اقتصاد۲۴- انتخاب درست کمپرسور اسکرو یا کمپرسور پیستونی در این مرحله، به میزان مصرف، ساعات کاری و نوع تجهیزات کارگاه بستگی دارد.
ممکن است یک سیستم سالها کار کند، اما این موضوع به معنی عملکرد مناسب آن نیست. افزایش هزینه انرژی یا افت کیفیت هوای فشرده گاهی بهتدریج به وجود میآید و تا مدتها جدی گرفته نمیشود. بررسی چند نشانه مشخص میتواند زمان مناسب برای ارتقا را روشن کند.
اگر هنگام کار همزمان چند دستگاه، فشار هوا کاهش پیدا میکند، یعنی کمپرسور یا ظرفیت کافی برای تامین هوای مورد نیاز ندارد، یا لولهکشی نمیتواند هوای فشرده را با حجم و فشار مناسب به دستگاهها برساند. روشن و خاموش شدن بیش از حد کمپرسور، افزایش دمای کاری، صدای غیرعادی و افزایش دفعات تعمیر نیز باید بررسی شوند.
نشتی در مسیر انتقال هوا یکی دیگر از عوامل مهم است. یک نشتی کوچک شاید در نگاه اول اهمیت زیادی نداشته باشد، اما مجموعهای از نشتیها میتواند باعث شود کمپرسور مدت بیشتری کار کند و برق بیشتری مصرف شود. در زمان ارتقای سیستم، انتخاب کمپرسور متناسب با میزان مصرف و شرایط کاری اهمیت زیادی دارد. کمپرسور صفوی یکی از مجموعههای معتبر در زمینه تولید و تامین تجهیزات هوای فشرده است. این مجموعه مدلهای مختلف کمپرسور را عرضه میکند و میتواند برای انتخاب تجهیزات متناسب با نیاز کارگاه، گزینه قابل بررسی باشد.
نوع کمپرسور باید بر اساس الگوی مصرف انتخاب شود، نه صرفاً توان موتور یا قیمت خرید. کمپرسور اسکرو معمولاً برای کارگاههایی مناسب است که مصرف هوای نسبتاً پیوسته دارند و کمپرسور باید ساعتهای زیادی در روز کار کند. این مدلها هوای فشرده را با جریان یکنواختتری تولید میکنند و برای خطوط تولید مداوم گزینه مناسبی هستند.
در مقابل، کمپرسور پیستونی بیشتر برای مصرفهای مقطعی، کارگاههای کوچکتر و کاربردهایی که به هوای فشرده در بازههای کوتاه نیاز دارند، انتخاب میشود. در این نوع کمپرسور، هوا با حرکت رفت و برگشتی پیستون فشرده میشود و ساختار دستگاه برای بسیاری از کاربردهای سبک و متوسط مناسب است.
جدول زیر تفاوتهای اصلی این دو گزینه را برای یک انتخاب اولیه نشان میدهد:
|
معیار |
کمپرسور اسکرو |
کمپرسور پیستونی |
|---|---|---|
|
الگوی مصرف مناسب |
پیوسته و طولانیمدت |
مقطعی و دورهای |
|
میزان صدای کار |
معمولاً کمتر |
معمولاً بیشتر |
|
مناسب برای خطوط تولید |
بسیار مناسب |
محدودتر |
|
تحمل کارکرد طولانی |
بالا |
مناسبتر برای کارکرد متناوب |
|
کاربرد رایج |
کارخانه و خطوط تولید |
تعمیرگاه و کارگاههای کوچک و متوسط |
|
هزینه اولیه |
معمولاً بالاتر |
معمولاً پایینتر |
البته انتخاب نهایی باید بر اساس فشار و دبی مورد نیاز، تعداد مصرفکنندهها، ساعات کار و شرایط محیط نصب انجام شود.
در بسیاری از پروژهها، مشکل سیستم فقط خود کمپرسور نیست. فیلترهای نامناسب، خشککن با ظرفیت پایین، مخزن نامتناسب یا لولهکشی با قطر کم میتوانند عملکرد کل سیستم را محدود کنند.
هوای فشرده هنگام تولید و انتقال باید از نظر رطوبت و آلودگی نیز کنترل شود. وجود آب و روغن در خطوط میتواند به تجهیزات پنوماتیک آسیب بزند و کیفیت محصول را تحت تاثیر قرار دهد. به همین دلیل، هنگام ارتقا باید وضعیت فیلترها، درایر، مخزن و شبکه توزیع نیز بررسی شود.
بخش قابلتوجهی از هزینه بهرهبرداری سیستم هوای فشرده به انرژی مربوط است. بنابراین پیش از خرید کمپرسور جدید، باید مشخص شود که مصرف بالای برق واقعاً از کمبود ظرفیت ناشی میشود یا مشکلات دیگری در سیستم وجود دارد.
رفع نشتی، تمیز نگه داشتن فیلترها، تنظیم فشار متناسب با نیاز تجهیزات و بررسی برنامه کاری کمپرسور از اقدامات اولیه هستند. افزایش فشار بیش از مقدار مورد نیاز نیز هزینه انرژی را بالا میبرد و همیشه به معنی عملکرد بهتر تجهیزات نیست.
اندازهگیری مصرف هوا در ساعات مختلف میتواند مشخص کند که سیستم در چه زمانهایی بیشترین بار را تحمل میکند. این اطلاعات برای انتخاب ظرفیت مناسب و جلوگیری از خرید دستگاه بزرگتر از نیاز واقعی بسیار مهم است.
اگر خرابیها بهصورت مکرر اتفاق میافتند و هزینه قطعات و سرویس در حال افزایش است، باید هزینه نگهداری چند سال گذشته با هزینه یک سیستم جدید مقایسه شود. کاهش راندمان، مصرف برق بالا و توقف خط تولید نیز باید در این محاسبه قرار بگیرند.
گاهی تعمیر یک دستگاه قدیمی در کوتاهمدت هزینه کمتری دارد، اما اگر همان مشکل چند بار تکرار شود، مجموع هزینه تعمیر و توقف تولید میتواند از سرمایهگذاری برای تجهیز جدید بیشتر شود.
برای کارگاههایی که مصرف هوا افزایش پیدا کرده است، ترکیب یک کمپرسور اسکرو با تجهیزات جانبی مناسب میتواند گزینهای برای تامین پایدار هوای فشرده باشد. در مقابل، اگر مصرف همچنان محدود و مقطعی است، تعویض هدفمند یک کمپرسور پیستونی یا اصلاح تجهیزات جانبی ممکن است پاسخگوی نیاز کارگاه باشد.
پیش از تصمیم نهایی، بهتر است عملکرد سیستم فعلی بهصورت کامل بررسی شود. چند شاخص اصلی در این ارزیابی نقش دارند:
با بررسی این موارد میتوان مشخص کرد مشکل سیستم از کمبود ظرفیت کمپرسور، افزایش مصرف هوا، تجهیزات جانبی یا اتلاف هوا در شبکه است.
جمعبندی
ارتقای سیستم هوای فشرده زمانی ضرورت پیدا میکند که افزایش مصرف، افت فشار، خرابیهای مکرر یا هزینه بالای انرژی، عملکرد کارگاه را تحت تاثیر قرار دهد. پیش از خرید تجهیزات جدید باید ظرفیت واقعی مصرف، وضعیت لولهکشی، نشتیها و تجهیزات جانبی بررسی شود تا انتخاب کمپرسور بر اساس نیاز واقعی انجام گیرد.
پرسشهای متداول
1.از کجا بفهمیم ظرفیت کمپرسور فعلی کافی نیست؟
افت فشار هنگام کار همزمان چند دستگاه، کارکرد طولانی کمپرسور و نرسیدن تجهیزات به فشار مورد نیاز، از نشانههای کمبود ظرفیت هستند.
2. کمپرسور اسکرو برای چه کارگاههایی مناسبتر است؟
برای کارگاههایی که مصرف هوای فشرده مداوم و ساعات کاری طولانی دارند، کمپرسور اسکرو معمولاً انتخاب مناسبتری است.
3. چه زمانی باید کمپرسور را تعویض کنیم؟
وقتی خرابیهای مکرر، هزینه تعمیر بالا، مصرف برق زیاد یا افت عملکرد تکرار میشود، مقایسه هزینه تعمیر با خرید دستگاه جدید منطقی است.