اقتصاد۲۴- بازار فلزات گرانبها در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ اگر چه صعودی بود، اما شتاب رشد همه فلزات یکسان نبود. قیمت هر گرم نقره که در نخستین روزهای معاملاتی سال جاری روی رقم ۴۶۰ هزار تومان قرار داشت، در پایان شهریور به ۵۰۸ هزار تومان رسید. به این ترتیب، نقره طی ۶ ماه ۴۸ هزار تومان گران شد و بازدهی ۱۰.۴۳ درصدی را به ثبت رساند.
این عملکرد در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، کاهش قابل توجهی را نشان میدهد. هر گرم نقره در ابتدای سال ۱۴۰۴ روی رقم ۱۱۶ هزار تومان معامله میشد و در پایان نیمه نخست سال به ۱۷۰ هزار تومان رسید. در نتیجه، قیمت این فلز در ۶ ماهه نخست سال گذشته ۵۴ هزار تومان افزایش یافت و بازدهی آن به ۴۶.۵۵ درصد رسید.
مقایسه این دو دوره نشان میدهد اگر چه مقدار رشد قیمت نقره در نیمه نخست ۱۴۰۵ تنها ۶ هزار تومان کمتر از مدت مشابه سال قبل بوده، اما به دلیل تفاوت شدید سطح قیمتها، بازدهی این فلز از ۴۶.۵۵ درصد در سال ۱۴۰۴ به ۱۰.۴۳ درصد در سال ۱۴۰۵ کاهش یافته است. به بیان دیگر، بازدهی نقره در نیمه نخست امسال حدود ۳۶ درصد کمتر از مدت مشابه سال گذشته بوده است.
در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، طلا مسیر متفاوتی را نسبت به نقره طی کرد. طلای ۱۸ عیار در این مدت بازدهی ۳۵.۹۸ درصدی ثبت کرد؛ در حالی که بازدهی نقره تنها ۱۰.۴۳ درصد بود. به این ترتیب، بازدهی طلا در نیمه نخست امسال بیش از سه برابر نقره بوده است.
این در حالی است که در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ شرایط کاملا متفاوت بود. نقره با بازدهی ۴۶.۵۵ درصدی، بیش از دو برابر طلای ۱۸ عیار رشد کرد. طلا در شش ماهه نخست سال گذشته بازدهی ۲۲.۱۹ درصدی داشت و ارزش آن یک میلیون و ۷۹۸ هزار تومان افزایش یافت.
به این ترتیب، در فاصله یک سال، جایگاه این دو فلز از نظر بازدهی تغییر کرده است. نقره که در نیمه نخست ۱۴۰۴ رشد بسیار بیشتری از طلا داشت، در نیمه نخست ۱۴۰۵ با فاصله محسوسی پایینتر از طلا قرار گرفت. این تغییر نشان میدهد عملکرد نقره در بازار داخلی الزاماً در هر دوره همجهت یا هماندازه با طلا نیست و عواملی مانند قیمت دلار و روند قیمت طلا و نقره جهانی نیز بر بازار داخلی اثر میگذارند.
اگر بازدهی دو نیمه نخست سال را کنار هم قرار دهیم، نقره از ۴۶.۵۵ درصد در سال ۱۴۰۴ به ۱۰.۴۳ درصد در سال ۱۴۰۵ رسیده است. این یعنی بازدهی نقره در نیمه نخست امسال حدود ۳۶.۱۲ واحد درصد کاهش داشته است.
بیشتر بخوانید:طلا ۴۰ میلیونی و سکه ۳۶۰ میلیونی؛ پیشبینی تازه قیمت طلا و سکه تا پایان سال
در همین مدت، وضعیت طلا برعکس بود. بازدهی طلای ۱۸ عیار از ۲۲.۱۹ درصد در نیمه نخست ۱۴۰۴ به ۳۵.۹۸ درصد در نیمه نخست ۱۴۰۵ افزایش یافت؛ بنابراین در حالی که شتاب رشد نقره کاهش پیدا کرده، طلا در سال جاری بازدهی بیشتری نسبت به مدت مشابه سال گذشته ثبت کرده است.
این اختلاف در عملکرد، تصویر متفاوتی از بازار فلزات گرانبها در دو سال متوالی ارائه میدهد. در نیمه نخست ۱۴۰۴ نقره پیشران بازدهی این گروه بود، اما در نیمه نخست ۱۴۰۵ طلا با فاصله قابل توجهی جلو افتاد.
نقره خلاف طلا تنها یک فلز گرانبها نیست و بخش مهمی از تقاضای آن به مصرف صنعتی اختصاص دارد. بر اساس گزارش مؤسسه نقره، بازار جهانی این فلز در سال ۲۰۲۶ همچنان با کسری ساختاری عرضه و تقاضا روبهروست و انتظار میرود کسری بازار به حدود ۴۶.۳ میلیون اونس برسد. در عین حال، این مؤسسه پیشبینی کرده سرمایهگذاری فیزیکی روی شمش و سکه نقره در سال ۲۰۲۶ افزایش یابد، در حالی که مصرف صنعتی به دلیل کاهش مصرف نقره در بخش فتوولتائیک تحت فشار قرار میگیرد.
در واقع، نقره همزمان از دو مسیر اثر میپذیرد؛ از یک طرف مانند طلا به شرایط اقتصاد جهانی، نرخهای بهره، ریسکهای سیاسی و تقاضای سرمایهگذاری واکنش نشان میدهد و از طرف دیگر، وضعیت صنایع مصرفکننده این فلز نیز بر قیمت آن اثرگذار است.
همین دوگانه بودن تقاضا باعث میشود مسیر قیمت نقره در مقاطع مختلف لزوما مشابه طلا نباشد. به همین دلیل، نمیتوان صرفا بر اساس رشد یا افت طلا درباره عملکرد نقره در یک دوره مشخص نتیجهگیری کرد.
باید توجه داشت اونس جهانی نقره در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ خلاف قیمت نقره در بازار داخلی، کاهش داشته است. قیمت این فلز در ابتدای سال ۱۴۰۵ همزمان با بازگشایی بازار داخلی در محدوده ۶۷ دلار و ۷۸ سنت قرار داشت و در پایان شهریور به ۶۷ دلار و ۸ سنت رسید؛ به این ترتیب، اونس جهانی نقره در ۶ ماهه نخست امسال ۷۰ سنت افت کرد و بازدهی منفی ۱.۰۳ درصدی را ثبت کرد.
این در حالی است که در مدت مشابه سال ۱۴۰۴، اونس نقره از ۳۲ دلار و ۵۳ سنت به ۴۸ دلار و ۵۶ سنت رسید و با رشد ۱۶ دلار و سه سنتی، بازدهی ۴۹.۲۸ درصدی داشت؛ بنابراین در حالی که اونس جهانی نقره در نیمه نخست ۱۴۰۴ رشد قابل توجهی را تجربه کرد، در نیمه نخست ۱۴۰۵ تقریبا بدون تغییر و با بازدهی منفی همراه شد؛ تفاوتی که فاصله میان عملکرد بازار جهانی و بازار داخلی نقره را در دو دوره بیشتر نمایان میکند.