشورها از این وضعیت تبعیت بکنند یا خیر. ترکیه را هم بعید میدانم تبعیت کند.
این کارشناس هوانوردی با اشاره به دیرپایی تحریمهای هوایی علیه ایران به اقتصاد۲۴ گفت: سابقه تحریم هوایی ایران توسط آمریکا تازه نیست و خیلی قدیمی است. فکر کنم از سال ۱۳۵۹ این تحریم هوایی وجود دارد. با اینحال توانستیم بوئینگ ۷۴۷ وارد کنیم. اینطور نیست که در عمل اثر دیگری داشته باشد. اینها بیشتر جنبههای روانی و تبلیغاتیاش خیلیخیلی بزرگتر از جنبههای عملیاش است.
وی ادامه داد: این مسائل بیشتر مردم و جامعه را نگران میکند. جامعه تخصصی خیلی نگران نمیشود. هرچند بالاخره اذیت و آزارهایی دارد و اینطور نیست که نداشته باشد. اما جامعه تخصصی، چون از آمار و جزئیات آگاه است آنقدر نگران نمیشود.
مهرانپور در پاسخ به این پرسش که آیا ایرلاینهای کوچکتر و خصوصی در این شرایط بیشتر آسیب میبینند یا شرکتهای بزرگتر؟ گفت: این یک مسئله به بزرگی و کوچکی خیلی ربطی ندارد و تاثیرشان متفاوت نیست.
در بخش دیگری از این گفتوگو، مهرانپور در پاسخ به پرسشی درباره کاهش ایمنی پروازها و احتمال افزایش حوادث هوایی در پی مشکلات ناشی از تحریمها، تأکید کرد: تحریمها بر ایمنی پروازهای ایران تأثیری ندارد. هواپیماهایی که در کشور پرواز میکنند، اگر از ایمنی لازم برخوردار نباشند، اساساً اجازه پرواز پیدا نمیکنند.
وی افزود: فرض کنیم تحریم باعث شود یک قطعه مورد نیاز به کشور نرسد. در چنین شرایطی، هواپیمای مربوطه تا زمان تأمین آن قطعه پرواز نمیکند و زمینگیر میشود. بنابراین، هواپیمایی که پرواز میکند، از نظر الزامات ایمنی شرایط لازم را دارد که اجازه پرواز پیدا کرده است.
مهرانپور در پایان خاطرنشان کرد: اینطور نیست که تحریم باعث شود یک هواپیمایی بدون توجه به الزامات ایمنی پرواز کند. این تصور، تصور نادرستی است. نه در ایران و نه در هیچجای دنیا، هواپیمایی که از نظر ایمنی شرایط لازم را نداشته باشد، اجازه پرواز پیدا نمیکند. هواپیمایی که قطعه مورد نیاز را در اختیار ندارد، زمینگیر میشود و پرواز نمیکند. به اعتقاد من، کسانی که این تحریمها را وضع میکنند، بیشتر به دنبال ایجاد یک فضای روانی و تبلیغاتی برای جامعه غیرتخصصی هستند.