اقتصاد۲۴ـ بازار ارز در هفتههای اخیر بار دیگر وارد محدودههای قیمتی جدید شده است. دلار که ابتدای شهریور در محدوده ۲۰۰ هزار تومان معامله میشد، در ادامه ماه به تدریج کانالهای بالاتر را پشت سر گذاشت و در ۲۳ شهریور به حدود ۲۳۴ هزار و ۵۰۰ تومان رسید. در روزهای پایانی شهریور نیز نوسان بازار ادامه داشت و در نهایت گزارشهای امروز بازار از عبور دلار آزاد از مرز ۲۴۰ هزار تومان حکایت دارد. سطحی که پیش از این به عنوان یکی از محدودههای مهم بازار مطرح میشد.
این روند در شرایطی رخ داده که در روزهای اخیر نیز نرخ دلار حواله در مرکز مبادله حدود ۱۷۲ هزار تومان اعلام شده و فاصله آن با نرخ بازار آزاد به حدود ۴۰ درصد رسیده است. حالا پرسش اصلی بازار این است که آیا افزایش نرخ ارز در محدوده ۲۴۰ هزار تومان متوقف خواهد شد یا فشارهای تورمی و عوامل کلان اقتصادی، مسیر صعودی دلار را ادامه میدهند.
برزو حقشناس، کارشناس بازار ارز، در گفتوگو با اقتصاد۲۴ درباره عبور دلار از محدوده ۲۴۰ هزار تومان گفت: وقتی اقتصاد در شرایط عادی قرار ندارد و با جنگ، تحریم و محاصره مواجه است، چه دلیلی وجود دارد که دلار رشد نکند؟
وی افزود: مدتی است روند دلار افزایشی شده و این اتفاق چندین ماه است که ادامه دارد. باید پرسید دلار در چه مقطعی کاهش پیدا کرد؟ در مقطعی که صحبت از تفاهم و منابع ۳۰۰ میلیارد دلاری مطرح شد، کاهش انتظارات تورمی باعث شد چشمانداز سیاسی روی قیمت دلار اثر منفی بگذارد.
بیشتر بخوانید: پیشبینی قیمت دلار در روزهای آینده / بازار ارز در انتظار یک سیگنال سیاسی تازه؟
حقشناس ادامه داد: فضای رسانهای نیز در آن مقطع به این روند کمک کرد و موضوعاتی مانند هکشدن بانکها و کاهش سرعت گردش پول هم مؤثر بود، اما به غیر از آن مقطع، دلار روند افزایشی داشته است و منطق اقتصادی نیز افزایش قیمت را توضیح میدهد.
این کارشناس بازار ارز با اشاره به شرایط اقتصادی کشور گفت: تمام عوامل کلان اقتصادی مبتنی بر رشد قیمتهاست. ما شدیدترین سیاستهای انقباضی را از سوی بانک مرکزی داشتهایم، در حالی که اصولاً در شرایط جنگی انتظار نمیرود بانک مرکزی سیاست انقباضی را دنبال کند.
وی افزود: در مسأله ذخایر ارزی نیز میزان واردات کاهش پیدا کرده و تخصیص ارز به اندازه گذشته انجام نشده است تا تقاضا پایین بیاید.
به گفته حقشناس، بانک مرکزی در این زمینه تلاش کرده و حتی قیمت فعلی دلار نیز تا حدی حاصل اقدامات بانک مرکزی است.
حقشناس درباره احتمال کاهش نرخ دلار نیز گفت: باید عاملی وجود داشته باشد که جلوی رشد دلار و تورم را بگیرد و در شرایط فعلی، چنین عاملی وجود ندارد.
این کارشناس اقتصادی درباره کاهش ۰.۴ واحد درصدی تورم نقطهای نیز گفت: آیا کاهش چهار دهم درصدی تورم دستاورد است؟ به طور کلی، بانک مرکزی به عنوان متولی این حوزه عملکرد خود را داشته و قیمت فعلی دلار نیز حاصل مجموعه همین شرایط است، اما این کاهش مختصر نرخ تورم دستاورد به شمار نمیآید
وی تأکید کرد: تنها عاملی که میتواند جلوی افزایش قیمت دلار را بگیرد، کاهش انتظارات تورمی است. این مسئله نیز بیش از آنکه در اختیار بانک مرکزی و دولت باشد، به اخبار و تحولات سیاسی مربوط میشود.
حقشناس ادامه داد: در شرایط فعلی با محاصره اقتصادی و همچنین ضرورت ترمیم خرابیهای ناشی از جنگ مواجه هستیم. منابع کالابرگ نیز باید تأمین شود و، چون این منابع از طریق چاپ پول تأمین میشود، به افزایش تورم منجر خواهد شد و تورم نیز به افزایش قیمت دلار فشار وارد میکند.
حقشناس با بیان اینکه افزایش قیمت دلار در شرایط فعلی اتفاق عجیبی نیست، گفت: در ماههای آینده رشد بیشتری در قیمت دلار خواهیم داشت و قیمت دلار همچنان افزایشی خواهد بود. ممکن است در مقاطعی وقفهای در روند افزایش قیمت ایجاد شود، اما این به معنای تغییر مسیر کلی بازار نیست.
وی افزود: ما هنوز به پیک تقاضای دلار نرسیدهایم و از ۱۵ آبان به بعد، یک تقاضای تجاری برای دلار شکل میگیرد که میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد.
این کارشناس بازار ارز درباره اثر رکود اقتصادی بر بازار نیز گفت: رکودی که در اقتصاد وجود دارد باعث شده مردم پول کافی برای خرید نداشته باشند و همین موضوع در مقطعی روی کاهش تورم اثر میگذارد.
حقشناس افزود: اینکه تورم نقطهای چهار دهم درصد کاهش پیدا کرده، لزوماً به معنای بهبود شرایط نیست. در واقع بخشی از تقاضا از بین رفته است و این مسئله تبعات خودش را دارد. این تبعات حتی میتواند در حوزههای اجتماعی و امنیتی نیز دیده شود.
حقشناس درباره چشمانداز تورم در ماههای آینده نیز گفت: احتمال زیادی وجود دارد که تا پایان سال شاهد تورم سهرقمی باشیم و این مسئله دلیل اقتصادی دارد.
وی با اشاره به مفهوم ابرتورم ادامه داد: ابرتورم دور از ذهن نیست. درست است که تاکنون تورم ماهانه ۵۰ درصدی رخ نداده، اما نباید تصور کرد که اگر چنین وضعیتی ایجاد شود، رسیدن به ابرتورم زمان زیادی میبرد؛ این اتفاق میتواند بسیار سریع رخ دهد.
این کارشناس اقتصادی افزود: حتی تورم ماهانه بیش از ۱۰۰ درصد نیز ممکن است رخ دهد. تورم تولیدکننده نیز در حال حاضر در در وضعیت سه رقمی قرار دارد و معمولاً بین دو تا چهار ماه طول میکشد تا افزایش تورم تولیدکننده خود را در تورم کلی اقتصاد نشان دهد.
حقشناس در پایان گفت: بنابراین تورم سهرقمی میتواند با یک وقفه زمانی به تورم عمومی منتقل شود.